کنکور؛ بودن یا نبودن مسئله این نیست!
کامل حسینی- معلم
بیشتر اوقات، طبق سیطره دوگانهمداری در تحلیل پدیدهها یا مسائل، همیشه بر بودن یا نبودنشان پافشاری کردهایم و کنکور هم از این طرز نگاه دوگانهمداری جدا نبوده است. شاید از همین چشمانداز است که نگاه منطقی مبتنی بر«راه سوم» یا راه تعدیل کمتر مورد توجه قرار میگیرد. اگر چه برگزاری کنکور در این سالها در نقش بزنگاه استرسهای فراوان، زایش مافیای کنکور و... آسیبهای جدی را بر دانشآموزان وارد کرده است تا جایی که آرزوی برخی از دانشآموزان و والدینشان حذف کنکور است اما باید یادمان باشد بهکارگیری هرگونه روش دیگر جایگزین کنکور همچنان آبشخور معضلات ویژه خود خواهد شد و تضمینی در این میان نیست که آلترناتیو کنکور از کارکردهای منفی ناعادلانهبودن معیار پذیرش و استرسها و قدرت نفوذ بازار و مافیای
ویژهای بکاهد.
بنابراین باید آزمون کنکور را همچنان سر جای خود نشاند زیرا آنطور که برخی کارشناسان اذعان دارند، هنوز جایگزینی جامع و مانع در برابر آن یافت نمیشود. در حقیقت، کنکور با تاریخ چندین دهه خود هنوز یکی از دقیقترین و استانداردترین آزمونهایی است که در سالهای گذشته با مشاوره کارشناسان و تجربه طراحان سؤال، به مرحله بلوغ و تکامل خود در زمینه سنجش
رسیده است.
آزمون کنکور در زمینه سنجش نسبی توانایی فهم دقیقتر، استعداد و مهارت بیشتر از میان انتخاب گزاره درست میان چند گزاره غلط (چهار گزینهای) دانشآموزان را بر سر یک چهارراه قرار میدهد که ملزم میشوند هوشیارانه و در مدتزمان کوتاهی اشتباهات را تشخیص و سپس پاسخ درست را بیابند؛ یعنی پرسشهای چهار گزینهای به گونهای تنظیم شدهاند که بیشتر قدرت فهم و انتخاب درست دانشآموزان را میسنجند نه محفوظات محض
یا فهم سطحی مطالب را.
برخی شواهد هم نشان میدهد دانشآموزانی که قدرت محفوظات بالا اما درک مطلب و فهم چندانی از درسها کسب نکردهاند، نمیتوانند در آزمون کنکور موفق شوند و این شاید یکی از دلایل دیگر است که هنوز بر سنجش توانایی تقریبی کنکور در تشخیص میزان فهم درسها از سوی دانشآموزان باید به آن استناد کرد.
طبق خبرگزاریها در این زمینه ظاهرا هماکنون در معیارهای ورود به دانشگاه بر معیار صرف کنکور بسنده نمیشود، بلکه تأثیر سوابق تحصیلی تا حدودی مدنظر است اما اینگونه اقدام کافی نیست و باید در عین بازنگریهای مرتب کنکور میزان تأثیرگذاریاش را به نفع کفه ترازوی دیگر باز هم کاهش داد و آن هم مدنظر قراردادن آزمونهای نهایی و نظارتشده نسبتا استاندارد مثلا در دو سال آخرِ کلاس یازدهم و دوازدهم است؛ یعنی نقش 50 درصد دیگر از معیارهای پذیرش در دانشگاهها باید در کنار سنجش توانایی فهم مطالب از طریق کنکور به آزمونهای دیگر تشریحی معطوف شود که در حکم یک آینه، قدرت تحلیل و استدلال و شایستگی دانشآموزان را به طور نسبتا مناسب و عادلانهای بازتاب دهند و اینچنین است که استرسهای ناشی از شبح تکمعیاری به نام کنکور کمتر و انتخاب برای ورود به دانشگاه عادلانهتر و دقیقتر
خواهد شد.
