|

چرا آبه موفق نشد

دیپلماسی ایرانی: در‌حالی‌که حدود سه هفته از سفر شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، به ایران می‌گذرد، هنوز ابهام بر سر سفر او به ایران به قوت خود باقی است.
بسیاری این پرسش اساسی را مطرح می‌کنند که چه عواملی پشت‌پرده در کار بود که سفر نخست‌وزیر ژاپن به ایران را که بعد از حدود 41 سال انجام می‌شد، با ناکامی مواجه کرد. افکار عمومی بعد از سفر آبه دائما می‌پرسید که چرا سفر شینزو آبه نتیجه مطلوب را به دنبال نداشت؟
منابع آگاه به دیپلماسی ایرانی گفتند که شخص آبه با پیشنهادهای روشن راهی تهران شده بود و انتظار داشت سفرش به ایران با دستاورد روشن و ملموس همراه باشد.
اما این طرف آمریکایی بود که همه‌چیز را نقش برآب کرد.
به گفته این منابع، آبه از دولت آمریکا و ظاهرا از شخص دونالد ترامپ با سه پیشنهاد روشن راهی تهران شده بود مبنی‌بر اینکه ایالات متحده اجازه می‌دهد که در تحریم نفت ایران تجدید نظر شود و حداقل بتواند در بازارهای جهانی 1.5 میلیون بشکه نفت خود را بفروشد، گشایشی در مناسبات بانکی ایران به وجود آید و تحریم خودروی ایران تعلیق شود. به این ترتیب ایالات متحده به ایران حسن نیت نشان می‌دهد تا باب مذاکره میان دو طرف گشوده شود.
گویا ایران مذاکره مستقیم با طرف آمریکایی را رد کرده و گفته بود که فقط حاضر است با واسطه با آمریکا مذاکره یا پیام رد و بدل کند و ژاپن را به دلایل مختلف میانجی مناسبی برای این کار می‌دید؛ برای همین نخست‌‌وزیر ژاپن پذیرفته بود با این پیشنهاد روشن راهی تهران شود و فرایند میانجیگری میان ایران و آمریکا را کلید بزند.
اما در آستانه سفر شینزو آبه به تهران ناگهان کاخ سفید از نظر خود باز‌می‌گردد و ضمن اعلام تحریم پتروشیمی ایران که تعجب ژاپنی‌ها و شخص آبه را بر‌می‌انگیزد، به طرف ژاپنی اطلاع می‌دهد که آمریکا از سه پیشنهاد خود منصرف شده است؛ مسئله‌ای که طرف ژاپنی را بسیار ناراحت می‌کند.
پیگیری‌های دیپلماسی ایرانی در تهران حاکی از آن است که طرف ژاپنی در گفت‌وگو با مقامات ارشد ایرانی هیچ‌کدام از این پیشنهادها را مطرح نکرده است؛ بنابراین می‌توان گفت قبل از ملاقات نخست‌وزیر ژاپن با مقامات ارشد کشورمان طرف ژاپنی مطلع شده است که آمریکایی‌‌ها از پیشنهادهای خود عقب نشسته‌اند.
در همین رابطه منابع آگاه به دیپلماسی ایرانی گفتند که فرستاده امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه به تهران در دیدار با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری کشورمان پیام مکتوب رئیس‌جمهوری فرانسه را تحویل او داده و گفت‌وگوهای خوبی را در تهران داشته است. طرف فرانسوی تأکید کرده است که تلاش‌های تازه‌ای را برای حفظ برجام و تأمین خواسته‌های ایران در بعد اقتصادی آغاز کند. روز جمعه، هفتم تیر و در آستانه نشست گروه 20، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، به خبرنگاران گفت که با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، صحبت خواهد کرد تا او را قانع کند تا بخشی از تحریم‌های ایران تعلیق شود. او تأکید کرد که حفظ برجام برای فرانسه و کل اروپا بسیار مهم است. ظاهرا میان سفر فرستاده مکرون با تهران با مذاکرات او با دونالد ترامپ ارتباطاتی وجود دارد و می‌توان گفت تلاش‌های فرانسه در ادامه تلاش‌های ژاپن است.
مشکل اساسی در این است که اولا دونالد ترامپ در حلقه موسوم به «گروه بی» محصور است که ذهنیت او ضدیت با ایران حتی تا آستانه جنگ است و این مسئله هر‌گونه مذاکره با ایران را بسیار سخت می‌کند و ظاهرا دلیل اصلی عقب‌نشینی ترامپ از وعده‌هایی که می‌دهد و مواضعی که می‌گیرد، به فشارهای این حلقه بازمی‌گردد.
ثانیا، بی‌اعتمادی عمیقی به دلیل سیاست‌های متضاد و متناقض ایالات متحده و نبود استراتژی روشن از سوی کاخ سفید به وجود آمده است. حرف‌های دونالد ترامپ نه تنها با دیگر مقامات دولتش متفاوت است، بلکه خود نیز در یک روز یک اظهار‌نظر ثابت و روشن بیان نمی‌کند و دائما حرف خود را عوض می‌کند.
این مسئله باعث بی‌اعتمادی عمیقی در ایران شده و سبب شده است که روز‌به‌روز بر تردیدها برای مذاکره یا گفت‌وگو حتی به‌طور غیرمستقیم با دولت آمریکا افزوده شود.

