بريتانيا آخر اكتبر از اتحاديه اروپا خارج ميشود
سناریوهای پیشروی جانسون
بوریس جانسون قبل از انتخاب بهعنوان نخستوزیر جدید بریتانیا، بارها وعده داده بود در صورت رسیدن به این سمت، 31 اکتبر 2019 تحت هر شرایطی از اتحادیه اروپا خارج خواهد شد. به گزارش گاردين، جانسون در اولین سخنرانی خود در جایگاه نخستوزیر بریتانیا، بازهم تأکید کرد «با توافق یا بدون آن» روز 31 اکتبر و در آخرین اولتیماتوم تعیینشده، بریتانیا را از اتحادیه اروپا خارج خواهد کرد. ساکن جدید ساختمان شماره 10 خیابان داونینگ میگوید برخلاف ترزا می، نخستوزیر سابق بریتانیا، قادر است به توافق جدیدی با اتحادیه اروپا دست یابد که در آن، موضوع چالشبرانگیز ایرلند شمالی نیز حل شده باشد. بااینحال رهبران اتحادیه اروپا مذاکره بر سر هرگونه توافق جدید را رد کردهاند. در چنین شرایطی چه گزینههایی پیشروی بوریس جانسون و رهبران اتحادیه اروپا است؟
آیا بوریس جانسون قادر به معجزه است و میتواند مذاکرات لندن و بروکسل را از بنبست خارج کند؟
نخستوزیر جدید بریتانیا میگوید میتواند به توافق جدیدی دست یابد؛ اما جانسون و رهبران اتحادیه اروپا فاصله زیادی باهم دارند. «لئو وارادکار»، نخستوزیر ایرلند، هفته قبل گفته بود بازگشت به نقطه صفر و ازسرگیری مذاکرات حرفی است که در دنیای واقعی خریداری ندارد. بااینحال بسیاری از هواداران بوریس جانسون عقیده دارند اگر او به بروکسل فشار وارد کند، میتواند اتحادیه اروپا را متقاعد کند دوباره سر میز مذاکره حاضر شود و به توافقی دست یابد که موضوع ایرلند شمالی نیز در آن مدنظر قرار گرفته شده باشد. بااینحال حتی اگر اتحادیه اروپا نیز با تغییرات جزئی در توافقی که در دوران نخستوزیری «ترزا می» حاصل شد موافقت کند، پارلمان بریتانیا مانع بعدی پیشروی جانسون خواهد بود. هواداران سرسخت برگزیت که تعدادشان در حزب حاکم محافظهکار کم نیست، میتوانند راه تصویب هر توافق تازهای را مسدود کنند. آنها در زمان نخستوزیری ترزا می هم با ایستادگی در برابر تصویب هرگونه توافق با اتحادیه اروپا، او را مجبور به کنارهگیری از نخستوزیری کردند.
اگر بوریس جانسون نتواند با اتحادیه اروپا به توافق دست یابد، بریتانیا تحت هر شرایطی در 31 اکتبر از اتحادیه اروپا خارج میشود؟
روی کاغذ بله؛ بوریس جانسون در اولین اظهارات خود در جایگاه نخستوزیر بریتانیا، بر این نکته تأکید کرد که کشور باید آماده خروج بدون توافق باشد؛ اما این سناریو با مخالفتهای گستردهای از سوی همه احزاب پارلمان روبهرو میشود. با وجود تعطیلی پارلمان، مخالفان خروج بدون توافق بریتانیا از اتحادیه اروپا، تمام طول تابستان را صرف منصرفکردن جانسون از درپیشگرفتن این روند خواهند کرد و با فرارسیدن سپتامبر، نمایندگان در اولین گام، اصلاحیه قوانین مربوط به برگزیت را به رأی خواهند گذاشت. طبق این اصلاحیه، بوریس جانسون مکلف میشود در صورت عدم توافق تا قبل از آغاز اکتبر 2019، مهلت جدیدی درخواست کند. از سوی دیگر، حزب کارگر که مهمترین رقیب دولت محافظهکار بریتانیا به شمار میآید، آماده است عدم اعتماد به بوریس جانسون را در پارلمان به رأی بگذارد و این اقدام با حمایت همحزبیهای بوریس جانسون در حزب محافظهکار که خواستار ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا هستند، ازجمله فیلیپ هموند، دومینیک گریو و کنت کلارک روبهرو خواهد شد.
