|

سخنگوی دولت: امکان قطع یارانه‌ها وجود دارد

شرق: سخنگوی دولت در پاسخ به سوالی از احتمال قطع پرداخت یارانه مردم با ادامه وضع موجود خبر داد. محمدباقر نوبخت که در برنامه «شب آفتابی» حاضر شده بود در پاسخ به سوالی درباره حرف مردم از قطع‌شدن یارانه‌ها گفت: «به‌طور حتم اگر مطالبات به‌طور کافی صورت نگیرد، امکان روی‌دادن این اتفاق وجود دارد و از نظر دولت یازدهم باید کسانی که نیاز به یارانه دارند دهک‌هایشان مشخص شود.» پیش از این، مشخص شده بود که کسری بودجه دولت در بخش پرداخت یارانه‌های نقدی که نوبخت رقم آن را هزار‌میلیاردتومان در هر ماه اعلام کرد، بزرگ‌ترین مانع دولت در ادامه پرداخت یارانه‌های نقدی است. البته کسری بودجه دولت در پرداخت یارانه‌ها ماهانه دو‌هزار‌میلیاردتومان است که یک‌هزار‌میلیاردتومان آن از محل جابه‌جایی در سایر ردیف‌های بودجه تامین می‌شود اما منابعی که از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی به دست می‌آید 1500‌میلیاردتومان است. نوبخت در ادامه گفت: «دولت در پرداخت یارانه‌های نقدی ‌هزار‌میلیاردتومان کسری دارد که باید از محل افزایش قیمت‌ها تامین شود.» در بودجه سال 92 دولت موظف بود قیمت حامل‌های انرژی را 38‌درصد افزایش دهد اما از آنجایی که قانون بودجه از ابتدای تیرماه سال‌جاری لازم‌الاجرا شد و مهم‌تر از آن دولت احمدی‌نژاد می‌خواست در روزهای پایانی با نامی خوش صحنه اجرایی کشور را ترک کند، از اجرای این قانون خودداری کرد. دولت یازدهم هم برای جلوگیری از گرانی و صعود بیشتر تورم که ایران را به مقام چهارم گرانی جهان رسانده بود، اعلام کرد، قیمت حامل‌های انرژی را افزایش نمی‌دهد اما بعد از دو ماه دریافت که امکان پرداخت یارانه‌ها بدون افزایش 38‌درصدی قیمت حامل‌های انرژی امکان‌پذیر نیست. مجلس هم در اجرای این بند مصر بود و هست و به همین دلیل دولت ملزم است که افزایش قیمت حامل‌های انرژی را سریعا اجرا کند. البته نوبخت گفته این اتفاق هنوز نیفتاده است: «ما معتقدیم قیمت‌های حامل انرژی به‌طوری افزایش یابد که این موضوع با یک مطالعه دقیق صورت گیرد و بین دولت و مجلس در این زمینه همکاری‌های قانونی وجود داشته باشد چنانچه این موضوع در حال حاضر وجود دارد.» گزینه دیگری هم در این بین مطرح است و آن حذف سه دهک پردرآمد از فهرست یارانه‌بگیرانی است که بر اساس گفته نوبخت به 76‌میلیون‌نفر رسیده‌اند. ماده 7 قانون هدفمندی یارانه‌ها یادآور می‌شود مبلغ پرداختی نباید به‌صورت مساوی بین مردم توزیع شود، از این‌رو دولت بنا دارد علاوه بر فشار کسری بودجه در بخش پرداخت یارانه‌ها این ماده را نیز اجرا کند و آنگونه که نوبخت گفته سه دهک که بالغ بر 22‌میلیون‌نفر هستند، باید از فهرست یارانه‌بگیران کنار گذاشته شوند کاری که به‌زعم دولتمردان چندان آسان نیست زیرا این مقام مسوول معتقد است دولت یازدهم اعتقاد دارد روی تک‌تک مصوبات باید بحث و بررسی دقیقی صورت گیرد و به همین دلیل چهار گروه برای شناسایی خانوارهای نیازمند به یارانه‌ها ترسیم شده است. نوبخت در ادامه گفته‌هایش به روزهای بعد از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری اشاره کرد و گفت: «بنده در برنامه پایش اعلام کردم چند دهک ثروتمند باید از قانون هدفمندکردن یارانه‌ها حذف شود که این موضوع از سوی رسانه‌ها نیز منعکس شد بنابراین ما باید با این موضوع به‌صورت عادلانه و منطقی برخورد کنیم. در شرایطی که دولت یازدهم قصد دارد قانون هدفمندکردن یارانه‌ها را به ثمر برساند باید تصمیمی بجا گرفته شود، از این‌رو دولت فعلی چهار گروه را برای شناسایی خانوارهای نیازمند به یارانه‌ها ترسیم کرده است.» او در پایان سخنانش ‌رو به مردم گفت: «مردم اطمینان حاصل کنند که دولت تدبیر و امید هر برنامه‌ای را انجام می‌دهد، منافع مردم را در نظر می‌گیرد و آنچه تصمیم جمعی دولت یازدهم است توجه به این نکته است که بیشترین آرامش و رفاه را برای مردم ایجاد کند.»
