|

ضروريات فعالیت دانشجويي

سعيد رضوي‌فقيه . روزنامه‌نگار

از آغاز تاسيس دانشگاه در ايران؛ اين نهاد از جمله کانون‌هاي تاثيرگذار در عرصه فرهنگ و سياست بود و شايد گزافه نباشد اگر گفته شود از دهه 20 شمسي به اين‌سو همه جنبش‌هاي سيال و اجتماعي ايران به گونه‌اي گسست‌ناپذير در پيوند با دانشگاه و جامعه استادان و دانشجويان بوده است. طي سه دهه گذشته و پس از پيروزي انقلاب اسلامي 57، اين فقره ظهور و بروز بيشتري داشته است. زيرا اول نظام سياسي برآمده از انقلاب به‌ويژه پس از پايان جنگ تحميلي دست به‌کار توسعه کمي و کيفي آموزش عالي شد و از رهگذر اين توسعه؛ شعار جامعه دانشجويی به‌نسبت کل جمعيت کشور افزايش چشمگيري يافت و ثانيا به جهت جدي‌شدن رقابت‌هاي سياسي و ظهور و بروز جنبش‌هاي قوي اجتماعي دانشجويان نقش فعال‌تري را هم در عرصه رقابت‌هاي سياسي و هم در عرصه جنبش‌هاي اجتماعي عهده‌دار شدند که نقطه اوج آن را مي‌توان در روزگار جنبش اصلاحي مشاهده کرد. ازاين‌رو، بي‌هيچ مبالغه يا مجامله بايد تاکيد کرد طراحي و تدوين سياست‌هاي خردمندانه و دورانديشانه در حوزه مسايل دانشگاهي و دانشجويي و در مواجهه با تشکل‌هاي دانشجويي واجد اهميت ويژه است؛ هم براي قوه‌مجريه و هم براي کليت نظام سياسي حاکم بر کشور. در واقع مي‌توان گفت ثبات سياسي و اجتماعي پايدار بدون رويکردي خردمندانه با جنبش دانشجويي و تشکل‌هاي دانشجويي و به‌طورکلي با جامعه دانشجويان کشور تقريبا امکان‌پذير نيست. از جمله مهم‌ترين نکاتي که در برخورد با دانشگاه و دانشگاهيان و به‌ويژه جامعه دانشجويي کشور بايد به‌عنوان پيش‌فرضي بنيادين همواره مورد توجه دست‌اندرکاران باشد؛ يکي احترام به آزادي‌هاي دانشگاهي است و ديگري رعايت اصل تکثر تشکل‌هاي دانشجويي و اين هر دو مورد به طبيعت و ضروريات محيط دانشگاه و فعاليت‌هاي دانشجويي بازمي‌گردد. از آنجا که دانشگاه محيطي علمي است و دانش و معرفت دانشگاهي در فرآيند مباحثه، گفت‌وگو، مطالعه و تحقيق و تضارب آرا پديد مي‌آيد، به صلاح نيست که با برنامه‌ريزي‌هاي آمرانه براي تحقيقات و مطالعات دانشگاهي، چارچوب‌هاي محدود و جدي و از پيش مشخص تعيين کنيم. همچنين از آنجا که جامعه دانشجويي کشور برآمده از اقشار و علايق و سلايق و گرايش‌ها و نگرش‌هاي متفاوت‌اند و دانشجويان نيز بيش از آنکه اهل دستورپذيري باشند اهل گفت‌وگو و منطق و مباحثه هستند و به اقتضاي جايگاه و موقعيت و سن خود به سادگي تن به دستورات آمرانه و الزامات قاطعانه نمي‌دهند به صلاح نيست که با اعمال محدوديت در محيط‌هاي دانشجويي، شکل‌گيري تشکل‌ها و انجمن‌های متکثر و متنوع که نماينده گرايش‌ها و نگرش‌هاي متفاوت جامعه دانشجويي باشند، مسدود شود. بايد از تجربيات گذشته درس آموخت و از آزمودن مکرر آزموده‌ها پرهيز کرد. محدودکردن فعاليت‌هاي دانشجويي و منحصرکردن تشکل‌هاي دانشجويي به چند انجمن رسمي و دست‌ساخته شايد ساده‌ترين راه‌حل‌ در کوتاه‌مدت باشد اما لزوما بهترين راه‌حل در دراز مدت نخواهد بود. یکی سياست خردمندانه در برابر دانشگاه و دانشجو به رسمیت شناختن آزادي‌بيان در محيط‌هاي دانشگاهي و تکثر تشکيلاتي در جامعه دانشجويي است تا چه پيش‌ آيد.
