درباره کنگره مشاهیر کُرد جهان
كثرت در وحدت و وحدت در كثرت
قطبالدین صادقی- استاد دانشگاه
حدود دو سال پيش، استاندار جديد كردستان به من پيشنهاد كرد براي دعوت از مشاهير كرد جهان به کنگره مشاهير كُرد فهرستي تهيه كنم. فكر ميكردم زياد قضيه را جدي نميگيرند، اما پس از مدتي متوجه شدم كميتهای با شش كارگروه به طور جدي در حال تهيه فهرستي از افراد براي دعوت هستند؛ كساني كه از نظر ايشان واجد ارزشهاي خلاق، تأثيرگذار و جزء نامداران به شمار ميآيند. اين شش كميته در زمينههاي ورزشي، علوم، هنر، فرهنگ و آيين بسيار كار كردهاند و پس از جمع و تفريقهايي به يك فهرست 30نفره رسيدهاند كه به نظرم برگزاري آن اقدامی خوب بود. نه اينكه چون نام من هم در ميان اين 30 نفر باشد، بلكه چند دليل عمده دارد كه در ادامه ميگويم:
اول اينكه، تعريف دولت از فرهنگ در حال تغيير به نظر ميرسد و حالا فرهنگ مبنايش نه فقط به فرهنگي ملي ايران بستگی دارد، بلكه با رويكرد به فرهنگ اقوام ايراني بسط مييابد. يك برنامه بلندمدت وجود دارد كه هر سال بخشي از مشاهير كُرد تجليل شوند. شايد برخي از اينها بين مردم هنوز ناشناخته باشند اما حضورشان با همان ارزشهاي مدنظر همخواني دارد. اينگونه بچههاي نسل تازه ميتوانند با بخشي از فرهنگ قومي و ملي خودشان آشنا شوند. اينها مهندسان فرهنگي هستند كه ميتوانند در معرض ديد عموم قرار گيرند و به جاي الگوهاي غلط، راهكاري براي بهبود اوضاع تلقي شوند. با اين برنامه، ديگر فرهنگ در تهران متمركز نخواهد بود، بلكه در كل كشور و ميان مشاهير فرهنگي اقوام مختلف و متشكل از کُردها، لرها، بلوچها، تركها و... وحدتي شكل خواهد گرفت. اين راهحل براي ارائه فضايي فرهنگي به صورت كثرت در وحدت و وحدت در كثرت خواهد بود. براي مثال، اگر وزير كشور نميتواند استانداري را از قوم کُرد انتخاب كند، اين خود به دليل نداشتن شناخت از افراد توانمند در اين زمينه خواهد بود. بنابراين اين همايش با هدف شناساندن افراد توانمند به جامعه ايراني است.
دوم اينكه اين افراد را به جامعه كُرد معرفي ميكند، چون بخشي از اين افراد ميان مردم كردستان نيز بهخوبي شناختهشده نيستند. اين كُردها فقط متعلق به استانهاي كردستان، كرمانشاه، ايلام و آذربايجانغربي نيستند، بلكه مشاهيري از كشورهاي عراق، تركيه، سوريه و حتي اروپا نيز به چشم ميخورند. فقط چند نفري كه زاويه تندي داشتهاند، دعوت نشده بودند. شناخت اين افراد اعتماد به نفس دوباره به مردم خواهد داد و مسير پيشرفت فرهنگي را دقيقتر براي همگان ترسيم میكند.
ويژگي سوم كه از همه اينها مهمتر است، اينكه در نظر داشته باشيم اين قدم اول و كنگره اول بود و در كنگرههاي ديگر قرار است حدود 150 نفر ديگر از مشاهير كردستان بهمرور شناسانده و تجليل شوند. اينها در حكم الگوهايي براي نسلهاي آينده هستند؛ فرزنداني كه بهتر بتوانند در مسير پيشرفت و تلاش قرار بگيرند. افرادي نظير «بيژن ذوالفقارنسب» كه هم به لحاظ اخلاقي و ادب و هم به لحاظ سواد و توان ورزشي شخصيت برجستهاي دارد، فوتباليستی با تجارب عالي است كه ميتواند الگو و جايگزين فوتباليستهاي بدون اخلاق و مرام بعضا مشهور شود و چنين الگوهايي سالم و سازنده خواهند بود.
چهارم اينكه هيجان و شور به همه آحاد مردم منطقه دست داده ميشود. مثل يك جشن بزرگ از ديدن اين بزرگان لذت ميبرند و با همه مخالفتها و موافقتها ميدانند اينها برجستگان جامعه هستند و ميتوانند بر جامعه تأثيرگذار باشند.
در اين همايش مباحث سياسي مطرح نبود و چهرههايي همچون شهرام ناظري، خالقي، سلطاني و... كه در عرصه فرهنگ مطرح هستند، در آن شركت كرده بودند. در اين بين، يك ريال به كسي داده نشد. امتيازي به كسي داده نشد. محفل، محفل كاملا فرهنگي بود، شخصيتها در كنار همديگر و يكجا به مردم معرفي ميشدند. از آنجا كه فرايند اين انتخابها و معرفيها كاملا فرهنگي بود و در آن هم از زاويه ديد سياسي و نظامي پرهيز شده است، اينها در فضايي آرام و لبريز از آشتي و با درك متقابل به دنبال ارائه فضايی قابل تحسين بودهاند و اين از ابتكار عمل و حسن نيت برگزاركنندگان برميآيد.
