|

عاشقان کشتگان معشوق‌اند

الهه خسروی‌یگانه

اعداد چقدر بی‌هویت‌اند. آدم با خودش فکر می‌کند خب سه سال گذشت. واقعا گذشت؟ درواقع کیفیت این فعل «گذشتن» است که اهمیت دارد. آدم‌ها خودشان را پشت این عددها پنهان می‌کنند که چگونگی گذشتن اتفاق، واقعه، روزگار یا هر اسم دیگری که دارد را پنهان کنند یا حداقل مجبور نباشند درباره‌اش توضیح دهند. برای همین ایستادن و توضیح‌دادن درباره یک امر شخصی که به هر دلیلی وجه عمومی پیدا می‌کند، هر سال که بگذرد، سخت‌تر می‌شود. خاصه وقتی که پای مرگ در میان باشد. خیلی‌ها معتقدند که مرگ را هیچ‌چیز نمی‌تواند شکست دهد. من خودم یکی از آن خیلی‌ها. وقتی محمدرضا رستمی، همسرم، بر اثر خطای پزشکی و البته پیش از آن به‌خاطر تومور مغزی که توی سرش لانه کرده بود درگذشت، من یکی، دو سالی از مهابت مرگ دهان دوخته و مبهوت با خودم فکر می‌کردم چیزی قدرتمندتر از مرگ وجود ندارد که هر مفهومی در برابرش رنگ می‌بازد و زندگی تنها شوخی نومیدانه بی‌رنگی‌ است که به تلاشی مذبوحانه و تأسف‌آور می‌ماند، اما حالا می‌‌بینم که زندگی قوی‌تر است. زندگی آمیخته با روزمرگی که «از دست رفته» را به قابی روی دیوار تبدیل می‌کند. در گذر خاموش و سنگین این روزمرگی‌ است که تو صدای حنجره‌اش را از یاد می‌بری؛ زبان بدن، اطوار چهره، آداب کلمات، ادب رفتار... هرآنچه که او را برایت «او» کرده بود.

بااین‌همه داغ همیشه داغ می‌ماند گرچه تو یاد می‌گیری با آن بسازی. با همه زخم‌های ناسورش. با پرونده همچنان باز خطای پزشکی که برای سومین‌سال باید اینجا در روزنامه «شرق» دوباره درباره‌اش بنویسم که سرانجامش مشخص نیست و پیگیرش هستیم. با تأیید 10 درصد قصور که خنده‌ات می‌اندازد که اگر قصور رخ داده و تشخیص پزشک اشتباه بوده، 10 درصد و 20 درصدش دیگر چیست؟ و حالا همین 10 درصد هم باید سه سال طول بکشد و اصلا که چطور بشود؟ که آقای پزشک آخرش حتی یک جلسه هم در دادگاه حاضر نشود و در نهایت همه‌چیز با بیمه باشد که خسارت را پرت کند توی صورتت و انگارنه‌انگار که سه سال تو مثل گرگ زخم‌خورده پیچیده‌ای به خودت و زندگی‌ات زیرورو شده و یک بچه را که حالا دیگر بچه نیست و برای خودش سرو نورسی شده به دندان گرفته‌ای بدون حضور آن پدر که به معنای واقعی کلمه پدر بود برای دخترش و حالا دیگر نیست که باشد و عادی‌کردن جای خالی‌اش و ـ نه پرکردنش که اصلا شوخی‌ است و اصلا چرا باید پر کرد، مگر می‌شود پر کرد؟
ـ خودش عمری دگر می‌خواهد و جانی اضافه‌تر که آدم ندارد و از کجا بیاورد در این روزگار آخرالزمانی که تویش گرفتاریم؟
اعداد، فقط عددند. ما هم در نهایت عدد می‌شویم. خیل قربانیان رؤیاهایی که دلمان می‌خواست واقعیت پیدا کنند. مثل کتابخانه‌ای که دلم می‌خواست به نام محمدرضا رستمی توی شهرش، اسدآباد بنا شود و نشد. مثل کتاب‌هایی که هرکدام با چه مهری، با چه شوری یک‌به‌یک جمع شدند وقتی که رضا مرد و آبروی قلمش شد دانه‌دانه آن کتاب‌ها که مردم به‌جای گل به یادش آوردند. اما آدمیزاد از یک سن‌و‌سالی که می‌گذرد، دیگر یاد می‌گیرد قانع باشد. یاد می‌گیرد حدوحدود خودش و رؤیاهایش را بشناسد. مخصوصا وقتی مشخصات جغرافیایی که در آن زندگی می‌کند را بفهمد و بداند. برای همین با خودم فکر می‌کنم چرا که نه! تا همین‌جا هم معرکه بود. تا همین‌جا که رضا رستمی سربلند روی آن تپه‌های اخرایی گردنه اسدآباد خوابیده و یادش مثل باد در خاطره من و رفقا و خانواده و همه آدم‌هایی که می‌شناسند و هنوز دوستش دارند می‌وزد. که هنوز شکوه ذهنش از پشت یادداشت‌ها و شعرها و داستان‌هایش پیداست و کسی نمی‌تواند خدشه‌ای به شرافت قلمش و درست زندگی‌کردنش وارد کند. باقی حرف‌ها گفتن ندارد. نه اینجا، نه هیچ‌کجای دیگر. بهترش را طبق معمول جناب سعدی گفته است. خلاصه و موجز. خلاصی‌دهنده و وجدآورنده:
عاشقان کشتگان معشوقند/ برنیاید ز کشتگان آواز.

