|

در سوگ شمس‌الدین وهابی

شمسی که می‌شناسیم

نسیم چالاکی

برای ما که در زمانه خبرهای بد زندگی می‌کنیم، رفتن‌ها و آمدن‌ها بهت‌آور نیست. این رنج رفتن‌ها است که گاهی سخت و طاقت‌فرسا می‌شود؛ رنجی که می‌آید، می‌نشیند، بساط می‌کند و نمی‌رود؛ مانند رنج رفتن شمس.

رنج‌نامه‌‌های دوستانش را خواندم، یک‌به‌یک و با دقت. همه از رنج رفتن و اندوه نبودنش نوشته بودند. او را به بهترین شیوه‌‌ها و صفات خوانده بودند؛ نه از آنها که تا یکی می‌رود، عزیز و گرامی شمرده می‌شود؛ به سبکی که انگار همیشه جمعی به صفات نیک او مشغول بوده و او به ترتیب و تربیت خود مشغول.
شمس از پیکره و تصویری هماهنگ و موزون در بین اطرافیانش برخوردار بوده، به قدری که انگار نه انگار در این سال‌ها بارها نقش و موقعیت عوض کرده است. چه آنها که شمس استاد را می‌شناختند، چه آنها که شمس نماینده، چه شمس هم‌حزبی، شمس مشارکتی، شمس اتحادی، شمس رزمنده، شمس اصلاح‌طلب، همگی او را با یک چهره توصیف کرده‌اند. نقابی نداشته، کلاه دیگری را برنداشته و رنگ به رنگ نکرده و یک‌دست مانده است.
در سوگ‌نامه‌های رفقا، آشنایان، شاگردان و هم‌حزبی‌ها، او بیش از همه به مردم‌داری، شجاعت، اخلاق، اصولگرایی، ایمان، تعهد و روحیه تشکیلاتی و عدالت‌خواهی تصویر شده است؛ تصویری که منسجم است، پراکنده نیست، چپ و راست نمی‌شود، اصیل است و اصالت دارد، منفعت‌طلبی را به رسمیت نمی‌شناسد و اخلاق‌مدار صلح‌طلب است. غیر از این نیست که در زمانه ما، همه اینها به‌یک‌باره در فرد، حزب و جناحی موجود نیست. بیهوده نیست که بسیاری او را «الگو» نامیده‌اند و رنج رفتنش را اندوهی بزرگ شمرده‌اند.
شمسی که می‌شناسیم حاشیه نداشت، بی‌تاب شهرت نبود و جدیتش در کار حزبی و مراقبتش از تشکیلات، بر آرام و قرارش افزوده بود. برای او مطلوب، اخلاق بود و در سیاق سیاست‌ورزی، عالم بی‌عمل نبود. ثروت، قدرت و شهرتش هرگز موجب حیرت دیگران نشد؛ اصل را بر طی‌کردن مسیر دشواری‌ها گذاشته و امیدوار بود. توجه و عقلانیتش او را شمس‌تر کرده و برایش اسباب احترام و آبرو بود.
شمس ما، نه در ساحت حزب و نه در سپهر سیاست، فردمحور و جزم‌اندیش نبود و همین است که او را اصلاح‌طلب اصولگرا می‌دانیم. زمین و زمان به هم می‌آمد، او راه و روش صلح و مدارا را فدای هیچ نتیجه‌ای ‌نمی‌کرد.
شمس بی‌ادعا، همان کمیاب این روزهاست؛ همان که باید بارها مرورش کنی. مرثیه‌ها را که می‌خوانم، انگار همان روایت مولاناست که «شمس تبریزی به دورت هیچ‌کس هشیار نیست» وگرنه مرگ که وکیل و وزیر و ارباب و رعیت نمی‌شناسد؛ این رنج رفتن هشیار زمانه است که تلخ و گزنده می‌نماید. رنج نبودن انسان‌ها به اندازه شهرت و ثروت و قدرتشان نیست، به اندازه اخلاق، ادب، آبرو و آدابی است که از خود به نشانه می‌گذارند. حالا این رنج رفتن شمس است و میراثی که کاش فقط در مرثیه‌ها و سوگ‌نامه‌هایمان نماند.
از پی شمس حق و دین دیده گریان ما/ از پی آن آفتاب است اشک چون باران ما

برای ما که در زمانه خبرهای بد زندگی می‌کنیم، رفتن‌ها و آمدن‌ها بهت‌آور نیست. این رنج رفتن‌ها است که گاهی سخت و طاقت‌فرسا می‌شود؛ رنجی که می‌آید، می‌نشیند، بساط می‌کند و نمی‌رود؛ مانند رنج رفتن شمس.

