|

سيدمحمد خاتمی:

علی(ع) حکومت را مستقر بر رضایت مردم می‌دانست

رییس‌جمهوری پیشین کشورمان تاکید کرد: فقط حاکم نیست که حق دارد و فقط مردم نیستند که مسوول و متعهد هستند، بلکه اگر حاکم حقی دارد، مردم هم حقی دارند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمحمد خاتمی، در روز عید غدیرخم در جمع فعالان فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، با تبریک عید غدیر، با بیان اینکه تاریخ هیچ قومی خالی از اسطوره نیست، گفت: مرحوم دکتر علی شریعتی می‌گوید علی‌(ع) حقیقتی بر گونه اساطیر است؛ تعبیر زیبا و شاعرانه‌ای است، اما من می‌خواهم بگویم که علی‌(ع) حقیقتی است که والاترین و زیباترین اسطوره‌ها باید بر گونه و الگوی او ساخته شوند. این خصوصیت دین اسلام است که اسطوره‌اش حقیقی است و خیالی نیست؛ اسطوره‌ای است که روی همین زمین زندگی می‌کند، آفتاب بر او می‌تابد، می‌خورد، می‌خوابد و مانند همه مردم زندگی عادی دارد؛ اما شخصیتی دارد که حتی دست خیال به او نمی‌رسد و این امر در مورد مولا یک گزافه‌گویی نیست.
او با تاکید بر اینکه علی‌بن‌ابی‌طالب‌(ع) فضایلی دارد که همه می‌دانیم، خاطرنشان کرد: امیرالمومنین به حکومت ظاهری رسید و مهم این است که نه‌تنها این حکومت تغییری در زندگی او ایجاد نکرد، بلکه محدودیت‌ها را به دست خود و برای خود، ایجاد کرد تا همانند ضعیف‌ترین کسی که در قلمرو حکومت او زندگی می‌کند، زندگی کند. علی‌(ع) بزرگی بود، اینچنین و بزرگ‌تر از او پیامبر(ص) است و نیز بزرگان سایر ادیان مانند عیسی‌(ع) هم بوده‌اند که اسطوره توان بیان عظمت آنها را ندارد. شاید وجه بارز دین‌های الهی این است که در آن حقیقت‌هایی وجود دارد که از اسطوره‌ها زیباتر، بزرگ‌تر و قابل تحقق در عالم هستند. خاتمی با بیان اینکه شما می‌دانید که برای امام‌علی‌(ع) دنیا با تمام زرق‌وبرقش از آبی که از بینی بز به هنگام عطسه بیرون می‌آید، کم‌ارزش‌تر است، اظهار کرد: اما همین فرد دنیا را برای مردم زیبا می‌خواهد. گفته‌اند انسان مدنی بالطبع است یعنی در متن جمع زندگی می‌کند. لازمه جمع نظم است و لازمه نظم حکومت است و آنطور که خود مولا گفته است جمع آدمی جز به وجود حکومت نظام نمی‌گیرد. آنچه که در طول تاریخ در مورد آن بحث بوده است و امروز بیشتر نسبت به جامعه و حکومت است در تاریخ عمدتا این نسبت، نسبت ارباب و بنده (یا به تعبیر هگل خدایگان و برده) بوده است؛ یعنی مردم هیچ‌کاره بودند و بدون رضایت مردم حاکمان مستقر می‌شدند، بر آنها حکومت می‌کردند و در مقابل کسی مسوولیت نداشتند. خاتمی همچنین یادآور شد: علی‌بن‌ابی‌‌طالب‌(ع) اگر نگویم اولین نفر، اما از شاخص‌ترین افرادی است که می‌گوید حکومت باید باشد ولی مستقر بر رضایت مردم باشد. اما بالاتر از این، قرن‌ها باید بگذرد، انسان از دریای خون گذر کند، گلو‌ها پاره شود، سینه‌ها دریده شود، چشم‌ها از حدقه درآید، ظلم همه‌جا را بگیرد تا انسان به صرافت طبع و تجربه بسیار پرهزینه به این نکته ظریف برسد و بفهمد که فقط حاکم نیست که حق دارد و فقط مردم نیستند که مسوول و متعهد هستند، بلکه اگر حاکم حقی دارد، انسان هم حقی دارد. او گفت: به‌هرحال اینکه انسان از جهت انسان‌بودن حق دارد و حکومت از آن جهت که حکومت می‌کند، حد دارد، واقعیتی است که بشر هزینه زیادی پرداخته تا به آن رسیده است و این علی‌بن‌ابی‌طالب‌(ع) است که در دورانی که منطق، منطق الحق من الغلب است می‌گوید «لی علیکم حق و لکم علی حق»؛ انسان صاحب حق است و حکومت باید محدود و مسوول باشد. این اسطوره نیست؛ بلکه والاتر از اسطوره است. اسطوره‌ای است که نه‌فقط در عالم خیال، بلکه در واقعیت تحقق یافته است.