ياد محمدرضا رستمي در آخرين اكران ميدان جوانان
آخرین نمایش مستند «میدان جوانان سابق» به یاد و خاطره محمدرضا رستمی تقدیم شد. مینا اکبری، کارگردان این مستند، با اعلام این نکته که بعد از ۱۸ هفته نمایش، به درخواست خودش مستند «میدان جوانان سابق» از پرده سینماها کنار گذاشته شده، ضمن تقدیم این فیلم به یاد و خاطره محمدرضا رستمی، روزنامه‌نگاری که سه سال پیش بر اثر خطای پزشکی درگذشت، گفت: «من هیچ‌وقت سعادت همکاری با محمدرضا رستمی عزیز را نداشتم و شناختم از او از دو طریق صورت گرفت؛ اول در زمان فوت عباس کیارستمی که کمپینی برای نقد سیستم درمانی کشور راه‌اندازی کردیم. محمدرضا رستمی از معدود روزنامه‌نگارانی بود که از این کمپین حمایت کامل کرد». او ادامه داد: «‌البته من نمی‌دانستم حمایت محمدرضا رستمی برای پوشش اخبار کمپین خطای پزشکی، برای او چه تبعاتي به همراه داشته است؛ همان‌طور که هرگز فکر نمی‌کردم چند ماه بعد خودش به‌خاطر خطای پزشکی ما را برای همیشه ترک خواهد کرد». مینا اکبری در ادامه گفت: «شناخت شخصی‌تر من از محمدرضا رستمی به خاطراتی‌ برمی‌گردد که الهه خسروی، همسر او، بارها و بارها برایم بازگو کرده و هر بار حسرت معاشرت با این روزنامه‌نگار دوست‌داشتنی را در دلم گذاشته است». همچنین الهه خسروی، یگانه همسر محمدرضا رستمی و مشاور رسانه‌ای فیلم «میدان جوانان سابق»، درباره تأثیر کمپین خطای پزشکی که پس از فوت عباس کیارستمی پا گرفت، بر آگاهی شخص او از حقوق شهروندی و اتفاقات پزشکی که منجر به فوت همسرش شد، سخن گفت‌. صادق روحانی نیز در این برنامه تلاقی اکران پایانی فیلم «میدان جوانان سابق» با سالروز درگذشت محمدرضا رستمی را یک تصادف زیبا خواند و گفت: این فیلم روایتی بود که بهار مطبوعات ایران را به تصویر کشید و از رنج روزنامه‌نگاران و خبرنگاران گفت؛ روزنامه‌نگارانی که رنج ‌ و درد کشیدند، اما شرافت قلمشان را نفروختند. سیدعبدالجواد موسوی هم در این برنامه گفت: «‌متاسفأنه مطبوعات ظلمی که به نیروهای خلاق و هنرمندش می‌کند، آنجاست که آنها را از جایی که شایسته و بایسته‌شان هست، جدا می‌کند. شاید اگر رضا رستمی کمی مجال داشت تا از روزنامه‌نگاری فاصله بگیرد و مرگ‌ امانش می‌داد، چند کتاب شعر و داستان ارزشمند به ادبیات ایران اضافه می‌شد». در اين مراسم چند نفر از تماشاگران نيز به سؤال درباره نحوه ساخت اين فيلم و نكاتي درباره آن پرداختند.

