|

نامزد «اوباما» برای وزارت خارجه در «سنا»:

می‌توان با ایران به پیشرفت دیپلماتیک رسید

شرق، زینب اسماعیلی : «همه بسیار امیدوارند که می‌توان‌ هم‌اکنون در جبهه دیپلماتیک با ایران به یک پیشرفت رسید.» این جمله کلیدی جان کری، نامزد باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا برای تصدی وزارت خارجه این کشور در جلسه کمیته روابط خارجی سنا است. اما این تنها موضع‌گیری این سناتور با سابقه در مواجهه با ایران نیست، مردی که قرار است سکان وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا با ایران را در دست بگیرد، از سیاست تشویق و فشار، همزمان استفاده می‌کند.

سیاست تشویق او را می‌توان در راستای موضع‌گیری‌های پیشین او دید. کری در بین مخالفانش متهم است که تحریم‌های ایران را نادیده می‌گیرد. سایت «ویکلی استاندارد» در همین زمینه نوشته است: «براساس برآوردها ثروت کری به حدود 65/198‌میلیون دلار می‌رسد و بر مبنای مستندات او در شرکت‌های متهم به نقض تحریم‌ها علیه ایران سرمایه‌گذاری کرده است.» سناتور جان کری، پیش‌تر نیز در سنای آمریکا نسبت به برنامه هسته‌ای ایران موضع‌گیری کرده بود، او در جلسه ۲۸ مارس (نهم فروردین) ایران را چالش اصلی سیاست خارجی آمریکا دانسته و گفته بود: «وقتی مذاکرات در سطح مقام‌های عالی صورت نمی‌گیرد، دور از انتظار نیست که نتایج این مذاکرات نتواند سوءتفاهمات و بی‌اعتمادی انباشت شده از دهه‌های گذشته را از میان بردارد.»جان کری در سفری به قاهره در سال 2006 نیز اظهار کرده بود که دوست دارد به ایران سفر کند. اما این سناتور کهنه کار در جدیدترین اظهارنظر در کمیته روابط خارجی سنا که روز پنجشنبه انجام شد در مورد برنامه هسته‌ای ایران تاکید کرد: «آمریکا از هر راه لازم، جلوی رسیدن ایران به سلاح هسته‌ای را می‌گیرد. من اینجا تکرار می‌کنم؛ سیاست ما مهار ایران هسته‌ای نیست. سیاست ما جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای است.»سناتور جان کری، کهنه سربازی است که از جنگ ویتنام تا شکست در رقابت با جورج بوش در انتخابات ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۰۴ را تجربه کرده است، مردی که قرار است سکان روابط خارجی کابینه جدید اوباما را از هیلاری کلینتون تحویل بگیرد.

از آرزوی سفر به تهران تا مذاکره

کری پس از شکست از جورج بوش گفته بود: «اگر رییس‌جمهور می‌شدم، تلاش می‌کردم آشکارا و نیز پشت پرده، تماس‌هایی با ایران داشته باشم.»

کری 6 سال بعد در جریان دیداری با امیر قطر در فوریه ۲۰۱۰ مدعی شد، تلاش‌های آمریکا برای برقراری تماس پشت پرده با ایران، بی‌پاسخ مانده و تاکید کرد، باید راهی برای گفت‌وگو با ایران پیدا شود. در این زمان، امیر قطر پیشنهاد کرده بود به نیابت از آمریکا با رییس‌جمهوری ایران وارد گفت‌وگو شود. آن زمان جان کری گفته بود: «ایالات متحده در پی مذاکرات جدی است و تلاش دارد تا بر پایه سازگاری غیرتقابلی ایران با شروط آژانس و دیگر منافع دوجانبه، بنیان جدیدی برای روابط ایجاد کند.» کری در دولتی وزارت خارجه را رهبری خواهد کرد که معمولا یک ترجیح بند دارد: «همه گزینه‌ها برای ایران روی میز است» این جمله باراک اوباما بود وقتی می‌خواست اتهام رفتار نرم با سیاست‌های هسته‌ای ایران را از سر خود باز کند. جمهوری اسلامی ایران همیشه یادآوری کرده که سیاست‌های هسته‌ای را با اهداف صلح‌آمیزی دنبال می‌کند. اما جان کری در جلسه معرفی خود برای تصدی وزارت خارجه آمریکا مدعی شد که «ایران باید ثابت کند که برنامه هسته‌ای‌اش صرفا اهداف صلح‌آمیز دارد.»او ثابت کردن این ادعا را برای ایران کار سختی ندانست و موافقت تهران با «بازرسی‌های سرزده» را پیشنهاد داد. این در حالی است که ایران به دنبال عضویت در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در فهرست بازدیدهای کارشناسان آژانس قرار دارد و «بازرسی‌های سرزده» را مغایر با اصل حاکمیت ملی خود می‌داند.

