کواکبیان:
عمده انفعال مجلس دهم برگردن نمایندگان تهران است
مصطفی کواکبیان، نماینده تهران در مجلس، گفتوگویی تفصیلی با خبرگزاری «مهر» داشته است. او در این گفتوگو به موضوعات مختلف پرداخته است. در ادامه بخشهایی از این گفتوگو را میخوانید.*سه دیدگاه در رابطه با انتخابات مجلس یازدهم در بین ما اصلاحطلبان مطرح شده است؛ یک دیدگاه این است که ما نهتنها تحریم نمیکنیم، بلکه مشارکت فعالی داریم و تحت هر شرایطی هم فهرست میدهیم. دوستانی هستند که جستهوگریخته این حرف را زدهاند و بیان میکنند. یک دیدگاه هم ۱۸۰ درجه نقطه مقابل اینهاست و میگویند ما برای لغو نظارت استصوابی شرط میگذاریم و اگر این کار انجام شد، شرکت میکنیم، فعال میشویم و فهرست میدهیم؛ این بحث به حضور مشروط در انتخابات مشهور شده است. دیدگاهی که خود بنده و دوستانی از اصلاحطلبان داریم، این است که معتقدیم ما اهل تحریم نیستیم و نظام را از خودمان میدانیم، اگر اشکالاتی هم وجود دارد، باید برطرف کنیم؛ ولی اینکه به هر قیمتی بخواهیم فهرست بدهیم، اینطور نیست. اگر توانستیم در سبد نامزدهای خود مثلا بالای ۲۰۰ نفر در کل کشور افراد قابل، واجد شرایط و افرادی که مقبولیت خوبی دارند، بگنجانیم، فهرست هم میدهیم، فعال هم میشویم و رقابت جدی میکنیم؛ ولی اگر به هر دلیلی احساس کردیم نمیتوانیم رقابت جدی داشته باشیم و برای اکثریت کرسیها نامزد معرفی کنیم، انتخابات را تحریم نمیکنیم و به مردم اعلام میکنیم شرکت کنند و از بین نامزدهای موجود به هرکسی خواستند رأی بدهند.* ممکن است بعضی از کاندیداها تأیید شوند؛ ولی نفرات مورد حمایت دولت باشند. اینجا بحثی مطرح است که آیا ضرورت دارد مثل قبل ائتلاف کنیم؟ کسانی که در دوره قبل در فهرست ما آمدند، بعد از پایان انتخابات اساسا یک بار هم در فراکسیون اصلاحطلبان شرکت نکردند، این چه فایدهای دارد؟ ممکن است ما الان هم بتوانیم با مشارکت افراد و جریانات غیراصلاحطلب فهرست ببندیم؛ ولی تجربه ما میگوید فایدهای ندارد.*ما همین الان هم بدون آنها [مستقلین] فراکسیون اکثریت هستیم؛ ولی اکثریت مجلس نیستیم. این دو متفاوت است. ما در مجلس هشتم ۴۰ نفر بیشتر نبودیم؛ ولی کارآمدی ما از ۱۲۰ نفر مجلس دهم بیشتر بود؛ چرا؟ چون تکلیفمان با خودمان معلوم بود. اگر میخواستیم چیزی تصویب نشود، نقش داشتیم؛ ولی قدرت این را نداشتیم که بتوانیم چیزی را تصویب کنیم. اما مشکل امروز ما این است که نمیتوانیم نه چیزی را به تصویب برسانیم، نه مخالفتی کنیم که چیزی به تصویب نرسد؛ چرا؟ چون وقتی آن دو فراکسیون [ولایی و مستقلین] با هم باشند، اکثریت مجلس مربوط به آنهاست.*من خودم عضو هیئترئیسه شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان بودم. ما به سه دلیل دیگر در جلسات شورا شرکت نکردیم؛ اول اینکه میگفتیم چرا شما با دولت ائتلاف کردید. ما در آن زمان مخالف بودیم و گفتیم قبول نداریم. دوم اینکه چرا اشخاص رأی بیشتری از احزاب در شورای عالی سیاستگذاری دارند. ما آنجا گفتیم بالاخره احزاب باید هزینه بدهند و پای این قصه بایستند. این مهم نیست که چه چیزی از دل احزاب بیرون میآید؛ زیرا بالاخره «بماهو حزب» محوریت مییابد. سومین اختلاف ما هم نحوه سازوکار شورای عالی سیاستگذاری بود. ببینید الان در شورای هماهنگی جبهه اصلاحات هیچکس رئیس دائم نیست، بلکه هر دبیرکل سه ماه رئیس است؛ یعنی دورهای است. ما گفتیم سازوکاری دموکراتیک در شورای عالی سیاستگذاری حاکم نیست؛ به همین دلیل دیگر نرفتیم.