نگرانی آمریکا از سرمایهگذاریهای چین در اسرائیل
متحد واشنگتن در مشت پكن
مقامات امنیت ملی ایالات متحده سالهاست که به کشورهای درحالتوسعه درباره سرمایهگذاریهای چین در این کشورها هشدار میدهند، ولی حالا وزارت دفاع آمریکا نگران سرمایهگذاری چین در یکی از نزدیکترین متحدان آمریکاست؛ یعنی اسرائیل. مقامات دفاعی آمریکا از این میترسند که هدف نهایی چین همانچیزی باشد که در آفریقا، آسیای شرقی و دیگر مناطق دنبال کرده است: تضعیف نفوذ آمریکا. از نظر ایالات متحده، هجوم چین به اسرائیل که در برخی از حساسترین موضوعات امنیت ملی، از جمله فعالیتهای منطقهای ایران و جنگ کنونی با داعش، با واشنگتن همکاری میکند، بسیار نگرانکننده است.
به گزارش وبسايت آتلانتیک، پیکار اقتصادی چین آغاز شده و همزمان این کشور در حال گسترش حضور نظامی خود در خارج از مرزهاست. برای اولینبار در تاریخ مدرن چین، پکن برنامهریزی برای اعمال قدرت نظامی خود بیرون از منطقه خودش را آغاز کرده است. قابلتوجهترین اقدام چین در این راستا ایجاد اولین پایگاه نظامی برونمرزی چین در جیبوتی است که در شاخ آفریقا واقع شده و در مجاورت یکی از مهمترین مسیرهای جهانی ترانزیت نفتی تنگه بابالمندب قرار دارد. این پایگاه همچنین در فاصله نزدیکی با یکی از پایگاههای آمریکایی با جمعیت چهار هزار نفر واقع شده و کانون کلیدی پهپادهای آمریکایی است که در سومالی و یمن میجنگند.
مایکل مولروی، معاون وزارت دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، در یادداشتی که برای سایت آتلانتیک نوشته، گفته است: «گرچه ما از اسرائیل نمیخواهیم که به طور کامل از معامله با چین اجتناب کند، ولی درباره پیامدهای امنیت ملی سرمایهگذاریهای چین، با متحدان نزدیکمان بحث کردهایم».مولروی در این یادداشت خود نوشته است که انتظار میرود تا سه سال آینده یکی از شرکتهای چینی در بخشی از بندر حیفا و در نزدیکی همان پایگاه دریایی اسرائیلی فعالیت کند که ناوگان ششم نیروی دریایی آمریکا مکررا در آن توقف میکند. آنطور که آموس هارل، یکی از نویسندگان روزنامه اسرائیلی هاآرتص، در این روزنامه نوشته: «چین در حال نفوذ گسترده بر زیرساختهای اساسی اسرائیل است و همچنین به طور غیرمستقیم قابلیتهای نظامی اسرائیل را هم تحت نظر خواهد داشت».
در نوشته مولروی آمده است: «وزارت دفاع آمریکا نگران تمایل چین برای ازبینبردن مزیتهای نظامی ایالات متحده و همچنین تلاش چین برای دسترسی و ایجاد پایگاه در کشورها با استفاده از مزایای اقتصادی طرح یک کمربند، یک جاده است»؛ طرحی که یک لشکرکشی جهانی برای سرمایهگذاریهای زیرساختی به شمار میرود.
اما چرا جای نگرانی وجود دارد؟ آنطور که جان رود، معاون وزارت دفاع در امور سیاستگذاری آمریکا، در سفر اخیر خود به اسرائیل گفت: «چین میخواهد جاده را تصاحب کند و کنترل کمربند را در دست بگیرد».
بااینحال جایگاه اسرائیل مثلا با سریلانکا فرق میکند که نتوانست وام چین برای توسعه یکی از بندرگاههایش را بازپس دهد و در نتیجه مجبور شد برای 99 سال این بندر را به چین اجاره دهد. به گفته گالیا لاوی، محقق مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، اسرائیل در معرض خطر چنین «تله بدهی»ای قرار ندارد. او میگوید شرکت چینی طبق قراداد فقط میتواند در یکی از لنگرگاههای بندر حیفا حضور داشته باشد و پولی هم به اسرائیل وام نداده است. این محقق میگوید این لنگرگاه مورد بحث میزبان ناوگان ششم نیروی دریایی آمریکا و هیچ ناوگان دیگری نیست، بلکه پایگاه دریایی است که از این ناوگانها میزبانی میکند.