سیاست دو مسیره تحریم و مذاکره

به گزارش آسوشیتدپرس، این سناتور دموکرات پنجشنبه در پاسخ به طیف وسیعی از موضوعاتی که اعضای کمیته روابط خارجی سنای آمریکا از او پرسیدند، از جمله درباره ایران گفت: «رییس‌جمهوری آمریکا این را روشن کرده است که ما هر کاری لازم باشد می‌کنیم تا ایران را از تولید سلاح هسته‌ای باز داریم.» این ادعا در حالی مطرح شد که تهران بارها بر اهداف غیرنظامی برنامه هسته‌ای خود تاکید کرده و منتقدان ایران، از جمله اسراییل، تاکنون نتوانسته‌اند سند و مدرکی برای مستندسازی اتهام تمایل ایران برای تولید سلاح هسته‌ای ارایه دهند.با این حال، کری در نطق خود مدعی شد: «یک بار دیگر امروز تکرار می‌کنم: سیاست ما مهار ایران نیست. سیاست ما بازداشتن ایران (از تولید سلاح هسته‌ای) است. زمان برای تلاش‌های ما جهت حصول اطمینان از پیروی مسوولانه ایران (از قوانین‌ بین‌المللی) در حال سپری شدن است.»جان کری درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت که امیدوار است آمریکا و کشورهای دیگر بتوانند در زمینه دیپلماتیک به پیشرفتی دست پیدا کنند ولی تهران باید درک کند که لازم است ثابت کند برنامه هسته‌ای‌اش برای مقاصد صلح‌آمیز است. جان کری تاکید کرد که وی به سیاست دو مسیره یا همان تحریم و مذاکره پایبند خواهد بود. همچنین جان کری در پاسخ به این پرسش که آیا وی اجازه خواهد داد ایران به طور محدود به غنی‌سازی اورانیوم ادامه دهد، گفت که مناسب نیست که درباره هرگونه توافق احتمالی در این کمیته به طور علنی صحبت شود.

قصیده اوباما برای کری

باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا، اول دی ماه جان کری، رییس کمیته روابط خارجی سنا را به عنوان نامزد تصدی وزارت امور خارجه آمریکا معرفی کرد. باراک اوباما، سناتور کری را فردی با تجربه لازم برای تصدی این سمت معرفی کرد. باراک اوباما تصریح کرد: کمتر کسی همانند جان کری شناخت و تجربه کار با روسای جمهور و نخست‌وزیران را در کارنامه خود دارد. جان کری که نماینده دموکرات سنا از ایالت ماساچوست است، در صورت تایید در کنگره جایگزین هیلاری کلینتون خواهد شد که تصمیم گرفته است از دولت اوباما کناره‌گیری کند. آسوشیتدپرس نوشته است که انتظار می‌رود سناتور جان کری به راحتی حمایت سنا را برای برعهده گرفتن این سمت به دست آورد. پیش از سناتور کری، از سوزان رایس، نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد، به عنوان جانشین احتمالی خانم کلینتون نام برده می‌شد ولی به دنبال انتقادهای شدید جمهوریخواهان، به دنبال حوادث سفارت آمریکا در بنغازی و کشته شدن سفیر آمریکا در لیبی، رایس اعلام کرد که از نامزدی برای تصدی این سمت
صرف نظر کرده است.