*البته در جمهوری اسلامی تجربه نشان داده کسی که یک دوره رئیسجمهور بود، باید دوره بعد هم بیاید و خودش انتخاب شود. من معتقدم کاندیدای جدی که اصلاحطلب و مخالف حسن روحانی باشد، در گزینهها نداشتیم. برای مثال فردا به ما بگویند آقای لاریجانی تأیید صلاحیت شده و سعید جلیلی، شما بفرمایید در انتخابات شرکت کنید (خنده)، بنده باید چه کار کنم؟ عرض من این است که ما را در محذورات اینچنینی نگذارند تا احزاب بتوانند واقعا بر اساس همان قانون و تعریفی که از رجل سیاسی، مدیر، مدبر و امانتداری میشود، تصمیم بگیرند.*من یک مورد را بگویم؛ در مجلس نهم که نمایندگان تهران همسو با دولت احمدینژاد بودند، تندترین مواضع را علیه دولت احمدینژاد داشتند. در آن مقطع نمایندگان تهران اجازه تسعیر ارز را به احمدینژاد ندادند، رئیسجمهور را تا پای سؤال کشاندند، وزرا را استیضاح کردند. اما وقتی ما با همان مشکلات در سال ۹۶ مواجه شدیم، نمایندگان تهران که همگی عضو فراکسیون امید هستند، چه کردند؟ سؤال از رئیسجمهور را امضا کردند؟ وزرا را پای استیضاح کشاندند؟ آیا همان انتقادهایی را که اصولگرایان مجلس نهم به دولت همسو با خود داشتند، اصلاحطلبان مجلس دهم به دولت روحانی کردند؟ نمایندگان تهران همیشه موتور محرکه مجلس بودهاند؛ ولی چرا نمایندگان تهران در مجلس دهم نتوانستند موتور محرکه مجلس باشند؟ عمده انفعال مجلس دهم، بر گردن نمایندگان تهران است.
مصطفی کواکبیان، نماینده تهران در مجلس، گفتوگویی تفصیلی با خبرگزاری «مهر» داشته است. او در این گفتوگو به موضوعات مختلف پرداخته است. در ادامه بخشهایی از این گفتوگو را میخوانید.*سه دیدگاه در رابطه با انتخابات مجلس یازدهم در بین ما اصلاحطلبان مطرح شده است؛ یک دیدگاه این است که ما نهتنها تحریم نمیکنیم، بلکه مشارکت فعالی داریم و تحت هر شرایطی هم فهرست میدهیم. دوستانی هستند که جستهوگریخته این حرف را زدهاند و بیان میکنند. یک دیدگاه هم ۱۸۰ درجه نقطه مقابل اینهاست و میگویند ما برای لغو نظارت استصوابی شرط میگذاریم و اگر این کار انجام شد، شرکت میکنیم، فعال میشویم و فهرست میدهیم؛ این بحث به حضور مشروط در انتخابات مشهور شده است. دیدگاهی که خود بنده و دوستانی از اصلاحطلبان داریم، این است که معتقدیم ما اهل تحریم نیستیم و نظام را از خودمان میدانیم، اگر اشکالاتی هم وجود دارد، باید برطرف کنیم؛ ولی اینکه به هر قیمتی بخواهیم فهرست بدهیم، اینطور نیست. اگر توانستیم در سبد نامزدهای خود مثلا بالای ۲۰۰ نفر در کل کشور افراد قابل، واجد شرایط و افرادی که مقبولیت خوبی دارند، بگنجانیم، فهرست هم میدهیم، فعال هم میشویم و رقابت جدی میکنیم؛ ولی اگر به هر دلیلی احساس کردیم نمیتوانیم رقابت جدی داشته باشیم و برای اکثریت کرسیها نامزد معرفی کنیم، انتخابات را تحریم نمیکنیم و به مردم اعلام میکنیم شرکت کنند و از بین نامزدهای موجود به هرکسی خواستند رأی بدهند.* ممکن است بعضی از کاندیداها تأیید شوند؛ ولی نفرات مورد حمایت دولت باشند. اینجا بحثی مطرح است که آیا ضرورت دارد مثل قبل ائتلاف کنیم؟ کسانی که در دوره قبل در فهرست ما آمدند، بعد از پایان انتخابات اساسا یک بار هم در فراکسیون اصلاحطلبان شرکت نکردند، این چه فایدهای دارد؟ ممکن است ما الان هم بتوانیم با مشارکت افراد و جریانات غیراصلاحطلب فهرست ببندیم؛ ولی تجربه ما میگوید فایدهای ندارد.*ما همین الان هم بدون آنها [مستقلین] فراکسیون اکثریت هستیم؛ ولی اکثریت مجلس نیستیم. این دو متفاوت است. ما در مجلس هشتم ۴۰ نفر بیشتر نبودیم؛ ولی کارآمدی ما از ۱۲۰ نفر مجلس دهم بیشتر بود؛ چرا؟ چون تکلیفمان با خودمان معلوم بود. اگر میخواستیم چیزی تصویب نشود، نقش داشتیم؛ ولی قدرت این را نداشتیم که بتوانیم چیزی را تصویب کنیم. اما مشکل امروز ما این است که نمیتوانیم نه چیزی را به تصویب برسانیم، نه مخالفتی کنیم که چیزی به تصویب نرسد؛ چرا؟ چون وقتی آن دو فراکسیون [ولایی و مستقلین] با هم باشند، اکثریت مجلس مربوط به آنهاست.*من خودم عضو هیئترئیسه شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان بودم. ما به سه دلیل دیگر در جلسات شورا شرکت نکردیم؛ اول اینکه میگفتیم چرا شما با دولت ائتلاف کردید. ما در آن زمان مخالف بودیم و گفتیم قبول نداریم. دوم اینکه چرا اشخاص رأی بیشتری از احزاب در شورای عالی سیاستگذاری دارند. ما آنجا گفتیم بالاخره احزاب باید هزینه بدهند و پای این قصه بایستند. این مهم نیست که چه چیزی از دل احزاب بیرون میآید؛ زیرا بالاخره «بماهو حزب» محوریت مییابد. سومین اختلاف ما هم نحوه سازوکار شورای عالی سیاستگذاری بود. ببینید الان در شورای هماهنگی جبهه اصلاحات هیچکس رئیس دائم نیست، بلکه هر دبیرکل سه ماه رئیس است؛ یعنی دورهای است. ما گفتیم سازوکاری دموکراتیک در شورای عالی سیاستگذاری حاکم نیست؛ به همین دلیل دیگر نرفتیم.*البته در جمهوری اسلامی تجربه نشان داده کسی که یک دوره رئیسجمهور بود، باید دوره بعد هم بیاید و خودش انتخاب شود. من معتقدم کاندیدای جدی که اصلاحطلب و مخالف حسن روحانی باشد، در گزینهها نداشتیم. برای مثال فردا به ما بگویند آقای لاریجانی تأیید صلاحیت شده و سعید جلیلی، شما بفرمایید در انتخابات شرکت کنید (خنده)، بنده باید چه کار کنم؟ عرض من این است که ما را در محذورات اینچنینی نگذارند تا احزاب بتوانند واقعا بر اساس همان قانون و تعریفی که از رجل سیاسی، مدیر، مدبر و امانتداری میشود، تصمیم بگیرند.*من یک مورد را بگویم؛ در مجلس نهم که نمایندگان تهران همسو با دولت احمدینژاد بودند، تندترین مواضع را علیه دولت احمدینژاد داشتند. در آن مقطع نمایندگان تهران اجازه تسعیر ارز را به احمدینژاد ندادند، رئیسجمهور را تا پای سؤال کشاندند، وزرا را استیضاح کردند. اما وقتی ما با همان مشکلات در سال ۹۶ مواجه شدیم، نمایندگان تهران که همگی عضو فراکسیون امید هستند، چه کردند؟ سؤال از رئیسجمهور را امضا کردند؟ وزرا را پای استیضاح کشاندند؟ آیا همان انتقادهایی را که اصولگرایان مجلس نهم به دولت همسو با خود داشتند، اصلاحطلبان مجلس دهم به دولت روحانی کردند؟ نمایندگان تهران همیشه موتور محرکه مجلس بودهاند؛ ولی چرا نمایندگان تهران در مجلس دهم نتوانستند موتور محرکه مجلس باشند؟ عمده انفعال مجلس دهم، بر گردن نمایندگان تهران است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.