دیپلماسی ایرانی: در‌حالی‌که حدود سه هفته از سفر شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، به ایران می‌گذرد، هنوز ابهام بر سر سفر او به ایران به قوت خود باقی است.
بسیاری این پرسش اساسی را مطرح می‌کنند که چه عواملی پشت‌پرده در کار بود که سفر نخست‌وزیر ژاپن به ایران را که بعد از حدود 41 سال انجام می‌شد، با ناکامی مواجه کرد. افکار عمومی بعد از سفر آبه دائما می‌پرسید که چرا سفر شینزو آبه نتیجه مطلوب را به دنبال نداشت؟
منابع آگاه به دیپلماسی ایرانی گفتند که شخص آبه با پیشنهادهای روشن راهی تهران شده بود و انتظار داشت سفرش به ایران با دستاورد روشن و ملموس همراه باشد.
اما این طرف آمریکایی بود که همه‌چیز را نقش برآب کرد.
به گفته این منابع، آبه از دولت آمریکا و ظاهرا از شخص دونالد ترامپ با سه پیشنهاد روشن راهی تهران شده بود مبنی‌بر اینکه ایالات متحده اجازه می‌دهد که در تحریم نفت ایران تجدید نظر شود و حداقل بتواند در بازارهای جهانی 1.5 میلیون بشکه نفت خود را بفروشد، گشایشی در مناسبات بانکی ایران به وجود آید و تحریم خودروی ایران تعلیق شود. به این ترتیب ایالات متحده به ایران حسن نیت نشان می‌دهد تا باب مذاکره میان دو طرف گشوده شود.
گویا ایران مذاکره مستقیم با طرف آمریکایی را رد کرده و گفته بود که فقط حاضر است با واسطه با آمریکا مذاکره یا پیام رد و بدل کند و ژاپن را به دلایل مختلف میانجی مناسبی برای این کار می‌دید؛ برای همین نخست‌‌وزیر ژاپن پذیرفته بود با این پیشنهاد روشن راهی تهران شود و فرایند میانجیگری میان ایران و آمریکا را کلید بزند.
اما در آستانه سفر شینزو آبه به تهران ناگهان کاخ سفید از نظر خود باز‌می‌گردد و ضمن اعلام تحریم پتروشیمی ایران که تعجب ژاپنی‌ها و شخص آبه را بر‌می‌انگیزد، به طرف ژاپنی اطلاع می‌دهد که آمریکا از سه پیشنهاد خود منصرف شده است؛ مسئله‌ای که طرف ژاپنی را بسیار ناراحت می‌کند.
پیگیری‌های دیپلماسی ایرانی در تهران حاکی از آن است که طرف ژاپنی در گفت‌وگو با مقامات ارشد ایرانی هیچ‌کدام از این پیشنهادها را مطرح نکرده است؛ بنابراین می‌توان گفت قبل از ملاقات نخست‌وزیر ژاپن با مقامات ارشد کشورمان طرف ژاپنی مطلع شده است که آمریکایی‌‌ها از پیشنهادهای خود عقب نشسته‌اند.
در همین رابطه منابع آگاه به دیپلماسی ایرانی گفتند که فرستاده امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه به تهران در دیدار با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری کشورمان پیام مکتوب رئیس‌جمهوری فرانسه را تحویل او داده و گفت‌وگوهای خوبی را در تهران داشته است. طرف فرانسوی تأکید کرده است که تلاش‌های تازه‌ای را برای حفظ برجام و تأمین خواسته‌های ایران در بعد اقتصادی آغاز کند. روز جمعه، هفتم تیر و در آستانه نشست گروه 20، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، به خبرنگاران گفت که با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، صحبت خواهد کرد تا او را قانع کند تا بخشی از تحریم‌های ایران تعلیق شود. او تأکید کرد که حفظ برجام برای فرانسه و کل اروپا بسیار مهم است. ظاهرا میان سفر فرستاده مکرون با تهران با مذاکرات او با دونالد ترامپ ارتباطاتی وجود دارد و می‌توان گفت تلاش‌های فرانسه در ادامه تلاش‌های ژاپن است.
مشکل اساسی در این است که اولا دونالد ترامپ در حلقه موسوم به «گروه بی» محصور است که ذهنیت او ضدیت با ایران حتی تا آستانه جنگ است و این مسئله هر‌گونه مذاکره با ایران را بسیار سخت می‌کند و ظاهرا دلیل اصلی عقب‌نشینی ترامپ از وعده‌هایی که می‌دهد و مواضعی که می‌گیرد، به فشارهای این حلقه بازمی‌گردد.
ثانیا، بی‌اعتمادی عمیقی به دلیل سیاست‌های متضاد و متناقض ایالات متحده و نبود استراتژی روشن از سوی کاخ سفید به وجود آمده است. حرف‌های دونالد ترامپ نه تنها با دیگر مقامات دولتش متفاوت است، بلکه خود نیز در یک روز یک اظهار‌نظر ثابت و روشن بیان نمی‌کند و دائما حرف خود را عوض می‌کند.
این مسئله باعث بی‌اعتمادی عمیقی در ایران شده و سبب شده است که روز‌به‌روز بر تردیدها برای مذاکره یا گفت‌وگو حتی به‌طور غیرمستقیم با دولت آمریکا افزوده شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.