ادعاهای وزیر خارجه پیشین آمریکا

موضوع برنامه هسته‌ای ایران در حالی جزو موضوعات مهم سخنرانی جان کری در کمیته سنا بود که «هنری کیسینجر»، وزیر خارجه پیشین آمریکا در حاشیه اجلاس جهانی داووس مدعی شد برنامه هسته‌ای ایران در آینده‌ای نزدیک «بحران‌ساز» خواهد شد. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کرده که برنامه هسته‌ای صلح آمیزی را پیگیری می‌کند. همچنین کیسینجر خواستار «مذاکرات جدی از سوی دوطرف برای یافتن راه‌حل» شد. کیسینجر مدعی شد: «در چند سال آینده باید تصمیم گرفت چطور به این موضوع واکنش نشان بدهیم یا تبعات واکنش نشان ندادن به آنچه خواهد بود. من فکر می‌کنم این وضع در آینده بسیار نزدیک پیش خواهد آمد.»کیسینجر اضافه کرد: «اگر ایران مانند یک کشور و نه یک انقلابی، عمل کند، دلیلی ندارد که آمریکا یا سایر اعضای دایمی شورای امنیت با آن درگیر شوند. بر این اساس است که امید من به یافتن راه‌حلی از طریق مذاکره در زمانی مشخص است.»

در این اجلاس مقامات رژیم صهیونیستی نیز بار دیگر با اتخاذ موضع خصمانه در قبال ایران گفتند که اقدام نظامی علیه تهران باید روی میز باقی بماند.

ترمینولوژی سیاسی استراتژی مهار و بازدارندگی

دکتر حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌الملل در تحلیل صحبت‌های جان کری در کمیته روابط خارجی سنا معتقد است که او تلاش می‌کند تا روی ضرورت گفت‌وگو و مذاکره با ایران تاکید کند و جناح تندرو در مجلس سنا که دنبال اقدام صهیونیستی علیه ایران هستند را برای مذاکره قانع کند. او در همین زمینه به «شرق» می‌گوید جان کری با سخنانی که مطرح کرد به زبان دیپلماتیک گفت که او به دنبال سازش با ایران نیست و دو واژه او از نظر ترمولوژی سیاسی حایزاهمیت است، اینکه گفته «ما به دنبال مهار ایران نیستیم»،«بلکه به دنبال سیاست بازدارندگی در قبال ایران هستیم». تحلیل
دکتر بهشتی‌پور در مورد این دو جمله کری این‌گونه است که «در سیاست مهار مفهوم اینکه منتظر باشیم ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد و بعد دنبال مهار کردن او باشیم مدنظر سیاست خارجی آمریکا نیست بلکه سیاست بازدارندگی در دستور کار آمریکاست تا مانع از دستیابی شود.»دکتر بهشتی‌پور در همین زمینه اضافه می‌کند که «کری مساله سلاح هسته‌ای را زیرکانه، مطرح نمی‌کند بلکه از واژه فعالیت‌های هسته‌ای استفاده می‌کند. فرق این دو در سلاح است و غربی‌ها نیز از واژه پرونده هسته‌ای ایران استفاده می‌کنند که یک عبارت دوپهلو است اما کری موضوع بازدارندگی در قبال فعالیت هسته‌ای را مطرح می‌کند».البته او اضافه می‌کند که جان کری آدم متعادل‌تری نسبت به دیگر اعضای کمیسیون سیاست خارجی آمریکا است. او می‌گوید که نمی‌گذاریم اینها به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند اما در همین شرایط ایران نیز تاکید دارد که به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست پس در این شرایط به‌راحتی می‌توان منتظر توافق بین ایران و آمریکا بود. البته اگر تندروهای سنا با این موضوع موافقت کنند و به طور کلی می‌توان گفت جان کری تصمیم دارد دوسوزنه بدوزد.

