|

فرصت و تهدید رمز ارزها برای صنعت برق

سپهر برزی‌مهر-دبیر سندیکای صنعت برق ایران

ارزهای دیجیتال یا رمز ارزها، این روزها یکی از رایج‌ترین مباحث مطرح‌شده در رسانه‌ها هستند. استفاده معدن‌کاران یا همان ماینرهای بیت‌کوین از برق ارزان و یارانه‌ای، آن هم بدون مجوزهای لازم، به دغدغه‌ای اساسی بدل شده است. پیش از هر چیز باید به این نکته توجه کرد که قیمت یارانه‌ای برق فقط منافع ماینرها را تأمین نمی‌کند، بلکه صنایع بزرگ انرژی‌بر متعددی را از محل یارانه قابل توجه قیمت برق منتفع می‌کند. اینکه امروز مصرف برق برای تولید ارزهای دیجیتال، توجه و نگاه کشور را به ارزانی قیمت برق جلب کرده، رخداد مثبتی است، اما مهم‌تر آن است که بپذیریم تعدد صنایع بهره‌بردار از برق ارزان‌قیمت بسیار بیشتر از تولیدکنندگان ارز دیجیتال است. صنایعی که باوجود بهره‌گیری از یارانه انرژی، محصولات خود را با بهای بین‌المللی به فعالان صنایع پایین‌دستی در داخل کشور می‌فروشند.بنابراین توجه به میزان مصرف برق یارانه‌ای نه تنها در ارزهای دیجیتال بلکه در همه صنایع امری الزامی و نیازمند ساختارسازی‌های جدی و تدوین تعرفه‌های منطقی و عقلانی است. ایران سالانه رقمی بالغ‌بر 900 هزار میلیارد تومان یارانه پنهان انرژی شامل نفت، گاز، بنزین، برق و آب، به مشترکین خود می‌دهد که سهم صنایع انرژی‌بر از این یارانه غیرقابل چشم‌پوشی است. بنابراین به‌نظر می‌رسد تعیین تکلیف قیمت انرژی و حذف یا سازماندهی یارانه این بخش، یک الزام جدی برای بهبود شرایط اقتصادی کشور است. درباره ارزهای دیجیتال هم باید پذیرفت ماینرهای بیت‌کوین در ایران تاکنون از نرخ برق یارانه‌ای استفاده کرده و حتی گاهی از مراکزی که برق رایگان دارند، سوء‌استفاده می‌کنند. برق ارزان آن‌قدر میزان سودآوری در ارزهای دیجیتال را افزایش داده است که سرمایه‌گذاران خارجی نیز در ایران مزارع بیت‌کوین راه‌اندازی کرده‌اند. نکته اینجا است که باوجود همه این چالش‌ها نباید به ارزهای دیجیتال به عنوان یک آسیب نگریست. ارز دیجیتال برای کشوری مانند ایران که از همه طرف تحت فشار تحریم‌های بین‌المللی است و مبادله پول برای فعالان اقتصادی‌ به یک چالش جدی بدل شده، می‌تواند فرصتی برای دور‌زدن تحریم‌ها باشد. همچنین ایجاد ظرفیت‌های قانونی و شفاف در این زمینه می‌تواند به ‌‌راهکاری کلیدی برای افزایش سرمایه‌گذاری در همه صنایع، به‌ویژه صنعت برق که پیش‌نیاز اصلی تولید ارزهای دیجیتال است، تبدیل شود. برآوردها حاکی از آن است که میزان مصرف برق برای تولید ارزهای دیجیتال در کشور بین 500 تا هزار مگاوات است. سازماندهی این سطح از مصرف که در‌مقایسه‌با ظرفیت تولید برق و فاصله آن با پیک مصرف عدد قابل توجهی نیست، نیازمند تعریف یک ساختار قانونی است. تسهیل مقررات سرمایه‌گذاری در شرایطی که صنعت برق با رکود و روند کاهشی سرمایه‌گذاری مواجه است و تحت فشار ناشی از تحریم‌ها، شرایط کسب‌و‌کار نامساعدی دارد، فرصتی ارزشمند است. ایران با تدوین یک ساختار مشخص می‌تواند از ارزهای دیجیتال برای تأمین سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی یا حتی جذب سرمایه‌گذاران خارجی استفاده کند. ایجاد ظرفیت‎های اشتغال‌زایی برای راه‌اندازی، تعمیر و نگهداری تجهیزات استخراج ارزهای