حدود دو سال پيش، استاندار جديد كردستان به من پيشنهاد كرد براي دعوت از مشاهير كرد جهان به کنگره مشاهير كُرد فهرستي تهيه كنم. فكر ميكردم زياد قضيه را جدي نميگيرند، اما پس از مدتي متوجه شدم كميتهای با شش كارگروه به طور جدي در حال تهيه فهرستي از افراد براي دعوت هستند؛ كساني كه از نظر ايشان واجد ارزشهاي خلاق، تأثيرگذار و جزء نامداران به شمار ميآيند. اين شش كميته در زمينههاي ورزشي، علوم، هنر، فرهنگ و آيين بسيار كار كردهاند و پس از جمع و تفريقهايي به يك فهرست 30نفره رسيدهاند كه به نظرم برگزاري آن اقدامی خوب بود. نه اينكه چون نام من هم در ميان اين 30 نفر باشد، بلكه چند دليل عمده دارد كه در ادامه ميگويم:
اول اينكه، تعريف دولت از فرهنگ در حال تغيير به نظر ميرسد و حالا فرهنگ مبنايش نه فقط به فرهنگي ملي ايران بستگی دارد، بلكه با رويكرد به فرهنگ اقوام ايراني بسط مييابد. يك برنامه بلندمدت وجود دارد كه هر سال بخشي از مشاهير كُرد تجليل شوند. شايد برخي از اينها بين مردم هنوز ناشناخته باشند اما حضورشان با همان ارزشهاي مدنظر همخواني دارد. اينگونه بچههاي نسل تازه ميتوانند با بخشي از فرهنگ قومي و ملي خودشان آشنا شوند. اينها مهندسان فرهنگي هستند كه ميتوانند در معرض ديد عموم قرار گيرند و به جاي الگوهاي غلط، راهكاري براي بهبود اوضاع تلقي شوند. با اين برنامه، ديگر فرهنگ در تهران متمركز نخواهد بود، بلكه در كل كشور و ميان مشاهير فرهنگي اقوام مختلف و متشكل از کُردها، لرها، بلوچها، تركها و... وحدتي شكل خواهد گرفت. اين راهحل براي ارائه فضايي فرهنگي به صورت كثرت در وحدت و وحدت در كثرت خواهد بود. براي مثال، اگر وزير كشور نميتواند استانداري را از قوم کُرد انتخاب كند، اين خود به دليل نداشتن شناخت از افراد توانمند در اين زمينه خواهد بود. بنابراين اين همايش با هدف شناساندن افراد توانمند به جامعه ايراني است.
دوم اينكه اين افراد را به جامعه كُرد معرفي ميكند، چون بخشي از اين افراد ميان مردم كردستان نيز بهخوبي شناختهشده نيستند. اين كُردها فقط متعلق به استانهاي كردستان، كرمانشاه، ايلام و آذربايجانغربي نيستند، بلكه مشاهيري از كشورهاي عراق، تركيه، سوريه و حتي اروپا نيز به چشم ميخورند. فقط چند نفري كه زاويه تندي داشتهاند، دعوت نشده بودند. شناخت اين افراد اعتماد به نفس دوباره به مردم خواهد داد و مسير پيشرفت فرهنگي را دقيقتر براي همگان ترسيم میكند.
ويژگي سوم كه از همه اينها مهمتر است، اينكه در نظر داشته باشيم اين قدم اول و كنگره اول بود و در كنگرههاي ديگر قرار است حدود 150 نفر ديگر از مشاهير كردستان بهمرور شناسانده و تجليل شوند. اينها در حكم الگوهايي براي نسلهاي آينده هستند؛ فرزنداني كه بهتر بتوانند در مسير پيشرفت و تلاش قرار بگيرند. افرادي نظير «بيژن ذوالفقارنسب» كه هم به لحاظ اخلاقي و ادب و هم به لحاظ سواد و توان ورزشي شخصيت برجستهاي دارد، فوتباليستی با تجارب عالي است كه ميتواند الگو و جايگزين فوتباليستهاي بدون اخلاق و مرام بعضا مشهور شود و چنين الگوهايي سالم و سازنده خواهند بود.
چهارم اينكه هيجان و شور به همه آحاد مردم منطقه دست داده ميشود. مثل يك جشن بزرگ از ديدن اين بزرگان لذت ميبرند و با همه مخالفتها و موافقتها ميدانند اينها برجستگان جامعه هستند و ميتوانند بر جامعه تأثيرگذار باشند.
در اين همايش مباحث سياسي مطرح نبود و چهرههايي همچون شهرام ناظري، خالقي، سلطاني و... كه در عرصه فرهنگ مطرح هستند، در آن شركت كرده بودند. در اين بين، يك ريال به كسي داده نشد. امتيازي به كسي داده نشد. محفل، محفل كاملا فرهنگي بود، شخصيتها در كنار همديگر و يكجا به مردم معرفي ميشدند. از آنجا كه فرايند اين انتخابها و معرفيها كاملا فرهنگي بود و در آن هم از زاويه ديد سياسي و نظامي پرهيز شده است، اينها در فضايي آرام و لبريز از آشتي و با درك متقابل به دنبال ارائه فضايی قابل تحسين بودهاند و اين از ابتكار عمل و حسن نيت برگزاركنندگان برميآيد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.