بیشتر اوقات، طبق سیطره دوگانهمداری در تحلیل پدیدهها یا مسائل، همیشه بر بودن یا نبودنشان پافشاری کردهایم و کنکور هم از این طرز نگاه دوگانهمداری جدا نبوده است. شاید از همین چشمانداز است که نگاه منطقی مبتنی بر«راه سوم» یا راه تعدیل کمتر مورد توجه قرار میگیرد. اگر چه برگزاری کنکور در این سالها در نقش بزنگاه استرسهای فراوان، زایش مافیای کنکور و... آسیبهای جدی را بر دانشآموزان وارد کرده است تا جایی که آرزوی برخی از دانشآموزان و والدینشان حذف کنکور است اما باید یادمان باشد بهکارگیری هرگونه روش دیگر جایگزین کنکور همچنان آبشخور معضلات ویژه خود خواهد شد و تضمینی در این میان نیست که آلترناتیو کنکور از کارکردهای منفی ناعادلانهبودن معیار پذیرش و استرسها و قدرت نفوذ بازار و مافیای
ویژهای بکاهد.
بنابراین باید آزمون کنکور را همچنان سر جای خود نشاند زیرا آنطور که برخی کارشناسان اذعان دارند، هنوز جایگزینی جامع و مانع در برابر آن یافت نمیشود. در حقیقت، کنکور با تاریخ چندین دهه خود هنوز یکی از دقیقترین و استانداردترین آزمونهایی است که در سالهای گذشته با مشاوره کارشناسان و تجربه طراحان سؤال، به مرحله بلوغ و تکامل خود در زمینه سنجش
رسیده است.
آزمون کنکور در زمینه سنجش نسبی توانایی فهم دقیقتر، استعداد و مهارت بیشتر از میان انتخاب گزاره درست میان چند گزاره غلط (چهار گزینهای) دانشآموزان را بر سر یک چهارراه قرار میدهد که ملزم میشوند هوشیارانه و در مدتزمان کوتاهی اشتباهات را تشخیص و سپس پاسخ درست را بیابند؛ یعنی پرسشهای چهار گزینهای به گونهای تنظیم شدهاند که بیشتر قدرت فهم و انتخاب درست دانشآموزان را میسنجند نه محفوظات محض
یا فهم سطحی مطالب را.
برخی شواهد هم نشان میدهد دانشآموزانی که قدرت محفوظات بالا اما درک مطلب و فهم چندانی از درسها کسب نکردهاند، نمیتوانند در آزمون کنکور موفق شوند و این شاید یکی از دلایل دیگر است که هنوز بر سنجش توانایی تقریبی کنکور در تشخیص میزان فهم درسها از سوی دانشآموزان باید به آن استناد کرد.
طبق خبرگزاریها در این زمینه ظاهرا هماکنون در معیارهای ورود به دانشگاه بر معیار صرف کنکور بسنده نمیشود، بلکه تأثیر سوابق تحصیلی تا حدودی مدنظر است اما اینگونه اقدام کافی نیست و باید در عین بازنگریهای مرتب کنکور میزان تأثیرگذاریاش را به نفع کفه ترازوی دیگر باز هم کاهش داد و آن هم مدنظر قراردادن آزمونهای نهایی و نظارتشده نسبتا استاندارد مثلا در دو سال آخرِ کلاس یازدهم و دوازدهم است؛ یعنی نقش 50 درصد دیگر از معیارهای پذیرش در دانشگاهها باید در کنار سنجش توانایی فهم مطالب از طریق کنکور به آزمونهای دیگر تشریحی معطوف شود که در حکم یک آینه، قدرت تحلیل و استدلال و شایستگی دانشآموزان را به طور نسبتا مناسب و عادلانهای بازتاب دهند و اینچنین است که استرسهای ناشی از شبح تکمعیاری به نام کنکور کمتر و انتخاب برای ورود به دانشگاه عادلانهتر و دقیقتر
خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.