آیا بوریس جانسون میتواند پارلمان را منحل کند تا با ایجاد مانع از سوی این نهاد بر سر خروج بدون توافق بریتانیا از اتحادیه اروپا، ممانعت کند؟
جانسون چنین احتمالی را رد نکرده است. روال قانونی این است که اگر هیچ توافقی میان لندن و بروکسل به دست نیاید و بریتانیا هم خواستار لغو ماده 50 پیمان لیسبون نشده یا مهلت جدید برای خروج تعیین نشود، این کشور اتحادیه اروپا را بدون آنکه توافقی حاصل شده باشد، ترک خواهد کرد؛ اما بسیاری از نمایندگان پارلمان بریتانیا از هماکنون خود را آماده مقابله با این سناریو و انحلال پارلمان از سوی جانسون میکنند. بهتازگی نمایندگان پارلمان بریتانیا اصلاحیهای را به لایحه مربوط به ایرلند شمالی افزودند که کار انحلال پارلمان را برای نخستوزیر دشوارتر میکند.
بوریس جانسون این اختیار را دارد که خواستار برگزاری انتخابات شود تا سناریوی خود درباره برگزیت را پیش ببرد؟
بله؛ بسیاری از نمایندگان پارلمان اعتقاد دارند جانسون قصد دارد مذاکرات با اتحادیه اروپا را بهگونهای پیش ببرد که راهی جز خروج بدون توافق در 31 اکتبر پیشروی بریتانیا نباشد. برای اجرائیشدن این سناریو، جانسون به حمایت دوسوم نمایندگان پارلمان نیاز دارد تا انتخابات زودهنگام برگزار کند. به نظر نمیرسد اکثریت نمایندگان دو حزب محافظهکار و کارگر مخالفتی با انتخابات مجدد داشته باشند.
در چنین شرایطی میتوان شانسی برای برگزاری رفراندوم مجدد درباره برگزیت قائل بود؟
برگزاری رفراندوم مجدد اصلا دور از ذهن نیست. بسیاری از حامیان ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا هنوز هم امید خود را برای برگزاری رفراندوم مجدد از دست ندادهاند. نمایندگان پارلمان میتوانند با افزودن اصلاحیهای به لایحه برگزیت، احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام یا رفراندوم مجدد را افزایش دهند. درصورتیکه بوریس جانسون نیز موفق به دستیابی به توافق تازهای با اتحادیه اروپا شود، پارلمان قادر خواهد بود با تصویب اصلاحیهای، پذیرش توافق جدید را مشروط به تأیید آن از سوی مردم بریتانیا کند.
بوریس جانسون قبل از انتخاب بهعنوان نخستوزیر جدید بریتانیا، بارها وعده داده بود در صورت رسیدن به این سمت، 31 اکتبر 2019 تحت هر شرایطی از اتحادیه اروپا خارج خواهد شد. به گزارش گاردين، جانسون در اولین سخنرانی خود در جایگاه نخستوزیر بریتانیا، بازهم تأکید کرد «با توافق یا بدون آن» روز 31 اکتبر و در آخرین اولتیماتوم تعیینشده، بریتانیا را از اتحادیه اروپا خارج خواهد کرد. ساکن جدید ساختمان شماره 10 خیابان داونینگ میگوید برخلاف ترزا می، نخستوزیر سابق بریتانیا، قادر است به توافق جدیدی با اتحادیه اروپا دست یابد که در آن، موضوع چالشبرانگیز ایرلند شمالی نیز حل شده باشد. بااینحال رهبران اتحادیه اروپا مذاکره بر سر هرگونه توافق جدید را رد کردهاند. در چنین شرایطی چه گزینههایی پیشروی بوریس جانسون و رهبران اتحادیه اروپا است؟
آیا بوریس جانسون قادر به معجزه است و میتواند مذاکرات لندن و بروکسل را از بنبست خارج کند؟
نخستوزیر جدید بریتانیا میگوید میتواند به توافق جدیدی دست یابد؛ اما جانسون و رهبران اتحادیه اروپا فاصله زیادی باهم دارند. «لئو وارادکار»، نخستوزیر ایرلند، هفته قبل گفته بود بازگشت به نقطه صفر و ازسرگیری مذاکرات حرفی است که در دنیای واقعی خریداری ندارد. بااینحال بسیاری از هواداران بوریس جانسون عقیده دارند اگر او به بروکسل فشار وارد کند، میتواند اتحادیه اروپا را متقاعد کند دوباره سر میز مذاکره حاضر شود و به توافقی دست یابد که موضوع ایرلند شمالی نیز در آن مدنظر قرار گرفته شده باشد. بااینحال حتی اگر اتحادیه اروپا نیز با تغییرات جزئی در توافقی که در دوران نخستوزیری «ترزا می» حاصل شد موافقت کند، پارلمان بریتانیا مانع بعدی پیشروی جانسون خواهد بود. هواداران سرسخت برگزیت که تعدادشان در حزب حاکم محافظهکار کم نیست، میتوانند راه تصویب هر توافق تازهای را مسدود کنند. آنها در زمان نخستوزیری ترزا می هم با ایستادگی در برابر تصویب هرگونه توافق با اتحادیه اروپا، او را مجبور به کنارهگیری از نخستوزیری کردند.