شرق، زینب اسماعیلی : «همه بسیار امیدوارند که می‌توان‌ هم‌اکنون در جبهه دیپلماتیک با ایران به یک پیشرفت رسید.» این جمله کلیدی جان کری، نامزد باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا برای تصدی وزارت خارجه این کشور در جلسه کمیته روابط خارجی سنا است. اما این تنها موضع‌گیری این سناتور با سابقه در مواجهه با ایران نیست، مردی که قرار است سکان وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا با ایران را در دست بگیرد، از سیاست تشویق و فشار، همزمان استفاده می‌کند.

سیاست تشویق او را می‌توان در راستای موضع‌گیری‌های پیشین او دید. کری در بین مخالفانش متهم است که تحریم‌های ایران را نادیده می‌گیرد. سایت «ویکلی استاندارد» در همین زمینه نوشته است: «براساس برآوردها ثروت کری به حدود 65/198‌میلیون دلار می‌رسد و بر مبنای مستندات او در شرکت‌های متهم به نقض تحریم‌ها علیه ایران سرمایه‌گذاری کرده است.» سناتور جان کری، پیش‌تر نیز در سنای آمریکا نسبت به برنامه هسته‌ای ایران موضع‌گیری کرده بود، او در جلسه ۲۸ مارس (نهم فروردین) ایران را چالش اصلی سیاست خارجی آمریکا دانسته و گفته بود: «وقتی مذاکرات در سطح مقام‌های عالی صورت نمی‌گیرد، دور از انتظار نیست که نتایج این مذاکرات نتواند سوءتفاهمات و بی‌اعتمادی انباشت شده از دهه‌های گذشته را از میان بردارد.»جان کری در سفری به قاهره در سال 2006 نیز اظهار کرده بود که دوست دارد به ایران سفر کند. اما این سناتور کهنه کار در جدیدترین اظهارنظر در کمیته روابط خارجی سنا که روز پنجشنبه انجام شد در مورد برنامه هسته‌ای ایران تاکید کرد: «آمریکا از هر راه لازم، جلوی رسیدن ایران به سلاح هسته‌ای را می‌گیرد. من اینجا تکرار می‌کنم؛ سیاست ما مهار ایران هسته‌ای نیست. سیاست ما جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای است.»سناتور جان کری، کهنه سربازی است که از جنگ ویتنام تا شکست در رقابت با جورج بوش در انتخابات ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۰۴ را تجربه کرده است، مردی که قرار است سکان روابط خارجی کابینه جدید اوباما را از هیلاری کلینتون تحویل بگیرد.

از آرزوی سفر به تهران تا مذاکره

کری پس از شکست از جورج بوش گفته بود: «اگر رییس‌جمهور می‌شدم، تلاش می‌کردم آشکارا و نیز پشت پرده، تماس‌هایی با ایران داشته باشم.»

کری 6 سال بعد در جریان دیداری با امیر قطر در فوریه ۲۰۱۰ مدعی شد، تلاش‌های آمریکا برای برقراری تماس پشت پرده با ایران، بی‌پاسخ مانده و تاکید کرد، باید راهی برای گفت‌وگو با ایران پیدا شود. در این زمان، امیر قطر پیشنهاد کرده بود به نیابت از آمریکا با رییس‌جمهوری ایران وارد گفت‌وگو شود. آن زمان جان کری گفته بود: «ایالات متحده در پی مذاکرات جدی است و تلاش دارد تا بر پایه سازگاری غیرتقابلی ایران با شروط آژانس و دیگر منافع دوجانبه، بنیان جدیدی برای روابط ایجاد کند.» کری در دولتی وزارت خارجه را رهبری خواهد کرد که معمولا یک ترجیح بند دارد: «همه گزینه‌ها برای ایران روی میز است» این جمله باراک اوباما بود وقتی می‌خواست اتهام رفتار نرم با سیاست‌های هسته‌ای ایران را از سر خود باز کند. جمهوری اسلامی ایران همیشه یادآوری کرده که سیاست‌های هسته‌ای را با اهداف صلح‌آمیزی دنبال می‌کند. اما جان کری در جلسه معرفی خود برای تصدی وزارت خارجه آمریکا مدعی شد که «ایران باید ثابت کند که برنامه هسته‌ای‌اش صرفا اهداف صلح‌آمیز دارد.»او ثابت کردن این ادعا را برای ایران کار سختی ندانست و موافقت تهران با «بازرسی‌های سرزده» را پیشنهاد داد. این در حالی است که ایران به دنبال عضویت در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در فهرست بازدیدهای کارشناسان آژانس قرار دارد و «بازرسی‌های سرزده» را مغایر با اصل حاکمیت ملی خود می‌داند.