دیجیتال، تأثیر بر رونق‌بخشی زنجیره تأمین و حتی امکان بومی‌سازی تجهیزات این صنعت از دیگر فرصت‎های ارزشمندی است که باید در شرایط کنونی اقتصاد کشور مورد توجه قرار گیرد. این امر مستلزم ارائه مجوز به ماینرها و تعیین تعرفه برق با نرخ واقعی و حاشیه سود مناسب و منطقی برای سرمایه‌گذاران است. فعالیت ماینرها در اقتصاد ایران و در قالب یک چارچوب قانونی و قابل رصد می‌تواند گشایش‌های قابل توجهی را برای فعالان صنعتی ایجاد کند. بنابراین تعریف تعرفه‌های برق به شکلی که تولید ارزهای دیجیتال در کشور بدون آسیب‌رساندن به زیرساخت‌های صنعت برق و بهره‌مندی از یارانه پنهان، همچنان همراه با مزیت اقتصادی باشد، اهمیت ویژه‌ای دارد. شاید تعرفه‌گذاری برق مصرفی ماینرها با قیمت‌های متفاوت در پیک مصرف که در تابستان اتفاق می‌افتد، با سایر ماه‌های کم‌مصرف‌تر که حدود 35 درصد ظرفیت تولید برق کشور بدون استفاده باقی می‌ماند، راهکاری اجرائی و قابل پیگیری باشد. با فراهم‌کردن شرایط قانونی برای بهره‌مندی ماینرها از ظرفیت خالی برق کشور، بی‌شک صنعت برق به عنوان یک صنعت زیرساختی که سال‌ها است به دلیل کاهش روند سرمایه‌گذاری با چالش‌های جدی مواجه شده و بخش زیادی از طرح‌های توسعه‌ای در بخش تولید، انتقال و توزیع به اجرا درنیامده است، جان دوباره‌ای می‌گیرد و بخشی از کمبودهای دسترسی به برق برای رشد صنعت و اقتصاد کشور برطرف می‌شود. ارزهای دیجیتال در حال پیشرفت است و فراگیرتر‌شدن آن کاملا قابل پیش‌بینی است، لازم است فرصت بهره‌مندی از آنها را که تأثیر بسزایی در جذب سرمایه‌گذار داخلی و خارجی خواهد داشت، با هدر‌دادن وقت از دست ندهیم.

ارزهای دیجیتال یا رمز ارزها، این روزها یکی از رایج‌ترین مباحث مطرح‌شده در رسانه‌ها هستند. استفاده معدن‌کاران یا همان ماینرهای بیت‌کوین از برق ارزان و یارانه‌ای، آن هم بدون مجوزهای لازم، به دغدغه‌ای اساسی بدل شده است. پیش از هر چیز باید به این نکته توجه کرد که قیمت یارانه‌ای برق فقط منافع ماینرها را تأمین نمی‌کند، بلکه صنایع بزرگ انرژی‌بر متعددی را از محل یارانه قابل توجه قیمت برق منتفع می‌کند. اینکه امروز مصرف برق برای تولید ارزهای دیجیتال، توجه و نگاه کشور را به ارزانی قیمت برق جلب کرده، رخداد مثبتی است، اما مهم‌تر آن است که بپذیریم تعدد صنایع بهره‌بردار از برق ارزان‌قیمت بسیار بیشتر از تولیدکنندگان ارز دیجیتال است. صنایعی که باوجود بهره‌گیری از یارانه انرژی، محصولات خود را با بهای بین‌المللی به فعالان صنایع پایین‌دستی در داخل کشور می‌فروشند.بنابراین توجه به میزان مصرف برق یارانه‌ای نه تنها در ارزهای دیجیتال بلکه در همه صنایع امری الزامی و نیازمند ساختارسازی‌های جدی و تدوین تعرفه‌های منطقی و عقلانی است. ایران سالانه رقمی بالغ‌بر 900 هزار میلیارد تومان یارانه پنهان انرژی شامل نفت، گاز، بنزین، برق و آب، به مشترکین خود می‌دهد که سهم صنایع انرژی‌بر از این یارانه غیرقابل چشم‌پوشی است. بنابراین به‌نظر می‌رسد تعیین تکلیف قیمت انرژی و حذف یا سازماندهی یارانه این بخش، یک الزام جدی برای بهبود شرایط اقتصادی کشور است. درباره ارزهای دیجیتال هم باید پذیرفت ماینرهای بیت‌کوین در ایران تاکنون از نرخ برق یارانه‌ای استفاده کرده و حتی گاهی از مراکزی که برق