اهمیت برنامهریزی در اقتصاد صنعت برق
حسین مسعودیان.كارشناس صنعت برق
هر سال با نزدیکشدن به نیمه شهریور، تقریبا اوج گرمای تابستان سپری میشود و میتوان گفت وزارت نیرو و بهخصوص شرکت توانیر از زیر بار فشار روانی ناشی از قطعی برق خارج خواهد شد.
این آرامش مستلزم برنامهریزی دقیق است، بهگونهای که در سال آینده مشکلات توانیر کمتر و قطعی برق به حداقل برسد. چگونه این برنامهریزی محقق خواهد شد، تلاش میشود با تبیین وضعیت اقتصادی صنعت برق، پیشنهادی راهبردی برای آن ارائه شود.
در سال جاری حداکثر اوج مصرف در روز به میزان 57,681 مگاوات رسید و اگر بهطور معمول مطابق دو دهه گذشته اوج مصرف هفت درصد رشد كند، نیاز به حداقل پنج هزار مگاوات نیروگاه در سرتاسر ایران وجود دارد.
بدیهی است که سرمایهگذاری در نیروگاه به تنهایی نیاز مردم را برآورده نمیکند و باید علاوه بر نیروگاه، شبکه انتقال و توزیع نیروی برق نیز توسعه یابد. برای هر کیلووات نیروگاه، حدود ۷۰۰ دلار و برای شبکه انتقال و توزیع نیروی برق حدود ۴۰۰ دلار به سرمایهگذاری نیاز است.
یعنی برای پنج هزار مگاوات برق، نیاز به سرمایهگذاری در حدود ۵.۵ میلیارد دلار یا معادل ریالی آن ۴۴ تا ۵۵ هزار میلیارد تومان بودجه است.
آیا تأمین این بودجه از سوی دولت و توانیر امکانپذیر است؟ پاسخ منفی است. حال چه برنامهای میتوان اجرا كرد تا نیاز به این بودجه کم یا نزدیک به صفر شود؟
سال گذشته با موافقت مسئولان سازمان برنامه و بودجه، هفت درصد تعرفه برق افزایش یافت؛ یعنی به ازای هر کیلووات ساعت، مصرفکنندگان هفت درصد هزینه بیشتری پرداخت کردند.
بهترین حالت برای وزارت نیرو آن است که مصرف برق مردم در ساعات اوج مصرف کم شود و فرهنگ فعلی مصرف برق کشور از سوی مردم، تغییر اساسی داده شود تا دچار قطعی و خاموشی در تابستان نشویم.
سال گذشته مصرف برق کل کشور ۲۶۵ میلیارد کیلووات ساعت بوده که بهطور متوسط به ازای هر کیلووات ساعت حدود ۷۰ تومان اخذ شده است.
یعنی توانیر از هزینه واقعی هر کیلووات ساعت ۲۵۰ تا ۳۵۰ تومان با احتساب سوخت آن که بالغ بر ۶۶ تا ۹۲ هزار میلیارد تومان میشود، فقط حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان دریافت کرده است. اگر وزارت نیرو بتواند دو اقدام اساسی زیر را انجام دهد، حداقل در کوتاهمدت مشکل قطعی برق در تابستان و نیاز به سرمایهگذاری عظیم ۵.۵میلیارددلاری سالانه را نخواهیم داشت:
۱ - اگر روال سال آینده وزارت نیرو مثل سال جاری باشد و توانیر بتواند مجوز افزایش هفتدرصدی تعرفهها را از سازمان برنامه و بودجه بگیرد، بهتر است این افزایش فقط در اوج مصرف سه تا چهار برابر اعمال شود و بقیه ساعات قیمت برق ثابت باشد. این سیاست باعث کاهش فشار بر اوج مصرف برق خواهد شد. البته باید در فضای رسانهای اهمیت کاهش مصرف برق در اوج مصرف نیز مثل سال جاری بیان شود.
۲ - برای آگاهی مردم، قیمت برق در تمامی مراکز آموزشی که حدود يك درصد کل مصرف کشور است، به قیمت واقعی اخذ شود تا همگان در جریان قیمت واقعی برق قرار گیرند و بهطور طبیعی پی به اهمیت انرژی الکتریکی برده و کاهش مصرف را به عنوان یک فرهنگ اجرا كنند و چنانچه کمتر از سال گذشته خود مصرف کردند، به ازای هر کیلووات ساعت کاهش، ۲۵۰ تا ۳۵۰ تومان جایزهدریافت كنند.