اعداد چقدر بی‌هویت‌اند. آدم با خودش فکر می‌کند خب سه سال گذشت. واقعا گذشت؟ درواقع کیفیت این فعل «گذشتن» است که اهمیت دارد. آدم‌ها خودشان را پشت این عددها پنهان می‌کنند که چگونگی گذشتن اتفاق، واقعه، روزگار یا هر اسم دیگری که دارد را پنهان کنند یا حداقل مجبور نباشند درباره‌اش توضیح دهند. برای همین ایستادن و توضیح‌دادن درباره یک امر شخصی که به هر دلیلی وجه عمومی پیدا می‌کند، هر سال که بگذرد، سخت‌تر می‌شود. خاصه وقتی که پای مرگ در میان باشد. خیلی‌ها معتقدند که مرگ را هیچ‌چیز نمی‌تواند شکست دهد. من خودم یکی از آن خیلی‌ها. وقتی محمدرضا رستمی، همسرم، بر اثر خطای پزشکی و البته پیش از آن به‌خاطر تومور مغزی که توی سرش لانه کرده بود درگذشت، من یکی، دو سالی از مهابت مرگ دهان دوخته و مبهوت با خودم فکر می‌کردم چیزی قدرتمندتر از مرگ وجود ندارد که هر مفهومی در برابرش رنگ می‌بازد و زندگی تنها شوخی نومیدانه بی‌رنگی‌ است که به تلاشی مذبوحانه و تأسف‌آور می‌ماند، اما حالا می‌‌بینم که زندگی قوی‌تر است. زندگی آمیخته با روزمرگی که «از دست رفته» را به قابی روی دیوار تبدیل می‌کند. در گذر خاموش و سنگین این روزمرگی‌ است که تو صدای حنجره‌اش را از یاد می‌بری؛ زبان بدن، اطوار چهره، آداب کلمات، ادب رفتار... هرآنچه که او را برایت «او» کرده بود.

بااین‌همه داغ همیشه داغ می‌ماند گرچه تو یاد می‌گیری با آن بسازی. با همه زخم‌های ناسورش. با پرونده همچنان باز خطای پزشکی که برای سومین‌سال باید اینجا در روزنامه «شرق» دوباره درباره‌اش بنویسم که سرانجامش مشخص نیست و پیگیرش هستیم. با تأیید 10 درصد قصور که خنده‌ات می‌اندازد که اگر قصور رخ داده و تشخیص پزشک اشتباه بوده، 10 درصد و 20 درصدش دیگر چیست؟ و حالا همین 10 درصد هم باید سه سال طول بکشد و اصلا که چطور بشود؟ که آقای پزشک آخرش حتی یک جلسه هم در دادگاه حاضر نشود و در نهایت همه‌چیز با بیمه باشد که خسارت را پرت کند توی صورتت و انگارنه‌انگار که سه سال تو مثل گرگ زخم‌خورده پیچیده‌ای به خودت و زندگی‌ات زیرورو شده و یک بچه را که حالا دیگر بچه نیست و برای خودش سرو نورسی شده به دندان گرفته‌ای بدون حضور آن پدر که به معنای واقعی کلمه پدر بود برای دخترش و حالا دیگر نیست که باشد و عادی‌کردن جای خالی‌اش و ـ نه پرکردنش که اصلا شوخی‌ است و اصلا چرا باید پر کرد، مگر می‌شود پر کرد؟
ـ خودش عمری دگر می‌خواهد و جانی اضافه‌تر که آدم ندارد و از کجا بیاورد در این روزگار آخرالزمانی که تویش گرفتاریم؟
اعداد، فقط عددند. ما هم در نهایت عدد می‌شویم. خیل قربانیان رؤیاهایی که دلمان می‌خواست واقعیت پیدا کنند. مثل کتابخانه‌ای که دلم می‌خواست به نام محمدرضا رستمی توی شهرش، اسدآباد بنا شود و نشد. مثل کتاب‌هایی که هرکدام با چه مهری، با چه شوری یک‌به‌یک جمع شدند وقتی که رضا مرد و آبروی قلمش شد دانه‌دانه آن کتاب‌ها که مردم به‌جای گل به یادش آوردند. اما آدمیزاد از یک سن‌و‌سالی که می‌گذرد، دیگر یاد می‌گیرد قانع باشد. یاد می‌گیرد حدوحدود خودش و رؤیاهایش را بشناسد. مخصوصا وقتی مشخصات جغرافیایی که در آن زندگی می‌کند را بفهمد و بداند. برای همین با خودم فکر می‌کنم چرا که نه! تا همین‌جا هم معرکه بود. تا همین‌جا که رضا رستمی سربلند روی آن تپه‌های اخرایی گردنه اسدآباد خوابیده و یادش مثل باد در خاطره من و رفقا و خانواده و همه آدم‌هایی که می‌شناسند و هنوز دوستش دارند می‌وزد. که هنوز شکوه ذهنش از پشت یادداشت‌ها و شعرها و داستان‌هایش پیداست و کسی نمی‌تواند خدشه‌ای به شرافت قلمش و درست زندگی‌کردنش وارد کند. باقی حرف‌ها گفتن ندارد. نه اینجا، نه هیچ‌کجای دیگر. بهترش را طبق معمول جناب سعدی گفته است. خلاصه و موجز. خلاصی‌دهنده و وجدآورنده:
عاشقان کشتگان معشوقند/ برنیاید ز کشتگان آواز.

