|

شکاف در ائتلاف عربستان به میدان جنگ کشیده شد

جنگ نیابتی رياض و ابوظبي در يمن

با اینکه انتظار می‌رفت توافق میان طرفین درگیر در یمن، منجر به برقراری آرامش نسبی در این کشور جنگ‌زده و آغاز فرایند سیاسی انتقال قدرت شود، اختلاف‌ها در جبهه حمایت‌شده از سوی عربستان باز هم نگرانی‌ها را نسبت به اوج‌گیری خشونت در این کشور افزایش داد. در روزهای اخیر و پس از آنکه امارات ساز خروج از ائتلاف عربستان را کوک کرد، شبه‌نظامیان حمایت‌شده از سوی ابوظبی و نظامیان وفادار به منصور هادی، در جنوب یمن باهم درگیر شدند و سازمان ملل نیز در اولین واکنش خود، خواستار پایان خشونت‌ها در این شهر و ازسرگیری مذاکرات شده است.
بندر عدن، مهم‌ترین شهر جنوب یمن که پایگاه اصلی «عبد ربه منصور هادی»، رئیس‌جمهور حمایت‌شده از سوی عربستان است، در روزهای اخیر شاهد خشونت‌هایی بود که در پنج سال جنگ یمن کم‌سابقه بوده است. آنچه در چهار روز اخیر در بندر عدن رقم خورده، درگیری حامیان دولت منصور هادی و حوثی‌ها‌ نبود؛ بلکه جدایی‌طلبان جنوب یمن که تاکنون هم‌پیمان دولت هادی بودند، با وفاداران او درگیر شدند.رقابت و اختلاف نظر بر سر سهم طرفین از قدرت در آینده، اصلی‌ترین عامل درگیری‌های روزهای اخیر در عدن به شمار می‌آید که تاکنون حداقل 20 کشته برجا گذاشته است. این موضوع شکاف تازه‌ای در جبهه ائتلاف عربستان سعودی ایجاد کرده است.
روز گذشته در تمام مناطق بندر عدن از‌جمله در اطراف کاخ ریاست‌جمهوری، صدای آژیر و دود ناشی از آتش‌سوزی مشهود بود. در یکی از درگیری‌های روز گذشته که میان گارد ریاست‌جمهوری یمن و طرفداران جنبش جدایی‌طلب جنوب این کشور صورت گرفت، حداقل سه نفر کشته شدند. درگیری این دو جبهه که تا روزهای گذشته متحد هم بودند، هفته گذشته و در جریان رژه سربازان وفادار به عبد ربه منصور هادی شدت گرفت. جدایی‌طلبان جنوب یمن که از عمده‌ترین حامیان دولت هادی محسوب می‌شوند، یکی از جریان‌های هم‌پیمان با منصور هادی را متهم کرده‌اند به مراسم رژه نظامی حمله کرده است.
بر اساس گزارش الجزیره، ماجرا از آنجا آغاز شد که مقام‌های ارشد شورای انتقالی جنوب یمن که حمایت امارات متحده عربی را دارند، از نیروهای تحت امر خود خواسته بودند به کاخ ریاست‌جمهوری «معاشیق» در عدن که در کنترل نیروهای منصور هادی تحت حمایت عربستان است، حمله کنند و کنترل آن را به دست بگیرند. این شورای انتقالی در سال 2017 پس از برکناری استاندار عدن تشکیل شد و در پنج سال اخیر، حکومت امارات بیشترین حمایت را از این شورا کرده است.
در پی این تحولات، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی از درگیری‌های شدید در بندر عدن یمن، از طرف‌های درگیر خواست خشونت‌ها را متوقف کنند. دیپلمات ارشد سازمان ملل در بیانیه‌ای از طرف‌های درگیر در بندر عدن خواست اختلاف‌های خود و نگرانی‌های بی‌شمار همه طرف‌های درگیر و مردم یمن را از طریق مذاکره و گفت‌وگو برطرف کنند. هم‌زمان با درخواست دبیرکل سازمان ملل، رسانه‌ها از شدت‌گرفتن درگیری‌ها در عدن در روز شنبه خبر دادند.
شکاف در ائتلاف عربستان در جنگ یمن، در شرایطی به وضعیت هشداردهنده رسیده که در روزهای گذشته، دولت امارات متحده عربی، مهم‌ترین هم‌پیمان عربستان در ائتلاف علیه حوثی‌های یمن، اعلام کرد به همکاری و همراهی خود با عربستان در جنگ یمن پایان خواهد داد.