رییس‌جمهوری پیشین کشورمان تاکید کرد: فقط حاکم نیست که حق دارد و فقط مردم نیستند که مسوول و متعهد هستند، بلکه اگر حاکم حقی دارد، مردم هم حقی دارند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمحمد خاتمی، در روز عید غدیرخم در جمع فعالان فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، با تبریک عید غدیر، با بیان اینکه تاریخ هیچ قومی خالی از اسطوره نیست، گفت: مرحوم دکتر علی شریعتی می‌گوید علی‌(ع) حقیقتی بر گونه اساطیر است؛ تعبیر زیبا و شاعرانه‌ای است، اما من می‌خواهم بگویم که علی‌(ع) حقیقتی است که والاترین و زیباترین اسطوره‌ها باید بر گونه و الگوی او ساخته شوند. این خصوصیت دین اسلام است که اسطوره‌اش حقیقی است و خیالی نیست؛ اسطوره‌ای است که روی همین زمین زندگی می‌کند، آفتاب بر او می‌تابد، می‌خورد، می‌خوابد و مانند همه مردم زندگی عادی دارد؛ اما شخصیتی دارد که حتی دست خیال به او نمی‌رسد و این امر در مورد مولا یک گزافه‌گویی نیست.
او با تاکید بر اینکه علی‌بن‌ابی‌طالب‌(ع) فضایلی دارد که همه می‌دانیم، خاطرنشان کرد: امیرالمومنین به حکومت ظاهری رسید و مهم این است که نه‌تنها این حکومت تغییری در زندگی او ایجاد نکرد، بلکه محدودیت‌ها را به دست خود و برای خود، ایجاد کرد تا همانند ضعیف‌ترین کسی که در قلمرو حکومت او زندگی می‌کند، زندگی کند. علی‌(ع) بزرگی بود، اینچنین و بزرگ‌تر از او پیامبر(ص) است و نیز بزرگان سایر ادیان مانند عیسی‌(ع) هم بوده‌اند که اسطوره توان بیان عظمت آنها را ندارد. شاید وجه بارز دین‌های الهی این است که در آن حقیقت‌هایی وجود دارد که از اسطوره‌ها زیباتر، بزرگ‌تر و قابل تحقق در عالم هستند. خاتمی با بیان اینکه شما می‌دانید که برای امام‌علی‌(ع) دنیا با تمام زرق‌وبرقش از آبی که از بینی بز به هنگام عطسه بیرون می‌آید، کم‌ارزش‌تر است، اظهار کرد: اما همین فرد دنیا را برای مردم زیبا می‌خواهد. گفته‌اند انسان مدنی بالطبع است یعنی در متن جمع زندگی می‌کند. لازمه جمع نظم است و لازمه نظم حکومت است و آنطور که خود مولا گفته است جمع آدمی جز به وجود حکومت نظام نمی‌گیرد. آنچه که در طول تاریخ در مورد آن بحث بوده است و امروز بیشتر نسبت به جامعه و حکومت است در تاریخ عمدتا این نسبت، نسبت ارباب و بنده (یا به تعبیر هگل خدایگان و برده) بوده است؛ یعنی مردم هیچ‌کاره بودند و بدون رضایت مردم حاکمان مستقر می‌شدند، بر آنها حکومت می‌کردند و در مقابل کسی مسوولیت نداشتند. خاتمی همچنین یادآور شد: علی‌بن‌ابی‌‌طالب‌(ع) اگر نگویم اولین نفر، اما از شاخص‌ترین افرادی است که می‌گوید حکومت باید باشد ولی مستقر بر رضایت مردم باشد. اما بالاتر از این، قرن‌ها باید بگذرد، انسان از دریای خون گذر کند، گلو‌ها پاره شود، سینه‌ها دریده شود، چشم‌ها از حدقه درآید، ظلم همه‌جا را بگیرد تا انسان به صرافت طبع و تجربه بسیار پرهزینه به این نکته ظریف برسد و بفهمد که فقط حاکم نیست که حق دارد و فقط مردم نیستند که مسوول و متعهد هستند، بلکه اگر حاکم حقی دارد، انسان هم حقی دارد. او گفت: به‌هرحال اینکه انسان از جهت انسان‌بودن حق دارد و حکومت از آن جهت که حکومت می‌کند، حد دارد، واقعیتی است که بشر هزینه زیادی پرداخته تا به آن رسیده است و این علی‌بن‌ابی‌طالب‌(ع) است که در دورانی که منطق، منطق الحق من الغلب است می‌گوید «لی علیکم حق و لکم علی حق»؛ انسان صاحب حق است و حکومت باید محدود و مسوول باشد. این اسطوره نیست؛ بلکه والاتر از اسطوره است. اسطوره‌ای است که نه‌فقط در عالم خیال، بلکه در واقعیت تحقق یافته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.