اگر بوریس جانسون نتواند با اتحادیه اروپا به توافق دست یابد، بریتانیا تحت هر شرایطی در 31 اکتبر از اتحادیه اروپا خارج میشود؟
روی کاغذ بله؛ بوریس جانسون در اولین اظهارات خود در جایگاه نخستوزیر بریتانیا، بر این نکته تأکید کرد که کشور باید آماده خروج بدون توافق باشد؛ اما این سناریو با مخالفتهای گستردهای از سوی همه احزاب پارلمان روبهرو میشود. با وجود تعطیلی پارلمان، مخالفان خروج بدون توافق بریتانیا از اتحادیه اروپا، تمام طول تابستان را صرف منصرفکردن جانسون از درپیشگرفتن این روند خواهند کرد و با فرارسیدن سپتامبر، نمایندگان در اولین گام، اصلاحیه قوانین مربوط به برگزیت را به رأی خواهند گذاشت. طبق این اصلاحیه، بوریس جانسون مکلف میشود در صورت عدم توافق تا قبل از آغاز اکتبر 2019، مهلت جدیدی درخواست کند. از سوی دیگر، حزب کارگر که مهمترین رقیب دولت محافظهکار بریتانیا به شمار میآید، آماده است عدم اعتماد به بوریس جانسون را در پارلمان به رأی بگذارد و این اقدام با حمایت همحزبیهای بوریس جانسون در حزب محافظهکار که خواستار ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا هستند، ازجمله فیلیپ هموند، دومینیک گریو و کنت کلارک روبهرو خواهد شد.
آیا بوریس جانسون میتواند پارلمان را منحل کند تا با ایجاد مانع از سوی این نهاد بر سر خروج بدون توافق بریتانیا از اتحادیه اروپا، ممانعت کند؟
جانسون چنین احتمالی را رد نکرده است. روال قانونی این است که اگر هیچ توافقی میان لندن و بروکسل به دست نیاید و بریتانیا هم خواستار لغو ماده 50 پیمان لیسبون نشده یا مهلت جدید برای خروج تعیین نشود، این کشور اتحادیه اروپا را بدون آنکه توافقی حاصل شده باشد، ترک خواهد کرد؛ اما بسیاری از نمایندگان پارلمان بریتانیا از هماکنون خود را آماده مقابله با این سناریو و انحلال پارلمان از سوی جانسون میکنند. بهتازگی نمایندگان پارلمان بریتانیا اصلاحیهای را به لایحه مربوط به ایرلند شمالی افزودند که کار انحلال پارلمان را برای نخستوزیر دشوارتر میکند.
بوریس جانسون این اختیار را دارد که خواستار برگزاری انتخابات شود تا سناریوی خود درباره برگزیت را پیش ببرد؟
بله؛ بسیاری از نمایندگان پارلمان اعتقاد دارند جانسون قصد دارد مذاکرات با اتحادیه اروپا را بهگونهای پیش ببرد که راهی جز خروج بدون توافق در 31 اکتبر پیشروی بریتانیا نباشد. برای اجرائیشدن این سناریو، جانسون به حمایت دوسوم نمایندگان پارلمان نیاز دارد تا انتخابات زودهنگام برگزار کند. به نظر نمیرسد اکثریت نمایندگان دو حزب محافظهکار و کارگر مخالفتی با انتخابات مجدد داشته باشند.
در چنین شرایطی میتوان شانسی برای برگزاری رفراندوم مجدد درباره برگزیت قائل بود؟
برگزاری رفراندوم مجدد اصلا دور از ذهن نیست. بسیاری از حامیان ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا هنوز هم امید خود را برای برگزاری رفراندوم مجدد از دست ندادهاند. نمایندگان پارلمان میتوانند با افزودن اصلاحیهای به لایحه برگزیت، احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام یا رفراندوم مجدد را افزایش دهند. درصورتیکه بوریس جانسون نیز موفق به دستیابی به توافق تازهای با اتحادیه اروپا شود، پارلمان قادر خواهد بود با تصویب اصلاحیهای، پذیرش توافق جدید را مشروط به تأیید آن از سوی مردم بریتانیا کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.