با وجود آنکه جدایی‌طلبان جنوب یمن و نیروهای منصور هادی هم‌پیمان بودند، اختلاف‌هایی انکارنشدنی‌ دارند. جدایی‌طلبان جنوب یمن با حمایت ابوظبی و خلاف منصور هادی تأکید دارند جنوب یمن مانند سال‌های 1967 تا 1990 مستقل باشد. از آن سو نیز دولت هادی، امارات را متهم به حمایت از تجزیه یمن و پشتیبانی مالی و نظامی از جدایی‌طلبان جنوب یمن برای دستیابی به این هدف کرده است. این موضوع باعث افزایش درگیری میان گروه‌های تحت حمایت عربستان و امارات در یمن شده است.
اگرچه امارات اعلام کرده فعلا قصد ندارد ائتلاف به رهبری عربستان را به‌طور کامل ترک کند، تردیدی نیست که در پی خروج هزاران نیروی اماراتی، جبهه زمینی نیروهای ائتلاف عربستان تضعیف می‌شود. امارات اعلام کرده هدف از کاستن تعداد نیروهایش در یمن، تقویت مذاکرات با حوثی‌ها و پایان‌دادن به جنگ پنج‌ساله یمن است.
با وجود اینکه عربستان هنوز واکنشی به این تصمیم امارات نشان نداده، روشن است اختلاف‌ها میان ریاض و ابوظبی نمایان‌تر از هر زمان دیگری شده است. عربستان برای مدتی طولانی قصد داشت حوثی‌ها را از پایتخت یمن بیرون براند و قابلیت شبه‌نظامی‌های این گروه را به‌ويژه در مرز مشترک با عربستان تضعیف کند؛ اما بمباران پنج‌ساله مواضع حوثی‌ها نتوانست عربستان را به‌طور کامل به خواسته خود برساند. در آن سو، امارات هدف دیگری را از ورود به جنگ یمن دنبال می‌کرد.
تمرکز امارات و شبه‌نظامیان تحت حمایت این کشور، بیشتر بر جنوب یمن متمرکز بود. امارات با تسلیح و آموزش‌دادن شبه‌نظامیان جدایی‌طلب جنوب یمن، افزایش نفوذ و قدرت خود را در این مناطق تقویت کرد و در نهایت امید داشت در مذاکرات سیاسی، جنوب یمن مجدد بتواند به‌عنوان کشوری مستقل به رسمیت شناخته شود. درگیری روزهای اخیر میان عربستان و امارات در یمن، برای حوثی‌ها نیز خبر خوشی محسوب می‌شود و آنها می‌توانند با استفاده از اختلافی که در ائتلاف عربستان ایجاد شده است، به تحکیم مواضع خود در یمن بپردازند.

با اینکه انتظار می‌رفت توافق میان طرفین درگیر در یمن، منجر به برقراری آرامش نسبی در این کشور جنگ‌زده و آغاز فرایند سیاسی انتقال قدرت شود، اختلاف‌ها در جبهه حمایت‌شده از سوی عربستان باز هم نگرانی‌ها را نسبت به اوج‌گیری خشونت در این کشور افزایش داد. در روزهای اخیر و پس از آنکه امارات ساز خروج از ائتلاف عربستان را کوک کرد، شبه‌نظامیان حمایت‌شده از سوی ابوظبی و نظامیان وفادار به منصور هادی، در جنوب یمن باهم درگیر شدند و سازمان ملل نیز در اولین واکنش خود، خواستار پایان خشونت‌ها در این شهر و ازسرگیری مذاکرات شده است.
بندر عدن، مهم‌ترین شهر جنوب یمن که پایگاه اصلی «عبد ربه منصور هادی»، رئیس‌جمهور حمایت‌شده از سوی عربستان است، در روزهای اخیر شاهد خشونت‌هایی بود که در پنج سال جنگ یمن کم‌سابقه بوده است. آنچه در چهار روز اخیر در بندر عدن رقم خورده، درگیری حامیان دولت منصور هادی و حوثی‌ها‌ نبود؛ بلکه جدایی‌طلبان جنوب یمن که تاکنون هم‌پیمان دولت هادی بودند، با وفاداران او درگیر شدند.رقابت و اختلاف نظر بر سر سهم طرفین از قدرت در آینده، اصلی‌ترین عامل درگیری‌های روزهای اخیر در عدن به شمار می‌آید که تاکنون حداقل 20 کشته برجا گذاشته است. این موضوع شکاف تازه‌ای در جبهه ائتلاف عربستان سعودی ایجاد کرده است.
روز گذشته در تمام مناطق بندر عدن از‌جمله در اطراف کاخ ریاست‌جمهوری، صدای آژیر و دود ناشی از آتش‌سوزی مشهود بود. در یکی از درگیری‌های روز گذشته که میان گارد ریاست‌جمهوری یمن و طرفداران جنبش جدایی‌طلب جنوب این کشور صورت گرفت، حداقل سه نفر کشته شدند. درگیری این دو جبهه که تا روزهای گذشته متحد هم بودند، هفته گذشته و در جریان رژه سربازان وفادار به عبد ربه منصور هادی شدت گرفت. جدایی‌طلبان جنوب یمن که از عمده‌ترین حامیان دولت هادی محسوب می‌شوند، یکی از جریان‌های هم‌پیمان با منصور هادی را متهم کرده‌اند به مراسم رژه نظامی حمله کرده است.
