محبوبها و منفورها
محمدرضا نیکنژاد
رئیس پیشین کمیسیون امنیت مجلس درباره کنارگذاشتن یکی از مجریان نامدار تلويزیون در گفتوگو با یکی از رسانهها میگوید: «وقتی که ریشه برکناری این مجری و حذف برنامه پربیننده او را پیگیر شدم، گفتند جرمش محبوبیت زیاد اوست! این موضوع باعث شد که پیگیر ماجرا از دستاندرکاران بالاتر شوم که به من سفارش شد دخالت نکن زیرا پروسهای هشتماهه برای این کار در پیش گرفته شده است و... . این یکی از آفات جامعه ماست...». پس از شنیدن این سخنان از این نماینده مجلس به یاد یکی از پرسشهای خیلی قدیمی خودم افتادم. هنگامی که انقلاب شد، برای هماهنگسازی سینما با ایدهها و آرمانهای انقلاب، چهرههای محبوب سینمای آن زمان به شکلهای مختلف کنار گذاشته شدند؛ بهاصطلاح آن زمان «مردهای» فیلمهای فارسی همگی وادار به کنارهگیری شدند اما ناباورانه همه شخصيتهاي نهچندان محبوب این فیلم ها، توانستند به فعاليت حرفهايشان ادامه دهند! به عنوان نوجوانی
9،8ساله تا همین چند سال پیش پرسش از چرایی این داستان ذهنم را درگیر کرده بود تا بهمرور و تا اندازهای با پوست و گوشت این آفت جامعهمان را حس کردم و نمونههای فراوانی از آن دیدم. اما هراس از محبوبیت و حتی موفقیت برخی افراد تنها ویژگی دستاندرکاران سیاسی- دولتی نیست، بلکه در لایههای گوناگون جامعه نیز بهفراوانی به چشم میخورد. برای نمونه دردسرهای گاه و بیگاه افراد نامدار (سلبریتیها) و دستاندازهای آشکار و نهان در برابر آنها، بد و بیراهای چندشآوری که در صفحههای مجازیشان دیده میشود، یک کلاغ - چهل کلاغکردن نقطهضعفهایشان و... همه نمونههایی از این دست رفتارهای «ضدِ محبوبیت» در جامعه ماست. یکی از استادانی که بیش از 20 سال در کشوری دیگر و در بالاترین جایگاههای دانشگاهی قرار داشت و دارد، در برابر پرسشی که از او دلیل مهاجرتش را جویا شد، گفت: یک پنکه سقفی با پرههایی فرهنگی و از جنس تیغهای بسیار تیز بالای سر ما ایرانیان میچرخد، هر کس کمی بخواهد قد علم کند و بیش از دیگران به چشم بیاید، با ضربههای پیدرپی آن تیغهای فرهنگی کوتاه میشود تا قدش به اندازه دیگران شود! بیگمان دستاندرکاران کشور در هر دورهای برآمده از درون این جامعه، با همه خوبیها و بدیهایش هستند. از اینرو برای اصلاح ساختارهای سیاسی باید به تلاشهای فرهنگی- اجتماعیمان شتاب ببخشیم تا بخشهای خوب و ارزشمند فرهنگمان را تقویت کرده و بخشهای زشت و آسیبزایش را بیرون بریزیم. محبوبکشی یکی از عیبهای فرهنگی ماست و بخش گستردهای از مردم را آزرده است. بسیاری از ما از کنارگذاشتن مجری محبوب و دوستداشتنیمان ناراحت هستیم اما بغل گوشمان هر روز و هر ساعت چنین برخوردهایی را میبینیم و میشنویم و حتی انجام میدهیم که صدایش درنمیآید. آیا در این سطح برای این مشکل فرهنگی کاری کرده یا میکنیم!؟
رئیس پیشین کمیسیون امنیت مجلس درباره کنارگذاشتن یکی از مجریان نامدار تلويزیون در گفتوگو با یکی از رسانهها میگوید: «وقتی که ریشه برکناری این مجری و حذف برنامه پربیننده او را پیگیر شدم، گفتند جرمش محبوبیت زیاد اوست! این موضوع باعث شد که پیگیر ماجرا از دستاندرکاران بالاتر شوم که به من سفارش شد دخالت نکن زیرا پروسهای هشتماهه برای این کار در پیش گرفته شده است و... . این یکی از آفات جامعه ماست...». پس از شنیدن این سخنان از این نماینده مجلس به یاد یکی از پرسشهای خیلی قدیمی خودم افتادم. هنگامی که انقلاب شد، برای هماهنگسازی سینما با ایدهها و آرمانهای انقلاب، چهرههای محبوب سینمای آن زمان به شکلهای مختلف کنار گذاشته شدند؛ بهاصطلاح آن زمان «مردهای» فیلمهای فارسی همگی وادار به کنارهگیری شدند اما ناباورانه همه شخصيتهاي نهچندان محبوب این فیلم ها، توانستند به فعاليت حرفهايشان ادامه دهند! به عنوان نوجوانی
9،8ساله تا همین چند سال پیش پرسش از چرایی این داستان ذهنم را درگیر کرده بود تا بهمرور و تا اندازهای با پوست و گوشت این آفت جامعهمان را حس کردم و نمونههای فراوانی از آن دیدم. اما هراس از محبوبیت و حتی موفقیت برخی افراد تنها ویژگی دستاندرکاران سیاسی- دولتی نیست، بلکه در لایههای گوناگون جامعه نیز بهفراوانی به چشم میخورد. برای نمونه دردسرهای گاه و بیگاه افراد نامدار (سلبریتیها) و دستاندازهای آشکار و نهان در برابر آنها، بد و بیراهای چندشآوری که در صفحههای مجازیشان دیده میشود، یک کلاغ - چهل کلاغکردن نقطهضعفهایشان و... همه نمونههایی از این دست رفتارهای «ضدِ محبوبیت» در جامعه ماست. یکی از استادانی که بیش از 20 سال در کشوری دیگر و در بالاترین جایگاههای دانشگاهی قرار داشت و دارد، در برابر پرسشی که از او دلیل مهاجرتش را جویا شد، گفت: یک پنکه سقفی با پرههایی فرهنگی و از جنس تیغهای بسیار تیز بالای سر ما ایرانیان میچرخد، هر کس کمی بخواهد قد علم کند و بیش از دیگران به چشم بیاید، با ضربههای پیدرپی آن تیغهای فرهنگی کوتاه میشود تا قدش به اندازه دیگران شود! بیگمان دستاندرکاران کشور در هر دورهای برآمده از درون این جامعه، با همه خوبیها و بدیهایش هستند. از اینرو برای اصلاح ساختارهای سیاسی باید به تلاشهای فرهنگی- اجتماعیمان شتاب ببخشیم تا بخشهای خوب و ارزشمند فرهنگمان را تقویت کرده و بخشهای زشت و آسیبزایش را بیرون بریزیم. محبوبکشی یکی از عیبهای فرهنگی ماست و بخش گستردهای از مردم را آزرده است. بسیاری از ما از کنارگذاشتن مجری محبوب و دوستداشتنیمان ناراحت هستیم اما بغل گوشمان هر روز و هر ساعت چنین برخوردهایی را میبینیم و میشنویم و حتی انجام میدهیم که صدایش درنمیآید. آیا در این سطح برای این مشکل فرهنگی کاری کرده یا میکنیم!؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.