لاوی که اخیرا از این بندرگاه دیدن کرده، به آتلانتیک گفته است: «اصلا نمیتوانید پایگاه دریایی را در آنجا ببینید، حتی اگر دوربین صحرایی داشته باشید و حتی اگر روی سقف یک ساختمان بلند بایستید».
ولی نگرانی مقامات دفاعی آمریکا فقط بهخاطر دسترسی فیزیکی چین به منطقه حساسی نیست که ایالات متحده دهههاست بهعنوان قدرت بیرونی مسلط بر آن به شمار میرود. معاملات تجاری مشخص هم محل نگرانی آمریکاییهاست، بهویژه در بخش تکنولوژی که میتواند حیاطخلوت چینیها برای جاسوسی حوزههای امنیتی و ملی باشد. مولروی میگوید: «بازبودن اقتصاد آمریکا و اسرائیل قدرتی برای کشورهای ما به حساب میآید، ولی اگر ما هوشیار نباشیم، بازیگران بدطینت میتوانند از این موضوع استفاده کنند».
ایالات متحده چنین موضوعی را با بریتانیا هم پیش کشیده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با اشاره به نگرانیهای امنیت ملی به شرکتهای مخابراتی آمریکا فرمان داده که از تکنولوژی پنج جی شرکت چینی هوآوی استفاده نکنند. یکی از مشکلات از دید آمریکا این است: آمریکا و بریتانیا همکاریهای اطلاعاتی نزدیکی با یکدیگر دارند و ایالات متحده نمیخواهد این اطلاعات را با چینیها در میان بگذارد. در مورد اسرائیل هم همین مسئله درمیانگذاشتن اطلاعات مطرح است. این دو متحد همکاریهای نزدیکی در مسائل امنیتی و منطقهای دارند و برای مثال ایران برای هر دو طرف موجب نگرانی است. بااینحال، چین با ایران روابط نزدیکی دارد. بااینهمه، سرمایهگذاریهای چین در اسرائیل ادامه دارد و با وجود نگرانیهای ایالات متحده، تأثیر نهایی بر روابط آمریکا و اسرائیل که هر دو طرف مدعی غیرشکنندهبودن آن هستند، ممکن است خاموش بماند.
مقامات امنیت ملی ایالات متحده سالهاست که به کشورهای درحالتوسعه درباره سرمایهگذاریهای چین در این کشورها هشدار میدهند، ولی حالا وزارت دفاع آمریکا نگران سرمایهگذاری چین در یکی از نزدیکترین متحدان آمریکاست؛ یعنی اسرائیل. مقامات دفاعی آمریکا از این میترسند که هدف نهایی چین همانچیزی باشد که در آفریقا، آسیای شرقی و دیگر مناطق دنبال کرده است: تضعیف نفوذ آمریکا. از نظر ایالات متحده، هجوم چین به اسرائیل که در برخی از حساسترین موضوعات امنیت ملی، از جمله فعالیتهای منطقهای ایران و جنگ کنونی با داعش، با واشنگتن همکاری میکند، بسیار نگرانکننده است.
به گزارش وبسايت آتلانتیک، پیکار اقتصادی چین آغاز شده و همزمان این کشور در حال گسترش حضور نظامی خود در خارج از مرزهاست. برای اولینبار در تاریخ مدرن چین، پکن برنامهریزی برای اعمال قدرت نظامی خود بیرون از منطقه خودش را آغاز کرده است. قابلتوجهترین اقدام چین در این راستا ایجاد اولین پایگاه نظامی برونمرزی چین در جیبوتی است که در شاخ آفریقا واقع شده و در مجاورت یکی از مهمترین مسیرهای جهانی ترانزیت نفتی تنگه بابالمندب قرار دارد. این پایگاه همچنین در فاصله نزدیکی با یکی از پایگاههای آمریکایی با جمعیت چهار هزار نفر واقع شده و کانون کلیدی پهپادهای آمریکایی است که در سومالی و یمن میجنگند.
