|

جنگ بیلبوردها !

مهدی حقیقت. کارشناس مارکتینگ

با نگاهی به بیلبوردهای سطح شهر تهران، برندهای نامداری را می‌بینیم که به شیوه‌های مختلف به تبلیغات محیطی پرداخته‌اند. «دیجی‌کالا» با متن‌های کوبنده و انگیزشی نقش‌بسته روی چهره‌ کودکان نیازمند، کمپین خود در حوزه‌ مسئولیت اجتماعی را معرفی کرده. «علی‌بابا» با پیام مستقیم «بلیط شما را پس می‌گیریم» سعی در برجسته‌کردن مزیت رقابتی خود داشته و برندهایی مانند «پچ‌پچ» و «تپ‌سی» خود را در مقابل رقیبان‌شان قرار داده‌اند.

این شیوه‌ تبلیغ چالشی اما در مورد همین دو برند هم کاملا متفاوت بوده است. پچ‌پچ با شعار «پچ‌پچ یعنی کروسان، کروسان یعنی پچ‌پچ»، به اول‌بودن خود در ارائه‌ یک محصول اشاره می‌کند و تلویحا به برند «شیبابا» طعنه می‌زند، اما تپ‌سی، این‌بار، به شکل بی‌سابقه‌ای در بازار تبلیغات، مستقیما اسنپ را مورد هدف قرار داده است. تپ‌سی پیش از این، با وجود تلاش برای ایجاد تمایز در تبلیغات محیطی خود با استفاده‌ صرف از تبلیغات کلامی، با رویکردی محافظه‌کارانه‌تر کمپین‌های تبلیغاتی خود را پیش برده بود؛ مثلا در کمپین سال گذشته، با استفاده از شعارهایی از قبیل «زنده‌باد تمامی تاکسی‌های اینترنتی»، خود را در کنار رقیب قرار داده بود. حتی در کمپین پیشین خود با شعار «تپ‌سی برای همه» که به اعتقاد برخی به نظر می‌رسید به حواشی مربوط به اسنپ اشاره دارد، هرگز تا این حد مستقیم به رقیب اشاره نکرده بود. این‌بار اما شعار «انتخاب با شماست» با مقایسه‌ تصویری وجوه تمایز دو برند اسنپ و تپ‌سی همراه شده است. تپ‌سی در این کمپین به تفاوت رویکرد و عملکرد خود درخصوص برآورده‌کردن خواسته‌های کاربرانش اشاره کرده و کوشیده تا نشان دهد اگرچه ماهیت مشابهی با رقیب خود دارد، اما همواره در جهت نیازهای مختلف کاربران خود گام برداشته و راهکارهای خلاقانه‌تری به آنها ارائه کرده است.
موضوع قرارگیری رودرروی دو برند به این شکل، تقریبا در ایران بی‌سابقه است یا حداقل مواردی ناموفق در این زمینه دیده شده. شاید بهترین نمو‌نه‌ این تبلیغات در ایران به برند تولیدکننده‌ یخچال‌فریزر ارج تعلق دارد که بیش از 40 سال پیش با شعار «آزمایش ثابت کرد که ارج بهتر است»، سعی در نشانه‌گرفتن نام برند رقیب خود؛ یعنی «آزمایش» را داشت. اما رسم دنیای تبلیغات در سطح جهان به‌گونه‌ دیگری است. اشاره‌ مستقیم برندهای رقیب به یکدیگر و به‌چالش‌کشیدن رقیب در سطح گسترده نه‌تنها نامأنوس نیست که سابقه‌ای طولانی در سطح جهان دارد. شاید معروف‌ترین این رجزخوانی‌ها، به دو برند پپسی و کوکاکولا برگردد. سال‌هاست که این دو برند در رقابتی تنگاتنگ با یکدیگر قرار دارند. با وجود اینکه آمار، کوکاکولا را برنده‌ این چالش می‌داند، اما پپسی هرگز از این رقابت تبلیغاتی جا نزده و موفق هم بوده است. جنگ کلامی مک و پی‌سی (مایکروسافت و اپل) هم سال‌هاست که شروع شده و این دو برند، به صورت پینگ‌پنگی و با به‌رخ‌کشیدن مزیت‌های رقابتی خود، به یکدیگر پاسخ می‌دهند. مرسدس‌بنز با شعار «ثبات در همه‌ زمان‌ها» در مقابل جگوار، کیش و مات آئودی توسط BMW و رجزخوانی مک‌دونالد و کینگ‌برگر در مورد نزدیکی شعبه‌هایشان، مثال‌های دیگری از این نوع رویارویی‌های برندها در تبلیغات است. قضاوت در مورد وجوه مثبت و منفی این‌گونه تبلیغات چالشی چندان ساده نیست. برخی ممکن است این تبلیغات را به‌عنوان عواملی مخرب شناسایی کنند که برهم‌زننده‌ اصول رقابت سالم است. اما درمقابل، برخی این شکل از تبلیغات را باعث جلب توجه بیشتر مخاطب و درگیری او با برندها و در نهایت قضاوت بهتر و عادلانه‌تر می‌دانند.
اما تپ‌سی، به‌عنوان اولین برندی که وارد چنین شکلی از تبلیغات رقابتی شده، نه با رقیب که با کاربرانش حرف می‌زند. به نظر می‌آید که تپ‌سی، با جملاتی مانند «خدمت همون خدمته، اما تپ‌سی در خدمت شماست»، سعی در اثبات این نکته دارد که تپ‌سی، علاوه‌بر خدمت یکسانی که هر دو برند ارائه می‌دهند، به نیازهای کاربرانش توجه بیشتری نشان
داده است.

