|

محیط امن کودک

زری آقاجانی. پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس

کودکی واژه ساده‌ای نیست. با وجود اینکه اغلب افراد آن را سهل و آسان تلقی می‌کنند، کودکی دوران ویژه و خاصی است که بسیار تخصصی و حساس است. برای پرورش کودک و بهره‌مندی از زندگی سالم، اغلب کودکان نیازمند محیطی امن و دوستانه هستند که در آن احساس ارزش و احترام کنند. محیط امن به این معنی است که کودک بتواند به جست‌وجو در محیط اطراف خود پرداخته و در طول روز با کمترین آسیب به فعالیت ادامه دهد. والدین نقش مهمی در ایجاد چنین محیط مناسبی برای کودکان دارند. برای ایجاد یک محیط امن باید بتوان در مواقعی که محیط برای کودک کسل‌کننده است، یک‌سری فعالیت‌های جالب و سرگرم‌کننده را برای وی فراهم آورد تا از کسالت و رخوت بیرون بیاید. فراهم‌آوردن فعالیت‌های سرگرم‌کننده و جالب برای کودکان، آنان را به مستقل بازی‌کردن تشویق و رشد هوشی و ذهنی آنان را تحریک می‌کند.

با شناختن استعدادها و توانمندی‌های کودکان می‌توان فعالیت‌های متناسب با سن و علاقه آنها را برایشان فراهم کرد و احساس ایمنی، آرامش، مسئولیت‌پذیری، مديريت و اعتمادبه‌نفس را در آنان ایجاد کرد. ایجاد فرصت‌هایی برای بازی و تجربه‌کردن، کنجکاوی، رشد زبان و قوای هوشی او را تحریک کرده و می‌تواند کودک را سرگرم و فعال نگه‌ داشته و احتمال بدرفتاری او را کاهش دهد. هرقدر تجارب کودک در رابطه با محیط اطرافش بیشتر و بااحساس امنیت و آرامش بالاتری همراه باشد، ذهن و فکر او بیشتر رشد کرده و به بلوغ و پختگی نزدیک‌تر می‌شود و یاد می‌گیرد به‌جای اینکه به‌ سادگی نظرات دیگران را بپذیرد، خود نیز فکر کرده و برای خودش تصمیم بگیرد. محیط امن کودک دارای اصولی است که برخی از آنها عبارتند از: اصل اول: آماده‌کردن یک محیط امن و موردعلاقه برای کودک؛ فراهم‌کردن یک محیط امن برای کودکان کم‌سن موجب آرامش بیشتر شما در زمینه تربیت فرزندتان و جلوگیری از رفتارهای نادرست می‌شود. اصل دوم: ایجاد محیط سازنده برای یادگیری؛ والدین لازم است در دسترس کودکان باشند.
این به آن معنی نیست که همیشه با کودک خود باشیم، بلکه منظور آن است هنگامی‌ که کودک به کمک، مراقبت یا توجه نیاز دارد، در دسترس او باشید. اصل سوم: استفاده از انضباط قاطعانه؛ انضباط قاطعانه به معنای این است که در رفتار با کودک از شیوه نسبتا باثباتی استفاده کنید. اصل چهارم: انتظارات از خود و کودکمان را واقع‌بینانه کنیم؛ برای والدین مهم است که انتظارات واقع‌بینانه از خود نیز داشته باشند. این نکته که شما می‌خواهید به‌عنوان یک والد تمام سعی خود را بکنید، خوب است، اما تلاش برای یک پدر و مادر کامل و بی‌نقص‌بودن، فقط به احساس ناکامی و بی‌کفایتی منجر می‌شود. اصل پنجم: پدرها و مادرها، از خودتان مراقبت کنید؛ گاهی پدر و مادرها در روند مراقبت از کودکانشان نیازها و خواسته‌های اساسی خود را فراموش می‌کنند.

کودکی واژه ساده‌ای نیست. با وجود اینکه اغلب افراد آن را سهل و آسان تلقی می‌کنند، کودکی دوران ویژه و خاصی است که بسیار تخصصی و حساس است. برای پرورش کودک و بهره‌مندی از زندگی سالم، اغلب کودکان نیازمند محیطی امن و دوستانه هستند که در آن احساس ارزش و احترام کنند. محیط امن به این معنی است که کودک بتواند به جست‌وجو در محیط اطراف خود پرداخته و در طول روز با کمترین آسیب به فعالیت ادامه دهد. والدین نقش مهمی در ایجاد چنین محیط مناسبی برای کودکان دارند. برای ایجاد یک محیط امن باید بتوان در مواقعی که محیط برای کودک کسل‌کننده است، یک‌سری فعالیت‌های جالب و سرگرم‌کننده را برای وی فراهم آورد تا از کسالت و رخوت بیرون بیاید. فراهم‌آوردن فعالیت‌های سرگرم‌کننده و جالب برای کودکان، آنان را به مستقل بازی‌کردن تشویق و رشد هوشی و ذهنی آنان را تحریک می‌کند.

با شناختن استعدادها و توانمندی‌های کودکان می‌توان فعالیت‌های متناسب با سن و علاقه آنها را برایشان فراهم کرد و احساس ایمنی، آرامش، مسئولیت‌پذیری، مديريت و اعتمادبه‌نفس را در آنان ایجاد کرد. ایجاد فرصت‌هایی برای بازی و تجربه‌کردن، کنجکاوی، رشد زبان و قوای هوشی او را تحریک کرده و می‌تواند کودک را سرگرم و فعال نگه‌ داشته و احتمال بدرفتاری او را کاهش دهد. هرقدر تجارب کودک در رابطه با محیط اطرافش بیشتر و بااحساس امنیت و آرامش بالاتری همراه باشد، ذهن و فکر او بیشتر رشد کرده و به بلوغ و پختگی نزدیک‌تر می‌شود و یاد می‌گیرد به‌جای اینکه به‌ سادگی نظرات دیگران را بپذیرد، خود نیز فکر کرده و برای خودش تصمیم بگیرد. محیط امن کودک دارای اصولی است که برخی از آنها عبارتند از: اصل اول: آماده‌کردن یک محیط امن و موردعلاقه برای کودک؛ فراهم‌کردن یک محیط امن برای کودکان کم‌سن موجب آرامش بیشتر شما در زمینه تربیت فرزندتان و جلوگیری از رفتارهای نادرست می‌شود. اصل دوم: ایجاد محیط سازنده برای یادگیری؛ والدین لازم است در دسترس کودکان باشند.
این به آن معنی نیست که همیشه با کودک خود باشیم، بلکه منظور آن است هنگامی‌ که کودک به کمک، مراقبت یا توجه نیاز دارد، در دسترس او باشید. اصل سوم: استفاده از انضباط قاطعانه؛ انضباط قاطعانه به معنای این است که در رفتار با کودک از شیوه نسبتا باثباتی استفاده کنید. اصل چهارم: انتظارات از خود و کودکمان را واقع‌بینانه کنیم؛ برای والدین مهم است که انتظارات واقع‌بینانه از خود نیز داشته باشند. این نکته که شما می‌خواهید به‌عنوان یک والد تمام سعی خود را بکنید، خوب است، اما تلاش برای یک پدر و مادر کامل و بی‌نقص‌بودن، فقط به احساس ناکامی و بی‌کفایتی منجر می‌شود. اصل پنجم: پدرها و مادرها، از خودتان مراقبت کنید؛ گاهی پدر و مادرها در روند مراقبت از کودکانشان نیازها و خواسته‌های اساسی خود را فراموش می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.