از آغاز تاسيس دانشگاه در ايران؛ اين نهاد از جمله کانون‌هاي تاثيرگذار در عرصه فرهنگ و سياست بود و شايد گزافه نباشد اگر گفته شود از دهه 20 شمسي به اين‌سو همه جنبش‌هاي سيال و اجتماعي ايران به گونه‌اي گسست‌ناپذير در پيوند با دانشگاه و جامعه استادان و دانشجويان بوده است. طي سه دهه گذشته و پس از پيروزي انقلاب اسلامي 57، اين فقره ظهور و بروز بيشتري داشته است. زيرا اول نظام سياسي برآمده از انقلاب به‌ويژه پس از پايان جنگ تحميلي دست به‌کار توسعه کمي و کيفي آموزش عالي شد و از رهگذر اين توسعه؛ شعار جامعه دانشجويی به‌نسبت کل جمعيت کشور افزايش چشمگيري يافت و ثانيا به جهت جدي‌شدن رقابت‌هاي سياسي و ظهور و بروز جنبش‌هاي قوي اجتماعي دانشجويان نقش فعال‌تري را هم در عرصه رقابت‌هاي سياسي و هم در عرصه جنبش‌هاي اجتماعي عهده‌دار شدند که نقطه اوج آن را مي‌توان در روزگار جنبش اصلاحي مشاهده کرد. ازاين‌رو، بي‌هيچ مبالغه يا مجامله بايد تاکيد کرد طراحي و تدوين سياست‌هاي خردمندانه و دورانديشانه در حوزه مسايل دانشگاهي و دانشجويي و در مواجهه با تشکل‌هاي دانشجويي واجد اهميت ويژه است؛ هم براي قوه‌مجريه و هم براي کليت نظام سياسي حاکم بر کشور. در واقع مي‌توان گفت ثبات سياسي و اجتماعي پايدار بدون رويکردي خردمندانه با جنبش دانشجويي و تشکل‌هاي دانشجويي و به‌طورکلي با جامعه دانشجويان کشور تقريبا امکان‌پذير نيست. از جمله مهم‌ترين نکاتي که در برخورد با دانشگاه و دانشگاهيان و به‌ويژه جامعه دانشجويي کشور بايد به‌عنوان پيش‌فرضي بنيادين همواره مورد توجه دست‌اندرکاران باشد؛ يکي احترام به آزادي‌هاي دانشگاهي است و ديگري رعايت اصل تکثر تشکل‌هاي دانشجويي و اين هر دو مورد به طبيعت و ضروريات محيط دانشگاه و فعاليت‌هاي دانشجويي بازمي‌گردد. از آنجا که دانشگاه محيطي علمي است و دانش و معرفت دانشگاهي در فرآيند مباحثه، گفت‌وگو، مطالعه و تحقيق و تضارب آرا پديد مي‌آيد، به صلاح نيست که با برنامه‌ريزي‌هاي آمرانه براي تحقيقات و مطالعات دانشگاهي، چارچوب‌هاي محدود و جدي و از پيش مشخص تعيين کنيم. همچنين از آنجا که جامعه دانشجويي کشور برآمده از اقشار و علايق و سلايق و گرايش‌ها و نگرش‌هاي متفاوت‌اند و دانشجويان نيز بيش از آنکه اهل دستورپذيري باشند اهل گفت‌وگو و منطق و مباحثه هستند و به اقتضاي جايگاه و موقعيت و سن خود به سادگي تن به دستورات آمرانه و الزامات قاطعانه نمي‌دهند به صلاح نيست که با اعمال محدوديت در محيط‌هاي دانشجويي، شکل‌گيري تشکل‌ها و انجمن‌های متکثر و متنوع که نماينده گرايش‌ها و نگرش‌هاي متفاوت جامعه دانشجويي باشند، مسدود شود. بايد از تجربيات گذشته درس آموخت و از آزمودن مکرر آزموده‌ها پرهيز کرد. محدودکردن فعاليت‌هاي دانشجويي و منحصرکردن تشکل‌هاي دانشجويي به چند انجمن رسمي و دست‌ساخته شايد ساده‌ترين راه‌حل‌ در کوتاه‌مدت باشد اما لزوما بهترين راه‌حل در دراز مدت نخواهد بود. یکی سياست خردمندانه در برابر دانشگاه و دانشجو به رسمیت شناختن آزادي‌بيان در محيط‌هاي دانشگاهي و تکثر تشکيلاتي در جامعه دانشجويي است تا چه پيش‌ آيد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.