مایکل مولروی، معاون وزارت دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، در یادداشتی که برای سایت آتلانتیک نوشته، گفته است: «گرچه ما از اسرائیل نمیخواهیم که به طور کامل از معامله با چین اجتناب کند، ولی درباره پیامدهای امنیت ملی سرمایهگذاریهای چین، با متحدان نزدیکمان بحث کردهایم».مولروی در این یادداشت خود نوشته است که انتظار میرود تا سه سال آینده یکی از شرکتهای چینی در بخشی از بندر حیفا و در نزدیکی همان پایگاه دریایی اسرائیلی فعالیت کند که ناوگان ششم نیروی دریایی آمریکا مکررا در آن توقف میکند. آنطور که آموس هارل، یکی از نویسندگان روزنامه اسرائیلی هاآرتص، در این روزنامه نوشته: «چین در حال نفوذ گسترده بر زیرساختهای اساسی اسرائیل است و همچنین به طور غیرمستقیم قابلیتهای نظامی اسرائیل را هم تحت نظر خواهد داشت».
در نوشته مولروی آمده است: «وزارت دفاع آمریکا نگران تمایل چین برای ازبینبردن مزیتهای نظامی ایالات متحده و همچنین تلاش چین برای دسترسی و ایجاد پایگاه در کشورها با استفاده از مزایای اقتصادی طرح یک کمربند، یک جاده است»؛ طرحی که یک لشکرکشی جهانی برای سرمایهگذاریهای زیرساختی به شمار میرود.
اما چرا جای نگرانی وجود دارد؟ آنطور که جان رود، معاون وزارت دفاع در امور سیاستگذاری آمریکا، در سفر اخیر خود به اسرائیل گفت: «چین میخواهد جاده را تصاحب کند و کنترل کمربند را در دست بگیرد».
بااینحال جایگاه اسرائیل مثلا با سریلانکا فرق میکند که نتوانست وام چین برای توسعه یکی از بندرگاههایش را بازپس دهد و در نتیجه مجبور شد برای 99 سال این بندر را به چین اجاره دهد. به گفته گالیا لاوی، محقق مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، اسرائیل در معرض خطر چنین «تله بدهی»ای قرار ندارد. او میگوید شرکت چینی طبق قراداد فقط میتواند در یکی از لنگرگاههای بندر حیفا حضور داشته باشد و پولی هم به اسرائیل وام نداده است. این محقق میگوید این لنگرگاه مورد بحث میزبان ناوگان ششم نیروی دریایی آمریکا و هیچ ناوگان دیگری نیست، بلکه پایگاه دریایی است که از این ناوگانها میزبانی میکند.
لاوی که اخیرا از این بندرگاه دیدن کرده، به آتلانتیک گفته است: «اصلا نمیتوانید پایگاه دریایی را در آنجا ببینید، حتی اگر دوربین صحرایی داشته باشید و حتی اگر روی سقف یک ساختمان بلند بایستید».
ولی نگرانی مقامات دفاعی آمریکا فقط بهخاطر دسترسی فیزیکی چین به منطقه حساسی نیست که ایالات متحده دهههاست بهعنوان قدرت بیرونی مسلط بر آن به شمار میرود. معاملات تجاری مشخص هم محل نگرانی آمریکاییهاست، بهویژه در بخش تکنولوژی که میتواند حیاطخلوت چینیها برای جاسوسی حوزههای امنیتی و ملی باشد. مولروی میگوید: «بازبودن اقتصاد آمریکا و اسرائیل قدرتی برای کشورهای ما به حساب میآید، ولی اگر ما هوشیار نباشیم، بازیگران بدطینت میتوانند از این موضوع استفاده کنند».
ایالات متحده چنین موضوعی را با بریتانیا هم پیش کشیده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با اشاره به نگرانیهای امنیت ملی به شرکتهای مخابراتی آمریکا فرمان داده که از تکنولوژی پنج جی شرکت چینی هوآوی استفاده نکنند. یکی از مشکلات از دید آمریکا این است: آمریکا و بریتانیا همکاریهای اطلاعاتی نزدیکی با یکدیگر دارند و ایالات متحده نمیخواهد این اطلاعات را با چینیها در میان بگذارد. در مورد اسرائیل هم همین مسئله درمیانگذاشتن اطلاعات مطرح است. این دو متحد همکاریهای نزدیکی در مسائل امنیتی و منطقهای دارند و برای مثال ایران برای هر دو طرف موجب نگرانی است. بااینحال، چین با ایران روابط نزدیکی دارد. بااینهمه، سرمایهگذاریهای چین در اسرائیل ادامه دارد و با وجود نگرانیهای ایالات متحده، تأثیر نهایی بر روابط آمریکا و اسرائیل که هر دو طرف مدعی غیرشکنندهبودن آن هستند، ممکن است خاموش بماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.