با نگاهی به بیلبوردهای سطح شهر تهران، برندهای نامداری را می‌بینیم که به شیوه‌های مختلف به تبلیغات محیطی پرداخته‌اند. «دیجی‌کالا» با متن‌های کوبنده و انگیزشی نقش‌بسته روی چهره‌ کودکان نیازمند، کمپین خود در حوزه‌ مسئولیت اجتماعی را معرفی کرده. «علی‌بابا» با پیام مستقیم «بلیط شما را پس می‌گیریم» سعی در برجسته‌کردن مزیت رقابتی خود داشته و برندهایی مانند «پچ‌پچ» و «تپ‌سی» خود را در مقابل رقیبان‌شان قرار داده‌اند.

این شیوه‌ تبلیغ چالشی اما در مورد همین دو برند هم کاملا متفاوت بوده است. پچ‌پچ با شعار «پچ‌پچ یعنی کروسان، کروسان یعنی پچ‌پچ»، به اول‌بودن خود در ارائه‌ یک محصول اشاره می‌کند و تلویحا به برند «شیبابا» طعنه می‌زند، اما تپ‌سی، این‌بار، به شکل بی‌سابقه‌ای در بازار تبلیغات، مستقیما اسنپ را مورد هدف قرار داده است. تپ‌سی پیش از این، با وجود تلاش برای ایجاد تمایز در تبلیغات محیطی خود با استفاده‌ صرف از تبلیغات کلامی، با رویکردی محافظه‌کارانه‌تر کمپین‌های تبلیغاتی خود را پیش برده بود؛ مثلا در کمپین سال گذشته، با استفاده از شعارهایی از قبیل «زنده‌باد تمامی تاکسی‌های اینترنتی»، خود را در کنار رقیب قرار داده بود. حتی در کمپین پیشین خود با شعار «تپ‌سی برای همه» که به اعتقاد برخی به نظر می‌رسید به حواشی مربوط به اسنپ اشاره دارد، هرگز تا این حد مستقیم به رقیب اشاره نکرده بود. این‌بار اما شعار «انتخاب با شماست» با مقایسه‌ تصویری وجوه تمایز دو برند اسنپ و تپ‌سی همراه شده است. تپ‌سی در این کمپین به تفاوت رویکرد و عملکرد خود درخصوص برآورده‌کردن خواسته‌های کاربرانش اشاره کرده و کوشیده تا نشان دهد اگرچه ماهیت مشابهی با رقیب خود دارد، اما همواره در جهت نیازهای مختلف کاربران خود گام برداشته و راهکارهای خلاقانه‌تری به آنها ارائه کرده است.
موضوع قرارگیری رودرروی دو برند به این شکل، تقریبا در ایران بی‌سابقه است یا حداقل مواردی ناموفق در این زمینه دیده شده. شاید بهترین نمو‌نه‌ این تبلیغات در ایران به برند تولیدکننده‌ یخچال‌فریزر ارج تعلق دارد که بیش از 40 سال پیش با شعار «آزمایش ثابت کرد که ارج بهتر است»، سعی در نشانه‌گرفتن نام برند رقیب خود؛ یعنی «آزمایش» را داشت. اما رسم دنیای تبلیغات در سطح جهان به‌گونه‌ دیگری است. اشاره‌ مستقیم برندهای رقیب به یکدیگر و به‌چالش‌کشیدن رقیب در سطح گسترده نه‌تنها نامأنوس نیست که سابقه‌ای طولانی در سطح جهان دارد. شاید معروف‌ترین این رجزخوانی‌ها، به دو برند پپسی و کوکاکولا برگردد. سال‌هاست که این دو برند در رقابتی تنگاتنگ با یکدیگر قرار دارند. با وجود اینکه آمار، کوکاکولا را برنده‌ این چالش می‌داند، اما پپسی هرگز از این رقابت تبلیغاتی جا نزده و موفق هم بوده است. جنگ کلامی مک و پی‌سی (مایکروسافت و اپل) هم سال‌هاست که شروع شده و این دو برند، به صورت پینگ‌پنگی و با به‌رخ‌کشیدن مزیت‌های رقابتی خود، به یکدیگر پاسخ می‌دهند. مرسدس‌بنز با شعار «ثبات در همه‌ زمان‌ها» در مقابل جگوار، کیش و مات آئودی توسط BMW و رجزخوانی مک‌دونالد و کینگ‌برگر در مورد نزدیکی شعبه‌هایشان، مثال‌های دیگری از این نوع رویارویی‌های برندها در تبلیغات است. قضاوت در مورد وجوه مثبت و منفی این‌گونه تبلیغات چالشی چندان ساده نیست. برخی ممکن است این تبلیغات را به‌عنوان عواملی مخرب شناسایی کنند که برهم‌زننده‌ اصول رقابت سالم است. اما درمقابل، برخی این شکل از تبلیغات را باعث جلب توجه بیشتر مخاطب و درگیری او با برندها و در نهایت قضاوت بهتر و عادلانه‌تر می‌دانند.
اما تپ‌سی، به‌عنوان اولین برندی که وارد چنین شکلی از تبلیغات رقابتی شده، نه با رقیب که با کاربرانش حرف می‌زند. به نظر می‌آید که تپ‌سی، با جملاتی مانند «خدمت همون خدمته، اما تپ‌سی در خدمت شماست»، سعی در اثبات این نکته دارد که تپ‌سی، علاوه‌بر خدمت یکسانی که هر دو برند ارائه می‌دهند، به نیازهای کاربرانش توجه بیشتری نشان
داده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.