|

ماشین‌تحریر و توحش

اگرچه شهرت تام هنکس به‌دلیل بازیگری اوست و نام او تداعی‌گر بازی‌هایش در فیلم‌هایی نظیر «فارست گامپ»، «ترمینال»، «نجات سرباز رایان»، «اگه می‌تونی منو بگیر»، «مسیر سبز» و «دورافتاده» است، اما این بازیگر مشهور و موفق سینمای آمریکا در نوشتن هم دستی دارد و کتاب «داستان‌های ماشین‌تحریر» حاصل تجربه‌ او در داستان‌نویسی است. این کتاب که با ترجمه محمد جوادی در نشر افق منتشر شده، شامل هفده داستان است که هرکدام به نحوی با ماشین‌تحریر ربط پیدا می‌کنند. این ربط به علاقه تام هنکس به ماشین‌تحریر برمی‌گردد. در مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی «داستان‌های ماشین‌تحریر» درباره این علاقه تام هنکس آمده است: «تام هنکس علاقه‌ای خاص به جمع‌آوری ماشین‌تحریر دارد و انواع آنها را از دهه‌های 1930، 1940 و 1950 جمع کرده. او از ماشین‌تحریر برای نوشتن‌های غیرضروری روزانه از جمله درست‌کردن فهرست کارهایی که باید انجام شوند، استفاده می‌کند. به گفته‌ خودش، دستگاه‌های بزرگ فلزی را به این دلیل نسبت به پردازنده‌های کلمه‌ امروزی ترجیح می‌دهد که از ضربه‌زدن به کلید‌های آن و صدای بلندی که از آن ناشی می‌شود، لذت می‌برد اما او ارتباطی عمیق‌تر با یکی از آنها دارد که متعلق به پدرش بود». در این مقدمه همچنین درباره مجموعه «داستان‌های ماشین‌تحریر» آمده است: «به گفته‌ تام هنکس، نگارش این مجموعه حدود دو سال طول کشیده. او از هر فرصتی در سفرهای تفریحی و کاری برای نگارش این مجموعه‌داستان استفاده کرده. این کتاب با عنوان داستان‌های ماشین‌تحریر شامل هفده داستان است درباره‌ زندگی، عشق، غم و خوشی با روایت‌هایی جذاب و شیوا و گاه طنزآمیز که مخاطب را با خود همراه می‌کند. هرکدام از این روایت‌ها به نوعی با ماشین‌تحریر ارتباط پیدا می‌کند. این ارتباط گاه بسیار پررنگ و گاه بسیار ظریف و نامحسوس است». البته عنوان اصلی مجموعه چنان‌‌که مترجم در همین مقدمه می‌گوید «ماشین‌تحریر غیرمعمول»، «ماشین‌تحریر عجیب» یا «ماشین‌تحریر» استثنائی و معادل‌هایی از این دست است؛ اما مترجم گفته است که به‌دلیل اینکه این عنوان‌ها «معنایی قابل‌ فهم و جذاب نخواهد داشت» به جای یکی از این معادل‌ها عنوان «داستان‌های ماشین‌تحریر» را برای ترجمه فارسی کتاب انتخاب کرده است. «سه هفته‌ خسته‌کننده»، «شب کریسمس»، «سفر رایگان به شهر نور»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ فیل در اتاق چاپ»، «به مریخ خوش آمدید»، «یک ماه در خیابان گرین»، «اَلِن بِین به اضافه‌ چهار»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ رها در سیب بزرگ»، «کی کیه؟»، «یک آخر هفته‌ خاص»، «اینها مکاشفه‌های قلب من‌اند»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ بازگشت از سفر به گذشته»، «گذشته‌ برای ما مهم است»، «پیش ما بمانید»، «برو کاستاس را ببین»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ اِوانجلیستای شما، اِسپرانزا» و «استیووانگ بی‌نظیر است»، داستان‌هایی هستند که در مجموعه «داستان‌های ماشین‌تحریر» می‌خوانید. آنچه می‌آید سطرهایی از داستان «شهر ما امروز با هنک فیست؛ فیل در اتاق چاپ» از این مجموعه است: «ماشین تحریر اَل مدل کانتیننتال بود - هیولایی اندازه‌ یک صندلی راحتی- که به میز پیچ شده بود، البته نه به این دلیل که شاید کسی آن را بدزدد؛ حتی سعی برای بلندکردن آن احمقانه بود. میز اَل محراب باریک و کوچک او برای ویراستاری بود. او گزارش من را روان‌تر، پرشورتر، بهتر و مهیج‌تر تایپ می‌کرد. بعد ماشین‌تحریر را می‌بست و پس از مرتب‌کردن روی میز، با مداد آبی نوشته‌اش را ویرایش می‌کرد. هنگام کارکردن سروصدایش خیلی زیاد بود: تلق‌وتولوقِ تایپ‌کردن با صدای با- دینگ زنگ، صدای کِرنک هنگام عوض‌کردن سطر، صدای شَریپ موقع جداکردن برگه از ماشین و بعد صدای کا- بامپ وقتی می‌خواست از پشت ابزار بزرگ بلند شود و به روش خودش به شیوه‌ای که حتی از این ماشین‌تحریر ابتدایی‌تر بود، با خطی ناخوانا مطلب را بنویسد. اَل در کنار این ماشین‌تحریر آرامش داشت و هیچ‌وقت بیش از یک یارد از میز و ماشینش دور نمی‌شد».