رایگان دارند، سوء‌استفاده می‌کنند. برق ارزان آن‌قدر میزان سودآوری در ارزهای دیجیتال را افزایش داده است که سرمایه‌گذاران خارجی نیز در ایران مزارع بیت‌کوین راه‌اندازی کرده‌اند. نکته اینجا است که باوجود همه این چالش‌ها نباید به ارزهای دیجیتال به عنوان یک آسیب نگریست. ارز دیجیتال برای کشوری مانند ایران که از همه طرف تحت فشار تحریم‌های بین‌المللی است و مبادله پول برای فعالان اقتصادی‌ به یک چالش جدی بدل شده، می‌تواند فرصتی برای دور‌زدن تحریم‌ها باشد. همچنین ایجاد ظرفیت‌های قانونی و شفاف در این زمینه می‌تواند به ‌‌راهکاری کلیدی برای افزایش سرمایه‌گذاری در همه صنایع، به‌ویژه صنعت برق که پیش‌نیاز اصلی تولید ارزهای دیجیتال است، تبدیل شود. برآوردها حاکی از آن است که میزان مصرف برق برای تولید ارزهای دیجیتال در کشور بین 500 تا هزار مگاوات است. سازماندهی این سطح از مصرف که در‌مقایسه‌با ظرفیت تولید برق و فاصله آن با پیک مصرف عدد قابل توجهی نیست، نیازمند تعریف یک ساختار قانونی است. تسهیل مقررات سرمایه‌گذاری در شرایطی که صنعت برق با رکود و روند کاهشی سرمایه‌گذاری مواجه است و تحت فشار ناشی از تحریم‌ها، شرایط کسب‌و‌کار نامساعدی دارد، فرصتی ارزشمند است. ایران با تدوین یک ساختار مشخص می‌تواند از ارزهای دیجیتال برای تأمین سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی یا حتی جذب سرمایه‌گذاران خارجی استفاده کند. ایجاد ظرفیت‎های اشتغال‌زایی برای راه‌اندازی، تعمیر و نگهداری تجهیزات استخراج ارزهای دیجیتال، تأثیر بر رونق‌بخشی زنجیره تأمین و حتی امکان بومی‌سازی تجهیزات این صنعت از دیگر فرصت‎های ارزشمندی است که باید در شرایط کنونی اقتصاد کشور مورد توجه قرار گیرد. این امر مستلزم ارائه مجوز به ماینرها و تعیین تعرفه برق با نرخ واقعی و حاشیه سود مناسب و منطقی برای سرمایه‌گذاران است. فعالیت ماینرها در اقتصاد ایران و در قالب یک چارچوب قانونی و قابل رصد می‌تواند گشایش‌های قابل توجهی را برای فعالان صنعتی ایجاد کند. بنابراین تعریف تعرفه‌های برق به شکلی که تولید ارزهای دیجیتال در کشور بدون آسیب‌رساندن به زیرساخت‌های صنعت برق و بهره‌مندی از یارانه پنهان، همچنان همراه با مزیت اقتصادی باشد، اهمیت ویژه‌ای دارد. شاید تعرفه‌گذاری برق مصرفی ماینرها با قیمت‌های متفاوت در پیک مصرف که در تابستان اتفاق می‌افتد، با سایر ماه‌های کم‌مصرف‌تر که حدود 35 درصد ظرفیت تولید برق کشور بدون استفاده باقی می‌ماند، راهکاری اجرائی و قابل پیگیری باشد. با فراهم‌کردن شرایط قانونی برای بهره‌مندی ماینرها از ظرفیت خالی برق کشور، بی‌شک صنعت برق به عنوان یک صنعت زیرساختی که سال‌ها است به دلیل کاهش روند سرمایه‌گذاری با چالش‌های جدی مواجه شده و بخش زیادی از طرح‌های توسعه‌ای در بخش تولید، انتقال و توزیع به اجرا درنیامده است، جان دوباره‌ای می‌گیرد و بخشی از کمبودهای دسترسی به برق برای رشد صنعت و اقتصاد کشور برطرف می‌شود. ارزهای دیجیتال در حال پیشرفت است و فراگیرتر‌شدن آن کاملا قابل پیش‌بینی است، لازم است فرصت بهره‌مندی از آنها را که تأثیر بسزایی در جذب سرمایه‌گذار داخلی و خارجی خواهد داشت، با هدر‌دادن وقت از دست ندهیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.