|

کسب‌و‌کار آنلاین برای مدیران

عادل طالبی. عضو هیئت مدیره انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی

«کسب‌وکار آنلاین برای مدیران» نام مجموعه یادداشت‌هایی به قلم عادل طالبی است که تلاش خواهد کرد بدون افتادن در دام عبارات دشوار و پرپیچ و خمِ معمول و مرسوم در حوزه کسب‌وکارهای آنلاین (و بحث‌های بازاریابی دیجیتال)، مفاهیم و موضوعات مطرح در این حوزه را مطرح کند.
هدف از این کار، آشناشدن مدیران و صاحبان کسب‌وکارها (چه آفلاین و چه آنلاین) با موضوعات مرتبط با فضای دیجیتال و تنظیم برنامه قابل اجرا برای «حضورِ دیجیتالِ» کسب‌وکار است. در این سلسله یادداشت‌ها قرار است هر بار به یک موضوع درباره «حضور دیجیتالی» کسب‌وکارها پرداخته شود. هر بار یک موضوع مطرح و بررسی می‌شود.
4-تهیه اسناد استراتژیک کسب‌وکار
در بحث گذشته از یک فروشگاه کفش، در محدوده صادقیه که در آن برندهای مختلف کفش را عرضه می‌کند، مثال زدیم. گفتیم مدیران این فروشگاه، در سطح سازمان، این راهبرد یا استراتژی را اتخاذ کردند که با توجه به تغییر در رفتار مصرف‌کننده و تمایل مخاطبان به خرید اینترنتی محصولات مورد نیاز، یک فروشگاه اینترنتی راه‌اندازی کنند. گفتیم تهدیدها و فرصت‌ها را بررسی کردند و بر اساس آن تصمیم به راه‌اندازی این فروشگاه اینترنتی گرفته شد. حالا، در لایه کسب‌وکار یا
Business، احتمالا اگر بخواهیم خیلی ساده و خودمانی یک سند راهبردی تدوین کنیم، به طور خلاصه چنین چیزی را می‌نویسیم:
در بازار، رقبای جدی مانند فلان فروشگاه اینترنتی دیجیتال، سایت‌های برندهای معروف چرم، سایت‌های برندهای معروف تولید کفش و مانند آن را داریم. همچنین، یک دو جین فروشگاه اینترنتی داریم که بدون منبع مشخص، از سوی افرادی راه‌اندازی شده‌اند که با موضوعات کسب‌وکار در فضای آنلاین آشنایی دارند اما برای تأمین محصولات خود، وابسته به خرید از مراکز پخش یا تولیدکنندگان کفش هستند. همچنین تعدادی وب‌سایت وجود دارند که پلتفرم هستند.[1] یعنی تولیدکنندگان، تأمین‌کنندگان و واسطه‌های مختلف در آن کفش عرضه می‌کنند و از آنجا که این پلتفرم‌ها دارای مشتریان بالقوه یا بازدیدکنندگان زیاد هستند، بخشی از توجه مشتریان و مخاطبان به آنها معطوف شده است. هر کدام از این دسته‌های مختلف رقبا، دارای نقاط قوت و ضعف خاص خود هستند. برندها توان تأمین کاملی دارند اما معمولا در بحث لجستیک یا تحویل و انجام فرایندهای سفارش و تحویل آن با توجه به اینکه عادت به فروش عمده دارند، نقاط ضعف جدی دارند. بازارهای اینترنتی یا همان
Marketplace[2]ها از آنجا که توان بررسی و کنترل کیفیت محصولات ارائه‌شده را ندارند، با ارائه محصولات غیراصل از سوی تأمین‌کنندگانِ نامناسب روبه‌رو هستند و همین به اعتماد مشتریان لطمه می‌زند. فروشندگان خرد هم معمولا در تأمین محصول مشکل دارند. همچنین تهیه عکس از خود محصول، یا عکس محصول با مشتری واقعی، تهیه محتوا برای معرفی محصول هم برای هر سه دسته رقبا، یک مشکل جدی است. نقطه قوت فروشگاه اینترنتی محصولات این فروشگاه فیزیکیِ کفش در صادقیه، دقیقا این است که هیچ‌کدام از این نقاط ضعف را ندارد. می‌تواند با نرم‌افزارِ انبار فروشگاه فیزیکی مستقیما در ارتباط باشد و موجودی سایت با موجودی انبار همسان شود. قیمت و مشخصات محصولات هم می‌تواند از نرم‌افزار حسابداری فروشگاه خوانده شود. تولید محتوا هم برای ما بسیار ساده است. هم کفش‌ها در فروشگاه فیزیکی در دسترس هستند و هم به‌راحتی می‌توان عکس و فیلم و متن نه فقط برای خود محصول که از مشتریان در حال تست و بررسی و حتی پس از انتخاب محصول تهیه کرد؛ کاری که هیچ‌کدام از آن سه دسته رقبا نمی‌توانند به این سهولت انجام دهند.