رنج‌نامه‌‌های دوستانش را خواندم، یک‌به‌یک و با دقت. همه از رنج رفتن و اندوه نبودنش نوشته بودند. او را به بهترین شیوه‌‌ها و صفات خوانده بودند؛ نه از آنها که تا یکی می‌رود، عزیز و گرامی شمرده می‌شود؛ به سبکی که انگار همیشه جمعی به صفات نیک او مشغول بوده و او به ترتیب و تربیت خود مشغول.
شمس از پیکره و تصویری هماهنگ و موزون در بین اطرافیانش برخوردار بوده، به قدری که انگار نه انگار در این سال‌ها بارها نقش و موقعیت عوض کرده است. چه آنها که شمس استاد را می‌شناختند، چه آنها که شمس نماینده، چه شمس هم‌حزبی، شمس مشارکتی، شمس اتحادی، شمس رزمنده، شمس اصلاح‌طلب، همگی او را با یک چهره توصیف کرده‌اند. نقابی نداشته، کلاه دیگری را برنداشته و رنگ به رنگ نکرده و یک‌دست مانده است.
در سوگ‌نامه‌های رفقا، آشنایان، شاگردان و هم‌حزبی‌ها، او بیش از همه به مردم‌داری، شجاعت، اخلاق، اصولگرایی، ایمان، تعهد و روحیه تشکیلاتی و عدالت‌خواهی تصویر شده است؛ تصویری که منسجم است، پراکنده نیست، چپ و راست نمی‌شود، اصیل است و اصالت دارد، منفعت‌طلبی را به رسمیت نمی‌شناسد و اخلاق‌مدار صلح‌طلب است. غیر از این نیست که در زمانه ما، همه اینها به‌یک‌باره در فرد، حزب و جناحی موجود نیست. بیهوده نیست که بسیاری او را «الگو» نامیده‌اند و رنج رفتنش را اندوهی بزرگ شمرده‌اند.
شمسی که می‌شناسیم حاشیه نداشت، بی‌تاب شهرت نبود و جدیتش در کار حزبی و مراقبتش از تشکیلات، بر آرام و قرارش افزوده بود. برای او مطلوب، اخلاق بود و در سیاق سیاست‌ورزی، عالم بی‌عمل نبود. ثروت، قدرت و شهرتش هرگز موجب حیرت دیگران نشد؛ اصل را بر طی‌کردن مسیر دشواری‌ها گذاشته و امیدوار بود. توجه و عقلانیتش او را شمس‌تر کرده و برایش اسباب احترام و آبرو بود.
شمس ما، نه در ساحت حزب و نه در سپهر سیاست، فردمحور و جزم‌اندیش نبود و همین است که او را اصلاح‌طلب اصولگرا می‌دانیم. زمین و زمان به هم می‌آمد، او راه و روش صلح و مدارا را فدای هیچ نتیجه‌ای ‌نمی‌کرد.
شمس بی‌ادعا، همان کمیاب این روزهاست؛ همان که باید بارها مرورش کنی. مرثیه‌ها را که می‌خوانم، انگار همان روایت مولاناست که «شمس تبریزی به دورت هیچ‌کس هشیار نیست» وگرنه مرگ که وکیل و وزیر و ارباب و رعیت نمی‌شناسد؛ این رنج رفتن هشیار زمانه است که تلخ و گزنده می‌نماید. رنج نبودن انسان‌ها به اندازه شهرت و ثروت و قدرتشان نیست، به اندازه اخلاق، ادب، آبرو و آدابی است که از خود به نشانه می‌گذارند. حالا این رنج رفتن شمس است و میراثی که کاش فقط در مرثیه‌ها و سوگ‌نامه‌هایمان نماند.
از پی شمس حق و دین دیده گریان ما/ از پی آن آفتاب است اشک چون باران ما

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.