آسيب قطع يارانه‌ها جدي است
حسين راغفر، کارشناس اقتصادي در گفت‌وگو با «شرق» مي‌گويد: «از روز اول مشخص بود که ادامه اين روند که اسما هدفمندي يارانه‌ها و رسما توزيع پول نقد با هدف خريدن راي بود، به اينجا مي‌انجامد که روزي يکي از مسوولان از قطع يارانه نقدي خبر دهد.» او در ادامه مي‌افزايد: «دولت قبلي به همراه مجلس وقت که بر خطاهاي مکرر دولت‌هاي نهم و دهم به ويژه در اجراي قانون هدفمندي يارانه‌ها چشم پوشيدند بايد پاسخگو باشند و اين دولت مسوول قطع‌شدن پرداخت يارانه نقدي نيست. دولت قبلي از جيب مردم مبلغ يارانه نقدي را تامين مي‌کرد که در دولت فعلي امکان به‌کارگيري چنين سياست‌هايي نيست. دولت دهم پول چاپ مي‌کرد و تورم ناشي از چاپ پول هزينه‌ها را افزايش مي‌داد. در واقع دولت با اين روش يارانه نقدي را از جيب مردم مستقيما پرداخت مي‌کرد. يا اينکه اعتبارات عمراني و منابع حاصل از فروش نفت را به جاي سرمايه‌گذاري و ايجاد شغل صرف پرداخت يارانه نقدي مي‌کرد.» به گفته راغفر، در صورتي که يارانه دهک‌هاي بالاي درآمدي قطع شود معيشت اين گروه به هيچ عنوان دستخوش تغيير و آسيب نمي‌شود. گروه‌هاي کم‌درآمد و دهک‌هاي پايين درآمدي در سال‌هاي اخير شديدا به يارانه نقدي وابسته شده‌اند. اين درآمد هر چند که ناچيز است اما نقش مهمي در تامين هزينه‌ها و معيشت گروه‌هاي کم‌درآمد دارد و با قطع يارانه گروه اخير به شدت آسيب مي‌بينند. از اين‌رو بهتر است دولت به جاي قطع يارانه همه مردم دهک‌هاي پردرآمد را از فهرست يارانه‌بگيران حذف کند تا نه‌تنها از آسيب درآمدي خانوارهاي کم‌درآمد جلوگيري کند بلکه مانع از آسيب‌هاي اجتماعي اين اتفاق هم شود.
قطع یارانه‌ها ممکن نیست
«پويا جبل‌عاملي» احتمال قطع يارانه‌ها را بسيار ضعيف مي‌داند به اين دليل که تبعات اجتماعي، اقتصادي و سياسي قطع کامل يارانه‌ها بسيار وخيم خواهد بود. از اين‌رو اين کارشناس اقتصادي معتقد است، دولت در صورتي که بخواهد يارانه نقدي را حذف کند، بايد به نوع ديگري از گروه‌هاي کم‌درآمد حمايت کند. جبل‌عاملي مي‌افزايد: «به نظر مي‌رسد دولت فعلي براي جلوگيري از تبعات منفي قطع يارانه تمامي افراد مانند دولت قبلي از هر راهي که شده کسري هزارميلياردتوماني خود را باید تامين کند.» به گفته وي، بهترين راهکار در اين زمينه حذف دهک‌هاي پردرآمد از فهرست يارانه‌بگيران است. اين شيوه اگرچه سخت است و امکان تمیيز پردرآمدها از کم‌درآمدها به‌طور کامل وجود ندارد اما بهتر است اين شيوه با تمامي کارستي‌ها اجرا شود. جبل‌عاملي معتقد است، يارانه 45هزارتوماني اگرچه براي بسياري از مردم رقم قابل‌ملاحظه‌اي به‌شمار نمي‌رود اما براي دهک‌هاي پايين و کم‌درآمد مي‌تواند محلي براي رفع بخشي از هزينه‌ها باشد. از اين‌رو قطع يارانه تمامي افراد به‌هيچ‌وجه به‌صلاح نيست.