سیاست دو مسیره تحریم و مذاکره

به گزارش آسوشیتدپرس، این سناتور دموکرات پنجشنبه در پاسخ به طیف وسیعی از موضوعاتی که اعضای کمیته روابط خارجی سنای آمریکا از او پرسیدند، از جمله درباره ایران گفت: «رییس‌جمهوری آمریکا این را روشن کرده است که ما هر کاری لازم باشد می‌کنیم تا ایران را از تولید سلاح هسته‌ای باز داریم.» این ادعا در حالی مطرح شد که تهران بارها بر اهداف غیرنظامی برنامه هسته‌ای خود تاکید کرده و منتقدان ایران، از جمله اسراییل، تاکنون نتوانسته‌اند سند و مدرکی برای مستندسازی اتهام تمایل ایران برای تولید سلاح هسته‌ای ارایه دهند.با این حال، کری در نطق خود مدعی شد: «یک بار دیگر امروز تکرار می‌کنم: سیاست ما مهار ایران نیست. سیاست ما بازداشتن ایران (از تولید سلاح هسته‌ای) است. زمان برای تلاش‌های ما جهت حصول اطمینان از پیروی مسوولانه ایران (از قوانین‌ بین‌المللی) در حال سپری شدن است.»جان کری درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت که امیدوار است آمریکا و کشورهای دیگر بتوانند در زمینه دیپلماتیک به پیشرفتی دست پیدا کنند ولی تهران باید درک کند که لازم است ثابت کند برنامه هسته‌ای‌اش برای مقاصد صلح‌آمیز است. جان کری تاکید کرد که وی به سیاست دو مسیره یا همان تحریم و مذاکره پایبند خواهد بود. همچنین جان کری در پاسخ به این پرسش که آیا وی اجازه خواهد داد ایران به طور محدود به غنی‌سازی اورانیوم ادامه دهد، گفت که مناسب نیست که درباره هرگونه توافق احتمالی در این کمیته به طور علنی صحبت شود.

قصیده اوباما برای کری

باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا، اول دی ماه جان کری، رییس کمیته روابط خارجی سنا را به عنوان نامزد تصدی وزارت امور خارجه آمریکا معرفی کرد. باراک اوباما، سناتور کری را فردی با تجربه لازم برای تصدی این سمت معرفی کرد. باراک اوباما تصریح کرد: کمتر کسی همانند جان کری شناخت و تجربه کار با روسای جمهور و نخست‌وزیران را در کارنامه خود دارد. جان کری که نماینده دموکرات سنا از ایالت ماساچوست است، در صورت تایید در کنگره جایگزین هیلاری کلینتون خواهد شد که تصمیم گرفته است از دولت اوباما کناره‌گیری کند. آسوشیتدپرس نوشته است که انتظار می‌رود سناتور جان کری به راحتی حمایت سنا را برای برعهده گرفتن این سمت به دست آورد. پیش از سناتور کری، از سوزان رایس، نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد، به عنوان جانشین احتمالی خانم کلینتون نام برده می‌شد ولی به دنبال انتقادهای شدید جمهوریخواهان، به دنبال حوادث سفارت آمریکا در بنغازی و کشته شدن سفیر آمریکا در لیبی، رایس اعلام کرد که از نامزدی برای تصدی این سمت
صرف نظر کرده است.