«از اینجایی که با شما حرف می‌زنم، این کشور به خاکستری گداخته می‌نماید و می‌دانم نیازمند جرقه‌ای کوچک است تا خودش را به آتش بکشد. جزئیات زندگی‌ام را به یاد نمی‌آورم، چراکه اینجا، جز تصاویری مبهم و صدایی از آنچه دیگر نیست، باقی نمی‌ماند. این را به خاطر دارم که بیست‌و‌سه ساله‌ام و قطاری آبی و کثیف از راه می‌رسد. دره‌ کودکی‌ام را که در آن موجودی ضعیف و سردرگم، خردشده از فشار کوه‌ها بودم، ترک می‌کنم. دیگر نمی‌توانم شره‌ سیاهی زمستان روی خانه‌ها و صورت‌ها را ببینم، طاقت بوی کپکی را که از سر صبح توی هوا پخش می‌شود ندارم، دیگر تاب تحمل مادرم را هم ندارم که کم‌کم مشاعرش را از دست می‌دهد، مدام وراجی می‌کند و تمام روز به آهنگ‌های باربارا گوش می‌دهد. در بیست‌وچهارسالگی همچنان همان‌قدر ضعیف و سردرگمم. تحصیلات پرستاری‌ام را در شهری بزرگ به پایان می‌رسانم. در آپارتمانی بزرگ، با سه دانشجوی دیگر زندگی می‌کنم و برخی شب‌ها، سروصدا، نور و گفت‌وگوها، به‌سان سیاه‌چاله‌ای مرا می‌بلعند».
آنچه خواندید سطرهایی بود از رمان «مدار توحش»، نوشته ناتاشا آپانا، نویسنده فرانسوی که با ترجمه مرضیه آرمین در نشر افق منتشر شده است. «مدار توحش» رمانی است با پنج راوی به نام‌های ماری، بروس، موشه، استفان و اولیویه. ناتاشا آپانا در این رمان چنان‌که در بخشی از توضیح پشت جلد ترجمه فارسی آن آمده است، داستان تمام کسانی را بازمی‌گوید «که می‌خواهند اما نمی‌توانند». او از خلال نقل راویان مختلف داستان، زندگی پر از فقر و مسکنت و خشونت و استیصال و ترس و اضطراب و یأس را در یکی از مستعمره‌های فقیر کشور فرانسه روایت می‌کند. «مدار توحش» رمانی تلخ و سیاه است. در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی این رمان درباره حال‌و‌هوای آن آمده است: «داستان این کتاب که در یکی از فقیرترین مستعمرات کشور فرانسه می‌گذرد، روایتگر فقر و رنج انسان‌هایی است که در محیطی محروم و خشن به سر می‌برند و گریزی از تقدیر تلخ خود ندارند».
رمان «مدار توحش» در سال 2016 نوشته و منتشر شده و ناتاشا آپانا در همان سال بابت این کتاب نامزد جوایز گنکور، فمینا و مدیسی شده است.