شرق: سخنگوی دولت در پاسخ به سوالی از احتمال قطع پرداخت یارانه مردم با ادامه وضع موجود خبر داد. محمدباقر نوبخت که در برنامه «شب آفتابی» حاضر شده بود در پاسخ به سوالی درباره حرف مردم از قطع‌شدن یارانه‌ها گفت: «به‌طور حتم اگر مطالبات به‌طور کافی صورت نگیرد، امکان روی‌دادن این اتفاق وجود دارد و از نظر دولت یازدهم باید کسانی که نیاز به یارانه دارند دهک‌هایشان مشخص شود.» پیش از این، مشخص شده بود که کسری بودجه دولت در بخش پرداخت یارانه‌های نقدی که نوبخت رقم آن را هزار‌میلیاردتومان در هر ماه اعلام کرد، بزرگ‌ترین مانع دولت در ادامه پرداخت یارانه‌های نقدی است. البته کسری بودجه دولت در پرداخت یارانه‌ها ماهانه دو‌هزار‌میلیاردتومان است که یک‌هزار‌میلیاردتومان آن از محل جابه‌جایی در سایر ردیف‌های بودجه تامین می‌شود اما منابعی که از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی به دست می‌آید 1500‌میلیاردتومان است. نوبخت در ادامه گفت: «دولت در پرداخت یارانه‌های نقدی ‌هزار‌میلیاردتومان کسری دارد که باید از محل افزایش قیمت‌ها تامین شود.» در بودجه سال 92 دولت موظف بود قیمت حامل‌های انرژی را 38‌درصد افزایش دهد اما از آنجایی که قانون بودجه از ابتدای تیرماه سال‌جاری لازم‌الاجرا شد و مهم‌تر از آن دولت احمدی‌نژاد می‌خواست در روزهای پایانی با نامی خوش صحنه اجرایی کشور را ترک کند، از اجرای این قانون خودداری کرد. دولت یازدهم هم برای جلوگیری از گرانی و صعود بیشتر تورم که ایران را به مقام چهارم گرانی جهان رسانده بود، اعلام کرد، قیمت حامل‌های انرژی را افزایش نمی‌دهد اما بعد از دو ماه دریافت که امکان پرداخت یارانه‌ها بدون افزایش 38‌درصدی قیمت حامل‌های انرژی امکان‌پذیر نیست. مجلس هم در اجرای این بند مصر بود و هست و به همین دلیل دولت ملزم است که افزایش قیمت حامل‌های انرژی را سریعا اجرا کند. البته نوبخت گفته این اتفاق هنوز نیفتاده است: «ما معتقدیم قیمت‌های حامل انرژی به‌طوری افزایش یابد که این موضوع با یک مطالعه دقیق صورت گیرد و بین دولت و مجلس در این زمینه همکاری‌های قانونی وجود داشته باشد چنانچه این موضوع در حال حاضر وجود دارد.» گزینه دیگری هم در این بین مطرح است و آن حذف سه دهک پردرآمد از فهرست یارانه‌بگیرانی است که بر اساس گفته نوبخت به 76‌میلیون‌نفر رسیده‌اند. ماده 7 قانون هدفمندی یارانه‌ها یادآور می‌شود مبلغ پرداختی نباید به‌صورت مساوی بین مردم توزیع شود، از این‌رو دولت بنا دارد علاوه بر فشار کسری بودجه در بخش پرداخت یارانه‌ها این ماده را نیز اجرا کند و آنگونه که نوبخت گفته سه دهک که بالغ بر 22‌میلیون‌نفر هستند، باید از فهرست یارانه‌بگیران کنار گذاشته شوند کاری که به‌زعم دولتمردان چندان آسان نیست زیرا این مقام مسوول معتقد است دولت یازدهم اعتقاد دارد روی تک‌تک مصوبات باید بحث و بررسی دقیقی صورت گیرد و به همین دلیل چهار گروه برای شناسایی خانوارهای نیازمند به یارانه‌ها ترسیم شده است. نوبخت در ادامه گفته‌هایش به روزهای بعد از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری اشاره کرد و گفت: «بنده در برنامه پایش اعلام کردم چند دهک ثروتمند باید از قانون هدفمندکردن یارانه‌ها حذف شود که این موضوع از سوی رسانه‌ها نیز منعکس شد بنابراین ما باید با این موضوع به‌صورت عادلانه و منطقی برخورد کنیم. در شرایطی که دولت یازدهم قصد دارد قانون هدفمندکردن یارانه‌ها را به ثمر برساند باید تصمیمی بجا گرفته شود، از این‌رو دولت فعلی چهار گروه را برای شناسایی خانوارهای نیازمند به یارانه‌ها ترسیم کرده است.» او در پایان سخنانش ‌رو به مردم گفت: «مردم اطمینان حاصل کنند که دولت تدبیر و امید هر برنامه‌ای را انجام می‌دهد، منافع مردم را در نظر می‌گیرد و آنچه تصمیم جمعی دولت یازدهم است توجه به این نکته است که بیشترین آرامش و رفاه را برای مردم ایجاد کند.»