هر سال با نزدیکشدن به نیمه شهریور، تقریبا اوج گرمای تابستان سپری میشود و میتوان گفت وزارت نیرو و بهخصوص شرکت توانیر از زیر بار فشار روانی ناشی از قطعی برق خارج خواهد شد.
این آرامش مستلزم برنامهریزی دقیق است، بهگونهای که در سال آینده مشکلات توانیر کمتر و قطعی برق به حداقل برسد. چگونه این برنامهریزی محقق خواهد شد، تلاش میشود با تبیین وضعیت اقتصادی صنعت برق، پیشنهادی راهبردی برای آن ارائه شود.
در سال جاری حداکثر اوج مصرف در روز به میزان 57,681 مگاوات رسید و اگر بهطور معمول مطابق دو دهه گذشته اوج مصرف هفت درصد رشد كند، نیاز به حداقل پنج هزار مگاوات نیروگاه در سرتاسر ایران وجود دارد.
بدیهی است که سرمایهگذاری در نیروگاه به تنهایی نیاز مردم را برآورده نمیکند و باید علاوه بر نیروگاه، شبکه انتقال و توزیع نیروی برق نیز توسعه یابد. برای هر کیلووات نیروگاه، حدود ۷۰۰ دلار و برای شبکه انتقال و توزیع نیروی برق حدود ۴۰۰ دلار به سرمایهگذاری نیاز است.
یعنی برای پنج هزار مگاوات برق، نیاز به سرمایهگذاری در حدود ۵.۵ میلیارد دلار یا معادل ریالی آن ۴۴ تا ۵۵ هزار میلیارد تومان بودجه است.
آیا تأمین این بودجه از سوی دولت و توانیر امکانپذیر است؟ پاسخ منفی است. حال چه برنامهای میتوان اجرا كرد تا نیاز به این بودجه کم یا نزدیک به صفر شود؟
سال گذشته با موافقت مسئولان سازمان برنامه و بودجه، هفت درصد تعرفه برق افزایش یافت؛ یعنی به ازای هر کیلووات ساعت، مصرفکنندگان هفت درصد هزینه بیشتری پرداخت کردند.
بهترین حالت برای وزارت نیرو آن است که مصرف برق مردم در ساعات اوج مصرف کم شود و فرهنگ فعلی مصرف برق کشور از سوی مردم، تغییر اساسی داده شود تا دچار قطعی و خاموشی در تابستان نشویم.
سال گذشته مصرف برق کل کشور ۲۶۵ میلیارد کیلووات ساعت بوده که بهطور متوسط به ازای هر کیلووات ساعت حدود ۷۰ تومان اخذ شده است.
یعنی توانیر از هزینه واقعی هر کیلووات ساعت ۲۵۰ تا ۳۵۰ تومان با احتساب سوخت آن که بالغ بر ۶۶ تا ۹۲ هزار میلیارد تومان میشود، فقط حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان دریافت کرده است. اگر وزارت نیرو بتواند دو اقدام اساسی زیر را انجام دهد، حداقل در کوتاهمدت مشکل قطعی برق در تابستان و نیاز به سرمایهگذاری عظیم ۵.۵میلیارددلاری سالانه را نخواهیم داشت:
۱ - اگر روال سال آینده وزارت نیرو مثل سال جاری باشد و توانیر بتواند مجوز افزایش هفتدرصدی تعرفهها را از سازمان برنامه و بودجه بگیرد، بهتر است این افزایش فقط در اوج مصرف سه تا چهار برابر اعمال شود و بقیه ساعات قیمت برق ثابت باشد. این سیاست باعث کاهش فشار بر اوج مصرف برق خواهد شد. البته باید در فضای رسانهای اهمیت کاهش مصرف برق در اوج مصرف نیز مثل سال جاری بیان شود.
۲ - برای آگاهی مردم، قیمت برق در تمامی مراکز آموزشی که حدود يك درصد کل مصرف کشور است، به قیمت واقعی اخذ شود تا همگان در جریان قیمت واقعی برق قرار گیرند و بهطور طبیعی پی به اهمیت انرژی الکتریکی برده و کاهش مصرف را به عنوان یک فرهنگ اجرا كنند و چنانچه کمتر از سال گذشته خود مصرف کردند، به ازای هر کیلووات ساعت کاهش، ۲۵۰ تا ۳۵۰ تومان جایزهدریافت كنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.