البته فراموش نکنیم اینجا، در روزنامه و در یک ستون یادداشت هفتگی، بیش از این نمی‌توان درباره اسناد استراتژی‌های سازمان و کسب‌وکار صحبت کرد. قطعا در عمل، از مارتیس‌ها، ابزارها، نمودارها، گزارشات و تحلیل‌های مختلفی استفاده می‌شود. همچنین اسناد استراتژی معمولا دارای قالب یا Format خاص هستند. در این مجموعه یادداشت هدف این است که شما با فرایندهای راه‌اندازی کسب‌وکار آنلاین آشنا شوید و یک خط دنباله‌دار یا یک Road Map برای اینکه خودتان بتوانید مطالعه بیشتر داشته باشید، ترسیم کنیم. در بخش پنجم، به استراتژی‌های سطح اجرائی با Functional برای این فروشگاه فرضی کفش خواهیم پرداخت.
[1] Platform به‌درستی به «بستر» ترجمه شده است، اما در ادبیات کسب‌وکار اینترنتی، استفاده از بستر رایج نشده و بعضا برداشت‌های اشتباه از آن می‌شود. بنابراین ما همچنان از پلتفرم استفاده می‌کنیم
[2] در شماره پیشین صفحه استارتاپ‌ها درباره بازارگاه‌های اینترنتی صحبت کردیم. یک فروشگاه بزرگ اینترنتی است که مدیران سایت در آن کالایی نمی‌فروشند، بلکه فروشندگان مختلف کالای خود را در آن سایت به فروش می‌رسانند.
«کسب‌وکار آنلاین برای مدیران» نام مجموعه یادداشت‌هایی به قلم عادل طالبی است که تلاش خواهد کرد بدون افتادن در دام عبارات دشوار و پرپیچ و خمِ معمول و مرسوم در حوزه کسب‌وکارهای آنلاین (و بحث‌های بازاریابی دیجیتال)، مفاهیم و موضوعات مطرح در این حوزه را مطرح کند.
هدف از این کار، آشناشدن مدیران و صاحبان کسب‌وکارها (چه آفلاین و چه آنلاین) با موضوعات مرتبط با فضای دیجیتال و تنظیم برنامه قابل اجرا برای «حضورِ دیجیتالِ» کسب‌وکار است. در این سلسله یادداشت‌ها قرار است هر بار به یک موضوع درباره «حضور دیجیتالی» کسب‌وکارها پرداخته شود. هر بار یک موضوع مطرح و بررسی می‌شود.