اگرچه شهرت تام هنکس به‌دلیل بازیگری اوست و نام او تداعی‌گر بازی‌هایش در فیلم‌هایی نظیر «فارست گامپ»، «ترمینال»، «نجات سرباز رایان»، «اگه می‌تونی منو بگیر»، «مسیر سبز» و «دورافتاده» است، اما این بازیگر مشهور و موفق سینمای آمریکا در نوشتن هم دستی دارد و کتاب «داستان‌های ماشین‌تحریر» حاصل تجربه‌ او در داستان‌نویسی است. این کتاب که با ترجمه محمد جوادی در نشر افق منتشر شده، شامل هفده داستان است که هرکدام به نحوی با ماشین‌تحریر ربط پیدا می‌کنند. این ربط به علاقه تام هنکس به ماشین‌تحریر برمی‌گردد. در مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی «داستان‌های ماشین‌تحریر» درباره این علاقه تام هنکس آمده است: «تام هنکس علاقه‌ای خاص به جمع‌آوری ماشین‌تحریر دارد و انواع آنها را از دهه‌های 1930، 1940 و 1950 جمع کرده. او از ماشین‌تحریر برای نوشتن‌های غیرضروری روزانه از جمله درست‌کردن فهرست کارهایی که باید انجام شوند، استفاده می‌کند. به گفته‌ خودش، دستگاه‌های بزرگ فلزی را به این دلیل نسبت به پردازنده‌های کلمه‌ امروزی ترجیح می‌دهد که از ضربه‌زدن به کلید‌های آن و صدای بلندی که از آن ناشی می‌شود، لذت می‌برد اما او ارتباطی عمیق‌تر با یکی از آنها دارد که متعلق به پدرش بود». در این مقدمه همچنین درباره مجموعه «داستان‌های ماشین‌تحریر» آمده است: «به گفته‌ تام هنکس، نگارش این مجموعه حدود دو سال طول کشیده. او از هر فرصتی در سفرهای تفریحی و کاری برای نگارش این مجموعه‌داستان استفاده کرده. این کتاب با عنوان داستان‌های ماشین‌تحریر شامل هفده داستان است درباره‌ زندگی، عشق، غم و خوشی با روایت‌هایی جذاب و شیوا و گاه طنزآمیز که مخاطب را با خود همراه می‌کند. هرکدام از این روایت‌ها به نوعی با ماشین‌تحریر ارتباط پیدا می‌کند. این ارتباط گاه بسیار پررنگ و گاه بسیار ظریف و نامحسوس است». البته عنوان اصلی مجموعه چنان‌‌که مترجم در همین مقدمه می‌گوید «ماشین‌تحریر غیرمعمول»، «ماشین‌تحریر عجیب» یا «ماشین‌تحریر» استثنائی و معادل‌هایی از این دست است؛ اما مترجم گفته است که به‌دلیل اینکه این عنوان‌ها «معنایی قابل‌ فهم و جذاب نخواهد داشت» به جای یکی از این معادل‌ها عنوان «داستان‌های ماشین‌تحریر» را برای ترجمه فارسی کتاب انتخاب کرده است. «سه هفته‌ خسته‌کننده»، «شب کریسمس»، «سفر رایگان به شهر نور»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ فیل در اتاق چاپ»، «به مریخ خوش آمدید»، «یک ماه در خیابان گرین»، «اَلِن بِین به اضافه‌ چهار»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ رها در سیب بزرگ»، «کی کیه؟»، «یک آخر هفته‌ خاص»، «اینها مکاشفه‌های قلب من‌اند»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ بازگشت از سفر به گذشته»، «گذشته‌ برای ما مهم است»، «پیش ما بمانید»، «برو کاستاس را ببین»، «شهر ما امروز با هنک فیست؛ اِوانجلیستای شما، اِسپرانزا» و «استیووانگ بی‌نظیر است»، داستان‌هایی هستند که در مجموعه «داستان‌های ماشین‌تحریر» می‌خوانید. آنچه می‌آید سطرهایی از داستان «شهر ما امروز با هنک فیست؛ فیل در اتاق چاپ» از این مجموعه است: «ماشین تحریر اَل مدل کانتیننتال بود - هیولایی اندازه‌ یک صندلی راحتی- که به میز پیچ شده بود، البته نه به این دلیل که شاید کسی آن را بدزدد؛ حتی سعی برای بلندکردن آن احمقانه بود. میز اَل محراب باریک و کوچک او برای ویراستاری بود. او گزارش من را روان‌تر، پرشورتر، بهتر و مهیج‌تر تایپ می‌کرد. بعد ماشین‌تحریر را می‌بست و پس از مرتب‌کردن روی میز، با مداد آبی نوشته‌اش را ویرایش می‌کرد. هنگام کارکردن سروصدایش خیلی زیاد بود: تلق‌وتولوقِ تایپ‌کردن با صدای با- دینگ زنگ، صدای کِرنک هنگام عوض‌کردن سطر، صدای شَریپ موقع جداکردن برگه از ماشین و بعد صدای کا- بامپ وقتی می‌خواست از پشت ابزار بزرگ بلند شود و به روش خودش به شیوه‌ای که حتی از این ماشین‌تحریر ابتدایی‌تر بود، با خطی ناخوانا مطلب را بنویسد. اَل در کنار این ماشین‌تحریر آرامش داشت و هیچ‌وقت بیش از یک یارد از میز و ماشینش دور نمی‌شد».
