سهراه توسعه تصمیمگیری
مريم انصاری
دانشکده کسبوکار دانشگاه هاروارد، شرکتی را بهنام Harvard Business Publishing HBP)) با هدف «ارتقای عملکرد مدیریتی در دنیای در حال تغییر از طریق افزایش دسترسی افراد به ایدههای جدید و منابع مطالعاتی» تأسیس کرده است که با تمرکز بر سه گروه مخاطب دانشگاهی، شرکتهای حقوقی و مدیران شخصی، محصولاتی علمی و محتوایی ارائه میدهد. در مطلب «برای مطالعه»، گزارشی خلاصه از برخی تولیدات HBP را برای شما ترجمه و تخلیص میکنیم تا خوانندگان جستوجوگر سرویس استارتاپ، با ایده اصلی این محصولات علمی و کاربردی در کوتاهترین زمان ممکن آشنا شوند.
سهراه توسعه تصمیمگیری
برای اتخاذ یک تصمیم خوب، نیاز دارید که نسبت به دو مسئله برآورد داشته باشید: اینکه چطور انتخابهای گوناگون احتمال وقوع خروجیهای مختلف را تغییر میدهند و اینکه هرکدام از آن خروجیها چقدر مطلوباند؟ به عبارت دیگر، گرفتن یک تصمیم هم نیازمند پیشبینی است و هم نیازمند قضاوت. اما سؤال اینجاست که چطور میتوانیم این دو مهارت را در خود تقویت کنیم تا قادر باشیم تصمیمهای بهتری بگیریم؟ در این مقاله سه قانون مطرح شدهاند که پیروی از آنها میتواند توانایی شما در پیشبینی اثرات هر انتخاب و ارزیابی میزان مطلوببودن آن را بهبود ببخشد.
قانون شماره 1: کمتر قاطع )مطمئن( باشید!
دنیل کانمن، روانشناس و برنده جایزه نوبل، بیان کرده است که اگر چوب جادویی داشت که هر کاری را میتوانست با آن انجام دهد، اول از هر چیزی، اعتمادبهنفس زیادی را از بین میبرد! اعتمادبهنفس زیادی بهویژه در میان مردان، ثروتمندان، متخصصان و نخبگان، دیده میشود. با این حال باید دقت کرد که این یک پدیده همهگیر نیست ولی فاکتورهایی مانند فرهنگ و شخصیت، احتمال داشتن اعتمادبهنفسی بیش از اندازه طبیعی آن را افزایش میدهد.
پس، نخستین قانون در تصمیمگیری این است که درباره همهچیز کمتر مطمئن باشید! فکر میکنید انتخاب «الف» منجر به خروجی «ب» میشود؟ احتمالا رخداد این مسئله کمی غیرمحتملتر از آن چیزی است که شما تصور میکنید. فکر میکنید خروجی «ب» برتر از خروجی «پ» است؟ شما احتمالا دراینباره هم بیش از حد مطمئن هستید! اگر به این نتیجه برسید که بیش از اندازه به خود مطمئناید، میتوانید در منطق خود بازبینی کنید و برای خروجیهایی که خارج از محدوده انتظار شما هستند آماده شوید.
قانون شماره 2: پرسیدن این سؤال که « معمولا هر چند وقت یکبار چیزی اتفاق میافتد؟»
دنیل کانمن رؤایت آمادهسازی کتابی را برای انتشار نقل میکند که در ابتدای پروژه از همکارانش خواسته شده بود تخمین بزنند چه مدتی طول میکشد تا این کتاب برای چاپ آماده شود، اما او و همکارانش در این پیشبینی اگرچه به تجربههای پیشین خود در نوشتن کتاب مراجعه کرده بودند، اما توجه نداشتند که باید درباره کتابی مشابه پروژه جدیدشان، تجربههای قبلی را درنظر گرفت!
در حالت کلی، تحقیقات هم نشان میدهد که بهترین نقطه شروع برای پیشبینی امری آن است که از سابقه تکرار آن بپرسیم: «معمولا هر چند وقت یکبار چیزی اتفاق میافتد؟». مثلا درباره تأمین مالی استارتاپها باید بپرسیم: «چند درصد از استارتاپهای مشابه شکست خورندهاند» یا «چند درصدشان موفق شدهاند؟».
این قاعده، در تحقیقاتی که درباره پیشبینی انجام شده است، زیاد به کار برده میشود، با این حال، باید توجه داشت که برای بخش قضاوتی یک تصمیمگیری هم کاربرد دارد. اگر شما فکر میکنید که خروجی «الف» بهتر از خروجی «ب» است، شاید بهتر باشد این سؤال را بپرسید که «در گذشته چندبار خروجی الف بهتر از ب بوده است؟». مثلا اگر درباره خروج از شغل فعلیتان و راهاندازی یک کسبوکار جدید فکر میکنید، بهتر است این سؤال را از خود بپرسید: «چند کارآفرین که کسبوکارشان با شکست روبهرو شد، آرزو دارند که در شغل قبلیشان باقی میماندند؟».