4-تهیه اسناد استراتژیک کسب‌وکار
در بحث گذشته از یک فروشگاه کفش، در محدوده صادقیه که در آن برندهای مختلف کفش را عرضه می‌کند، مثال زدیم. گفتیم مدیران این فروشگاه، در سطح سازمان، این راهبرد یا استراتژی را اتخاذ کردند که با توجه به تغییر در رفتار مصرف‌کننده و تمایل مخاطبان به خرید اینترنتی محصولات مورد نیاز، یک فروشگاه اینترنتی راه‌اندازی کنند. گفتیم تهدیدها و فرصت‌ها را بررسی کردند و بر اساس آن تصمیم به راه‌اندازی این فروشگاه اینترنتی گرفته شد. حالا، در لایه کسب‌وکار یا
Business، احتمالا اگر بخواهیم خیلی ساده و خودمانی یک سند راهبردی تدوین کنیم، به طور خلاصه چنین چیزی را می‌نویسیم:
در بازار، رقبای جدی مانند فلان فروشگاه اینترنتی دیجیتال، سایت‌های برندهای معروف چرم، سایت‌های برندهای معروف تولید کفش و مانند آن را داریم. همچنین، یک دو جین فروشگاه اینترنتی داریم که بدون منبع مشخص، از سوی افرادی راه‌اندازی شده‌اند که با موضوعات کسب‌وکار در فضای آنلاین آشنایی دارند اما برای تأمین محصولات خود، وابسته به خرید از مراکز پخش یا تولیدکنندگان کفش هستند. همچنین تعدادی وب‌سایت وجود دارند که پلتفرم هستند.[1] یعنی تولیدکنندگان، تأمین‌کنندگان و واسطه‌های مختلف در آن کفش عرضه می‌کنند و از آنجا که این پلتفرم‌ها دارای مشتریان بالقوه یا بازدیدکنندگان زیاد هستند، بخشی از توجه مشتریان و مخاطبان به آنها معطوف شده است. هر کدام از این دسته‌های مختلف رقبا، دارای نقاط قوت و ضعف خاص خود هستند. برندها توان تأمین کاملی دارند اما معمولا در بحث لجستیک یا تحویل و انجام فرایندهای سفارش و تحویل آن با توجه به اینکه عادت به فروش عمده دارند، نقاط ضعف جدی دارند. بازارهای اینترنتی یا همان
Marketplace[2]ها از آنجا که توان بررسی و کنترل کیفیت محصولات ارائه‌شده را ندارند، با ارائه محصولات غیراصل از سوی تأمین‌کنندگانِ نامناسب روبه‌رو هستند و همین به اعتماد مشتریان لطمه می‌زند. فروشندگان خرد هم معمولا در تأمین محصول مشکل دارند. همچنین تهیه عکس از خود محصول، یا عکس محصول با مشتری واقعی، تهیه محتوا برای معرفی محصول هم برای هر سه دسته رقبا، یک مشکل جدی است. نقطه قوت فروشگاه اینترنتی محصولات این فروشگاه فیزیکیِ کفش در صادقیه، دقیقا این است که هیچ‌کدام از این نقاط ضعف را ندارد. می‌تواند با نرم‌افزارِ انبار فروشگاه فیزیکی مستقیما در ارتباط باشد و موجودی سایت با موجودی انبار همسان شود. قیمت و مشخصات محصولات هم می‌تواند از نرم‌افزار حسابداری فروشگاه خوانده شود. تولید محتوا هم برای ما بسیار ساده است. هم کفش‌ها در فروشگاه فیزیکی در دسترس هستند و هم به‌راحتی می‌توان عکس و فیلم و متن نه فقط برای خود محصول که از مشتریان در حال تست و بررسی و حتی پس از انتخاب محصول تهیه کرد؛ کاری که هیچ‌کدام از آن سه دسته رقبا نمی‌توانند به این سهولت انجام دهند.
البته فراموش نکنیم اینجا، در روزنامه و در یک ستون یادداشت هفتگی، بیش از این نمی‌توان درباره اسناد استراتژی‌های سازمان و کسب‌وکار صحبت کرد. قطعا در عمل، از مارتیس‌ها، ابزارها، نمودارها، گزارشات و تحلیل‌های مختلفی استفاده می‌شود. همچنین اسناد استراتژی معمولا دارای قالب یا Format خاص هستند. در این مجموعه یادداشت هدف این است که شما با فرایندهای راه‌اندازی کسب‌وکار آنلاین آشنا شوید و یک خط دنباله‌دار یا یک Road Map برای اینکه خودتان بتوانید مطالعه بیشتر داشته باشید، ترسیم کنیم. در بخش پنجم، به استراتژی‌های سطح اجرائی با Functional برای این فروشگاه فرضی کفش خواهیم پرداخت.
[1] Platform به‌درستی به «بستر» ترجمه شده است، اما در ادبیات کسب‌وکار اینترنتی، استفاده از بستر رایج نشده و بعضا برداشت‌های اشتباه از آن می‌شود. بنابراین ما همچنان از پلتفرم استفاده می‌کنیم
[2] در شماره پیشین صفحه استارتاپ‌ها درباره بازارگاه‌های اینترنتی صحبت کردیم. یک فروشگاه بزرگ اینترنتی است که مدیران سایت در آن کالایی نمی‌فروشند، بلکه فروشندگان مختلف کالای خود را در آن سایت به فروش می‌رسانند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.