بر اساس گزارش الجزیره، ماجرا از آنجا آغاز شد که مقام‌های ارشد شورای انتقالی جنوب یمن که حمایت امارات متحده عربی را دارند، از نیروهای تحت امر خود خواسته بودند به کاخ ریاست‌جمهوری «معاشیق» در عدن که در کنترل نیروهای منصور هادی تحت حمایت عربستان است، حمله کنند و کنترل آن را به دست بگیرند. این شورای انتقالی در سال 2017 پس از برکناری استاندار عدن تشکیل شد و در پنج سال اخیر، حکومت امارات بیشترین حمایت را از این شورا کرده است.
در پی این تحولات، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی از درگیری‌های شدید در بندر عدن یمن، از طرف‌های درگیر خواست خشونت‌ها را متوقف کنند. دیپلمات ارشد سازمان ملل در بیانیه‌ای از طرف‌های درگیر در بندر عدن خواست اختلاف‌های خود و نگرانی‌های بی‌شمار همه طرف‌های درگیر و مردم یمن را از طریق مذاکره و گفت‌وگو برطرف کنند. هم‌زمان با درخواست دبیرکل سازمان ملل، رسانه‌ها از شدت‌گرفتن درگیری‌ها در عدن در روز شنبه خبر دادند.
شکاف در ائتلاف عربستان در جنگ یمن، در شرایطی به وضعیت هشداردهنده رسیده که در روزهای گذشته، دولت امارات متحده عربی، مهم‌ترین هم‌پیمان عربستان در ائتلاف علیه حوثی‌های یمن، اعلام کرد به همکاری و همراهی خود با عربستان در جنگ یمن پایان خواهد داد.
با وجود آنکه جدایی‌طلبان جنوب یمن و نیروهای منصور هادی هم‌پیمان بودند، اختلاف‌هایی انکارنشدنی‌ دارند. جدایی‌طلبان جنوب یمن با حمایت ابوظبی و خلاف منصور هادی تأکید دارند جنوب یمن مانند سال‌های 1967 تا 1990 مستقل باشد. از آن سو نیز دولت هادی، امارات را متهم به حمایت از تجزیه یمن و پشتیبانی مالی و نظامی از جدایی‌طلبان جنوب یمن برای دستیابی به این هدف کرده است. این موضوع باعث افزایش درگیری میان گروه‌های تحت حمایت عربستان و امارات در یمن شده است.
اگرچه امارات اعلام کرده فعلا قصد ندارد ائتلاف به رهبری عربستان را به‌طور کامل ترک کند، تردیدی نیست که در پی خروج هزاران نیروی اماراتی، جبهه زمینی نیروهای ائتلاف عربستان تضعیف می‌شود. امارات اعلام کرده هدف از کاستن تعداد نیروهایش در یمن، تقویت مذاکرات با حوثی‌ها و پایان‌دادن به جنگ پنج‌ساله یمن است.
با وجود اینکه عربستان هنوز واکنشی به این تصمیم امارات نشان نداده، روشن است اختلاف‌ها میان ریاض و ابوظبی نمایان‌تر از هر زمان دیگری شده است. عربستان برای مدتی طولانی قصد داشت حوثی‌ها را از پایتخت یمن بیرون براند و قابلیت شبه‌نظامی‌های این گروه را به‌ويژه در مرز مشترک با عربستان تضعیف کند؛ اما بمباران پنج‌ساله مواضع حوثی‌ها نتوانست عربستان را به‌طور کامل به خواسته خود برساند. در آن سو، امارات هدف دیگری را از ورود به جنگ یمن دنبال می‌کرد.
تمرکز امارات و شبه‌نظامیان تحت حمایت این کشور، بیشتر بر جنوب یمن متمرکز بود. امارات با تسلیح و آموزش‌دادن شبه‌نظامیان جدایی‌طلب جنوب یمن، افزایش نفوذ و قدرت خود را در این مناطق تقویت کرد و در نهایت امید داشت در مذاکرات سیاسی، جنوب یمن مجدد بتواند به‌عنوان کشوری مستقل به رسمیت شناخته شود. درگیری روزهای اخیر میان عربستان و امارات در یمن، برای حوثی‌ها نیز خبر خوشی محسوب می‌شود و آنها می‌توانند با استفاده از اختلافی که در ائتلاف عربستان ایجاد شده است، به تحکیم مواضع خود در یمن بپردازند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.