ایده اصلی استفاده از دو ابزار پیشبینی و قضاوت برای تصمیمگیری این است که از «نگاه درونی» به تصمیمات دور شوید؛ چراکه در این حالت شما غرق تحلیلهای خودتان هستید که اتفاقا درست هم به نظر میرسند و در مقابل، شما را به یک «نگاه بیرونی» متمایل میکنند؛ جاییکه شما را به بررسی نمونههای مشابه گذشته، با درنظرگرفتن ویژگیهای منحصر به ایدهتان، ترغیب میکند.
قانون شماره 3: احتمالاتی فکر کنید و کمی اصول احتمالات را یاد بگیرید!
میتوان دو قانون پیشین را سریع اجرائی کرد، اما قانون سوم به زمان بیشتری برای تمرین و آموزش احتیاج دارد. تحقیقات نشان میدهند که حتی آموزش و انجام تمرینهای ساده «احتمالات»، به افراد برای پیشبینی بهتر و کاهش تعصبات شناختی کمک میکند. اگر شما خیلی با احتمالات رابطه خوبی ندارید، بهترین کار برای ارتقای قوه تصمیمگیری، یادگرفتن احتمالات است. حتی اگر شده آموزشهایی خیلی ابتدایی را در حد یک ساعت فرا بگیرید.
ارتقای قابلیت تفکر احتمالاتی در شما، باعث میشود که بتوانید توانایی خود را در دو قانون اول ارتقا دهید. در این صورت شما قادر خواهید بود که بهتر عدم قطعیت خود را بیان کنید و با عدد و رقم به این فکر کنید که «معمولا چیزی هر چند وقت یکبار اتفاق میافتد؟» قطعا هر سه قانون با هم بسیار قدرتمند عمل میکنند تا اینکه هرکدام از آنها را به صورت مجزا به کار ببرید.
اگرچه شما میتوانید استفاده از این قوانین را بهسرعت شروع کنید، حرفهایشدن در آنها نیازمند تمرین است. درحقیقت، بعد از اینکه شما مدتی از آنها استفاده کنید، ممکن است اعتماد بیش از حدی بهخود در زمینه تصمیمگیری پیدا کنید. تصمیمگیران بزرگ، از این قواعد فقط در شرایط سخت استفاده نمیکنند، بلکه آنها را در تمام تصمیمات، حتی تصمیمهای بهظاهر بسیار ساده نیز بهکار میگیرند.
دانشکده کسبوکار دانشگاه هاروارد، شرکتی را بهنام Harvard Business Publishing HBP)) با هدف «ارتقای عملکرد مدیریتی در دنیای در حال تغییر از طریق افزایش دسترسی افراد به ایدههای جدید و منابع مطالعاتی» تأسیس کرده است که با تمرکز بر سه گروه مخاطب دانشگاهی، شرکتهای حقوقی و مدیران شخصی، محصولاتی علمی و محتوایی ارائه میدهد. در مطلب «برای مطالعه»، گزارشی خلاصه از برخی تولیدات HBP را برای شما ترجمه و تخلیص میکنیم تا خوانندگان جستوجوگر سرویس استارتاپ، با ایده اصلی این محصولات علمی و کاربردی در کوتاهترین زمان ممکن آشنا شوند.
سهراه توسعه تصمیمگیری
برای اتخاذ یک تصمیم خوب، نیاز دارید که نسبت به دو مسئله برآورد داشته باشید: اینکه چطور انتخابهای گوناگون احتمال وقوع خروجیهای مختلف را تغییر میدهند و اینکه هرکدام از آن خروجیها چقدر مطلوباند؟ به عبارت دیگر، گرفتن یک تصمیم هم نیازمند پیشبینی است و هم نیازمند قضاوت. اما سؤال اینجاست که چطور میتوانیم این دو مهارت را در خود تقویت کنیم تا قادر باشیم تصمیمهای بهتری بگیریم؟ در این مقاله سه قانون مطرح شدهاند که پیروی از آنها میتواند توانایی شما در پیشبینی اثرات هر انتخاب و ارزیابی میزان مطلوببودن آن را بهبود ببخشد.
قانون شماره 1: کمتر قاطع )مطمئن( باشید!
دنیل کانمن، روانشناس و برنده جایزه نوبل، بیان کرده است که اگر چوب جادویی داشت که هر کاری را میتوانست با آن انجام دهد، اول از هر چیزی، اعتمادبهنفس زیادی را از بین میبرد! اعتمادبهنفس زیادی بهویژه در میان مردان، ثروتمندان، متخصصان و نخبگان، دیده میشود. با این حال باید دقت کرد که این یک پدیده همهگیر نیست ولی فاکتورهایی مانند فرهنگ و شخصیت، احتمال داشتن اعتمادبهنفسی بیش از اندازه طبیعی آن را افزایش میدهد.