آسيب قطع يارانه‌ها جدي است
حسين راغفر، کارشناس اقتصادي در گفت‌وگو با «شرق» مي‌گويد: «از روز اول مشخص بود که ادامه اين روند که اسما هدفمندي يارانه‌ها و رسما توزيع پول نقد با هدف خريدن راي بود، به اينجا مي‌انجامد که روزي يکي از مسوولان از قطع يارانه نقدي خبر دهد.» او در ادامه مي‌افزايد: «دولت قبلي به همراه مجلس وقت که بر خطاهاي مکرر دولت‌هاي نهم و دهم به ويژه در اجراي قانون هدفمندي يارانه‌ها چشم پوشيدند بايد پاسخگو باشند و اين دولت مسوول قطع‌شدن پرداخت يارانه نقدي نيست. دولت قبلي از جيب مردم مبلغ يارانه نقدي را تامين مي‌کرد که در دولت فعلي امکان به‌کارگيري چنين سياست‌هايي نيست. دولت دهم پول چاپ مي‌کرد و تورم ناشي از چاپ پول هزينه‌ها را افزايش مي‌داد. در واقع دولت با اين روش يارانه نقدي را از جيب مردم مستقيما پرداخت مي‌کرد. يا اينکه اعتبارات عمراني و منابع حاصل از فروش نفت را به جاي سرمايه‌گذاري و ايجاد شغل صرف پرداخت يارانه نقدي مي‌کرد.» به گفته راغفر، در صورتي که يارانه دهک‌هاي بالاي درآمدي قطع شود معيشت اين گروه به هيچ عنوان دستخوش تغيير و آسيب نمي‌شود. گروه‌هاي کم‌درآمد و دهک‌هاي پايين درآمدي در سال‌هاي اخير شديدا به يارانه نقدي وابسته شده‌اند. اين درآمد هر چند که ناچيز است اما نقش مهمي در تامين هزينه‌ها و معيشت گروه‌هاي کم‌درآمد دارد و با قطع يارانه گروه اخير به شدت آسيب مي‌بينند. از اين‌رو بهتر است دولت به جاي قطع يارانه همه مردم دهک‌هاي پردرآمد را از فهرست يارانه‌بگيران حذف کند تا نه‌تنها از آسيب درآمدي خانوارهاي کم‌درآمد جلوگيري کند بلکه مانع از آسيب‌هاي اجتماعي اين اتفاق هم شود.
قطع یارانه‌ها ممکن نیست
«پويا جبل‌عاملي» احتمال قطع يارانه‌ها را بسيار ضعيف مي‌داند به اين دليل که تبعات اجتماعي، اقتصادي و سياسي قطع کامل يارانه‌ها بسيار وخيم خواهد بود. از اين‌رو اين کارشناس اقتصادي معتقد است، دولت در صورتي که بخواهد يارانه نقدي را حذف کند، بايد به نوع ديگري از گروه‌هاي کم‌درآمد حمايت کند. جبل‌عاملي مي‌افزايد: «به نظر مي‌رسد دولت فعلي براي جلوگيري از تبعات منفي قطع يارانه تمامي افراد مانند دولت قبلي از هر راهي که شده کسري هزارميلياردتوماني خود را باید تامين کند.» به گفته وي، بهترين راهکار در اين زمينه حذف دهک‌هاي پردرآمد از فهرست يارانه‌بگيران است. اين شيوه اگرچه سخت است و امکان تمیيز پردرآمدها از کم‌درآمدها به‌طور کامل وجود ندارد اما بهتر است اين شيوه با تمامي کارستي‌ها اجرا شود. جبل‌عاملي معتقد است، يارانه 45هزارتوماني اگرچه براي بسياري از مردم رقم قابل‌ملاحظه‌اي به‌شمار نمي‌رود اما براي دهک‌هاي پايين و کم‌درآمد مي‌تواند محلي براي رفع بخشي از هزينه‌ها باشد. از اين‌رو قطع يارانه تمامي افراد به‌هيچ‌وجه به‌صلاح نيست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.