ياد محمدرضا رستمي در آخرين اكران ميدان جوانان
آخرین نمایش مستند «میدان جوانان سابق» به یاد و خاطره محمدرضا رستمی تقدیم شد. مینا اکبری، کارگردان این مستند، با اعلام این نکته که بعد از ۱۸ هفته نمایش، به درخواست خودش مستند «میدان جوانان سابق» از پرده سینماها کنار گذاشته شده، ضمن تقدیم این فیلم به یاد و خاطره محمدرضا رستمی، روزنامه‌نگاری که سه سال پیش بر اثر خطای پزشکی درگذشت، گفت: «من هیچ‌وقت سعادت همکاری با محمدرضا رستمی عزیز را نداشتم و شناختم از او از دو طریق صورت گرفت؛ اول در زمان فوت عباس کیارستمی که کمپینی برای نقد سیستم درمانی کشور راه‌اندازی کردیم. محمدرضا رستمی از معدود روزنامه‌نگارانی بود که از این کمپین حمایت کامل کرد». او ادامه داد: «‌البته من نمی‌دانستم حمایت محمدرضا رستمی برای پوشش اخبار کمپین خطای پزشکی، برای او چه تبعاتي به همراه داشته است؛ همان‌طور که هرگز فکر نمی‌کردم چند ماه بعد خودش به‌خاطر خطای پزشکی ما را برای همیشه ترک خواهد کرد». مینا اکبری در ادامه گفت: «شناخت شخصی‌تر من از محمدرضا رستمی به خاطراتی‌ برمی‌گردد که الهه خسروی، همسر او، بارها و بارها برایم بازگو کرده و هر بار حسرت معاشرت با این روزنامه‌نگار دوست‌داشتنی را در دلم گذاشته است». همچنین الهه خسروی، یگانه همسر محمدرضا رستمی و مشاور رسانه‌ای فیلم «میدان جوانان سابق»، درباره تأثیر کمپین خطای پزشکی که پس از فوت عباس کیارستمی پا گرفت، بر آگاهی شخص او از حقوق شهروندی و اتفاقات پزشکی که منجر به فوت همسرش شد، سخن گفت‌. صادق روحانی نیز در این برنامه تلاقی اکران پایانی فیلم «میدان جوانان سابق» با سالروز درگذشت محمدرضا رستمی را یک تصادف زیبا خواند و گفت: این فیلم روایتی بود که بهار مطبوعات ایران را به تصویر کشید و از رنج روزنامه‌نگاران و خبرنگاران گفت؛ روزنامه‌نگارانی که رنج ‌ و درد کشیدند، اما شرافت قلمشان را نفروختند. سیدعبدالجواد موسوی هم در این برنامه گفت: «‌متاسفأنه مطبوعات ظلمی که به نیروهای خلاق و هنرمندش می‌کند، آنجاست که آنها را از جایی که شایسته و بایسته‌شان هست، جدا می‌کند. شاید اگر رضا رستمی کمی مجال داشت تا از روزنامه‌نگاری فاصله بگیرد و مرگ‌ امانش می‌داد، چند کتاب شعر و داستان ارزشمند به ادبیات ایران اضافه می‌شد». در اين مراسم چند نفر از تماشاگران نيز به سؤال درباره نحوه ساخت اين فيلم و نكاتي درباره آن پرداختند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.