پس، نخستین قانون در تصمیمگیری این است که درباره همهچیز کمتر مطمئن باشید! فکر میکنید انتخاب «الف» منجر به خروجی «ب» میشود؟ احتمالا رخداد این مسئله کمی غیرمحتملتر از آن چیزی است که شما تصور میکنید. فکر میکنید خروجی «ب» برتر از خروجی «پ» است؟ شما احتمالا دراینباره هم بیش از حد مطمئن هستید! اگر به این نتیجه برسید که بیش از اندازه به خود مطمئناید، میتوانید در منطق خود بازبینی کنید و برای خروجیهایی که خارج از محدوده انتظار شما هستند آماده شوید.
قانون شماره 2: پرسیدن این سؤال که « معمولا هر چند وقت یکبار چیزی اتفاق میافتد؟»
دنیل کانمن رؤایت آمادهسازی کتابی را برای انتشار نقل میکند که در ابتدای پروژه از همکارانش خواسته شده بود تخمین بزنند چه مدتی طول میکشد تا این کتاب برای چاپ آماده شود، اما او و همکارانش در این پیشبینی اگرچه به تجربههای پیشین خود در نوشتن کتاب مراجعه کرده بودند، اما توجه نداشتند که باید درباره کتابی مشابه پروژه جدیدشان، تجربههای قبلی را درنظر گرفت!
در حالت کلی، تحقیقات هم نشان میدهد که بهترین نقطه شروع برای پیشبینی امری آن است که از سابقه تکرار آن بپرسیم: «معمولا هر چند وقت یکبار چیزی اتفاق میافتد؟». مثلا درباره تأمین مالی استارتاپها باید بپرسیم: «چند درصد از استارتاپهای مشابه شکست خورندهاند» یا «چند درصدشان موفق شدهاند؟».
این قاعده، در تحقیقاتی که درباره پیشبینی انجام شده است، زیاد به کار برده میشود، با این حال، باید توجه داشت که برای بخش قضاوتی یک تصمیمگیری هم کاربرد دارد. اگر شما فکر میکنید که خروجی «الف» بهتر از خروجی «ب» است، شاید بهتر باشد این سؤال را بپرسید که «در گذشته چندبار خروجی الف بهتر از ب بوده است؟». مثلا اگر درباره خروج از شغل فعلیتان و راهاندازی یک کسبوکار جدید فکر میکنید، بهتر است این سؤال را از خود بپرسید: «چند کارآفرین که کسبوکارشان با شکست روبهرو شد، آرزو دارند که در شغل قبلیشان باقی میماندند؟».
ایده اصلی استفاده از دو ابزار پیشبینی و قضاوت برای تصمیمگیری این است که از «نگاه درونی» به تصمیمات دور شوید؛ چراکه در این حالت شما غرق تحلیلهای خودتان هستید که اتفاقا درست هم به نظر میرسند و در مقابل، شما را به یک «نگاه بیرونی» متمایل میکنند؛ جاییکه شما را به بررسی نمونههای مشابه گذشته، با درنظرگرفتن ویژگیهای منحصر به ایدهتان، ترغیب میکند.
قانون شماره 3: احتمالاتی فکر کنید و کمی اصول احتمالات را یاد بگیرید!
میتوان دو قانون پیشین را سریع اجرائی کرد، اما قانون سوم به زمان بیشتری برای تمرین و آموزش احتیاج دارد. تحقیقات نشان میدهند که حتی آموزش و انجام تمرینهای ساده «احتمالات»، به افراد برای پیشبینی بهتر و کاهش تعصبات شناختی کمک میکند. اگر شما خیلی با احتمالات رابطه خوبی ندارید، بهترین کار برای ارتقای قوه تصمیمگیری، یادگرفتن احتمالات است. حتی اگر شده آموزشهایی خیلی ابتدایی را در حد یک ساعت فرا بگیرید.
ارتقای قابلیت تفکر احتمالاتی در شما، باعث میشود که بتوانید توانایی خود را در دو قانون اول ارتقا دهید. در این صورت شما قادر خواهید بود که بهتر عدم قطعیت خود را بیان کنید و با عدد و رقم به این فکر کنید که «معمولا چیزی هر چند وقت یکبار اتفاق میافتد؟» قطعا هر سه قانون با هم بسیار قدرتمند عمل میکنند تا اینکه هرکدام از آنها را به صورت مجزا به کار ببرید.
اگرچه شما میتوانید استفاده از این قوانین را بهسرعت شروع کنید، حرفهایشدن در آنها نیازمند تمرین است. درحقیقت، بعد از اینکه شما مدتی از آنها استفاده کنید، ممکن است اعتماد بیش از حدی بهخود در زمینه تصمیمگیری پیدا کنید. تصمیمگیران بزرگ، از این قواعد فقط در شرایط سخت استفاده نمیکنند، بلکه آنها را در تمام تصمیمات، حتی تصمیمهای بهظاهر بسیار ساده نیز بهکار میگیرند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.