«از اینجایی که با شما حرف می‌زنم، این کشور به خاکستری گداخته می‌نماید و می‌دانم نیازمند جرقه‌ای کوچک است تا خودش را به آتش بکشد. جزئیات زندگی‌ام را به یاد نمی‌آورم، چراکه اینجا، جز تصاویری مبهم و صدایی از آنچه دیگر نیست، باقی نمی‌ماند. این را به خاطر دارم که بیست‌و‌سه ساله‌ام و قطاری آبی و کثیف از راه می‌رسد. دره‌ کودکی‌ام را که در آن موجودی ضعیف و سردرگم، خردشده از فشار کوه‌ها بودم، ترک می‌کنم. دیگر نمی‌توانم شره‌ سیاهی زمستان روی خانه‌ها و صورت‌ها را ببینم، طاقت بوی کپکی را که از سر صبح توی هوا پخش می‌شود ندارم، دیگر تاب تحمل مادرم را هم ندارم که کم‌کم مشاعرش را از دست می‌دهد، مدام وراجی می‌کند و تمام روز به آهنگ‌های باربارا گوش می‌دهد. در بیست‌وچهارسالگی همچنان همان‌قدر ضعیف و سردرگمم. تحصیلات پرستاری‌ام را در شهری بزرگ به پایان می‌رسانم. در آپارتمانی بزرگ، با سه دانشجوی دیگر زندگی می‌کنم و برخی شب‌ها، سروصدا، نور و گفت‌وگوها، به‌سان سیاه‌چاله‌ای مرا می‌بلعند».
آنچه خواندید سطرهایی بود از رمان «مدار توحش»، نوشته ناتاشا آپانا، نویسنده فرانسوی که با ترجمه مرضیه آرمین در نشر افق منتشر شده است. «مدار توحش» رمانی است با پنج راوی به نام‌های ماری، بروس، موشه، استفان و اولیویه. ناتاشا آپانا در این رمان چنان‌که در بخشی از توضیح پشت جلد ترجمه فارسی آن آمده است، داستان تمام کسانی را بازمی‌گوید «که می‌خواهند اما نمی‌توانند». او از خلال نقل راویان مختلف داستان، زندگی پر از فقر و مسکنت و خشونت و استیصال و ترس و اضطراب و یأس را در یکی از مستعمره‌های فقیر کشور فرانسه روایت می‌کند. «مدار توحش» رمانی تلخ و سیاه است. در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی این رمان درباره حال‌و‌هوای آن آمده است: «داستان این کتاب که در یکی از فقیرترین مستعمرات کشور فرانسه می‌گذرد، روایتگر فقر و رنج انسان‌هایی است که در محیطی محروم و خشن به سر می‌برند و گریزی از تقدیر تلخ خود ندارند».
رمان «مدار توحش» در سال 2016 نوشته و منتشر شده و ناتاشا آپانا در همان سال بابت این کتاب نامزد جوایز گنکور، فمینا و مدیسی شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.