ادعاهای وزیر خارجه پیشین آمریکا

موضوع برنامه هسته‌ای ایران در حالی جزو موضوعات مهم سخنرانی جان کری در کمیته سنا بود که «هنری کیسینجر»، وزیر خارجه پیشین آمریکا در حاشیه اجلاس جهانی داووس مدعی شد برنامه هسته‌ای ایران در آینده‌ای نزدیک «بحران‌ساز» خواهد شد. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کرده که برنامه هسته‌ای صلح آمیزی را پیگیری می‌کند. همچنین کیسینجر خواستار «مذاکرات جدی از سوی دوطرف برای یافتن راه‌حل» شد. کیسینجر مدعی شد: «در چند سال آینده باید تصمیم گرفت چطور به این موضوع واکنش نشان بدهیم یا تبعات واکنش نشان ندادن به آنچه خواهد بود. من فکر می‌کنم این وضع در آینده بسیار نزدیک پیش خواهد آمد.»کیسینجر اضافه کرد: «اگر ایران مانند یک کشور و نه یک انقلابی، عمل کند، دلیلی ندارد که آمریکا یا سایر اعضای دایمی شورای امنیت با آن درگیر شوند. بر این اساس است که امید من به یافتن راه‌حلی از طریق مذاکره در زمانی مشخص است.»

در این اجلاس مقامات رژیم صهیونیستی نیز بار دیگر با اتخاذ موضع خصمانه در قبال ایران گفتند که اقدام نظامی علیه تهران باید روی میز باقی بماند.

ترمینولوژی سیاسی استراتژی مهار و بازدارندگی

دکتر حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌الملل در تحلیل صحبت‌های جان کری در کمیته روابط خارجی سنا معتقد است که او تلاش می‌کند تا روی ضرورت گفت‌وگو و مذاکره با ایران تاکید کند و جناح تندرو در مجلس سنا که دنبال اقدام صهیونیستی علیه ایران هستند را برای مذاکره قانع کند. او در همین زمینه به «شرق» می‌گوید جان کری با سخنانی که مطرح کرد به زبان دیپلماتیک گفت که او به دنبال سازش با ایران نیست و دو واژه او از نظر ترمولوژی سیاسی حایزاهمیت است، اینکه گفته «ما به دنبال مهار ایران نیستیم»،«بلکه به دنبال سیاست بازدارندگی در قبال ایران هستیم». تحلیل
دکتر بهشتی‌پور در مورد این دو جمله کری این‌گونه است که «در سیاست مهار مفهوم اینکه منتظر باشیم ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد و بعد دنبال مهار کردن او باشیم مدنظر سیاست خارجی آمریکا نیست بلکه سیاست بازدارندگی در دستور کار آمریکاست تا مانع از دستیابی شود.»دکتر بهشتی‌پور در همین زمینه اضافه می‌کند که «کری مساله سلاح هسته‌ای را زیرکانه، مطرح نمی‌کند بلکه از واژه فعالیت‌های هسته‌ای استفاده می‌کند. فرق این دو در سلاح است و غربی‌ها نیز از واژه پرونده هسته‌ای ایران استفاده می‌کنند که یک عبارت دوپهلو است اما کری موضوع بازدارندگی در قبال فعالیت هسته‌ای را مطرح می‌کند».البته او اضافه می‌کند که جان کری آدم متعادل‌تری نسبت به دیگر اعضای کمیسیون سیاست خارجی آمریکا است. او می‌گوید که نمی‌گذاریم اینها به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند اما در همین شرایط ایران نیز تاکید دارد که به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست پس در این شرایط به‌راحتی می‌توان منتظر توافق بین ایران و آمریکا بود. البته اگر تندروهای سنا با این موضوع موافقت کنند و به طور کلی می‌توان گفت جان کری تصمیم دارد دوسوزنه بدوزد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.