|

توافق 4‌بندی افغانستان و آمریکا

شرق: موضوع گفت‌وگو با رییس‌جمهور افغانستان، آنقدر مهم بود که «جان کری» وزیر خارجه آمریکا را سراسیمه به افغانستان کشاند. روسای‌جمهوری آمریکا و افغانستان توافق کرده بودند که سرنوشت امضای موافقتنامه امنیتی بین کابل و واشنگتن را تا پایان ماه اکتبر، یکسره کنند. آمریکا سعی دارد با امضای این موافقتنامه، زمینه را برای حضور سربازان آمریکایی پس از خارج‌شدن نیروهای ناتو در سال 2014 هموار کند. گفت‌وگوها از دو روز پیش آغاز شد و بیش از زمان پیش‌بینی‌شده طول کشید، نشست خبری «حامد کرزای» نیز سه‌بار به تعویق افتاد تا سرانجام روز گذشته مشخص شد مذاکرات ثمر چندانی نداشته است. حامد کرزای گفت که بعد از گفت‌وگو‌های جدی روی چهار موضوع موافقت حاصل شده ولی بحث جنجالی «مصونیت قضایی» همچنان گشوده ماند. لفظ «مصونیت قضایی» اتباع بیگانه، برای هر ملتی هراسناک است و فارغ از معنای عملی آن دافعه دارد. آمریکا می‌گوید در هر کشوری که نیرو دارد «مصونیت قضایی» نیز دارد. مصونیت قضایی مورد نظر آمریکا به این معناست که سربازانی که در افغانستان مرتکب تخلف شوند، در آمریکا و بر اساس قوانین این کشور محاکمه شوند. از این‌رو جان کری با اصطلاح «مصونیت قضایی» موافق نیست، او می‌گوید قرار نیست اگر کسی مرتکب خلاف شد بی‌مجازات رها شود و بارها متخلفان بر اساس قانون آمریکا محاکمه شده‌اند. در مقابل افغانستان اصرار دارد سربازان خارجی طبق قانون افغانستان و در همین کشور مجازات شوند. در نهایت حامد کرزای ترجیح داد توپ را به زمین «لویه‌جرگه» بیندازد و تصمیم‌گیری در مورد این مساله چالشی را به آنها بسپارد. رییس‌جمهوری افغانستان تا کمتر از یک‌ماه دیگر لویه‌جرگه را فرا می‌خواند. لویه‌جرگه در قانون اساسی «عالی‌ترین مظهر اراده مردم افغانستان» تعریف شده است که برای تصمیم‌گیری‌های کلان کشوری برگزار می‌شود. در صورتی که لویه‌جرگه هم از امضای کامل مفاد توافقنامه امنیتی امتناع کند، کل توافقنامه را معلق خواهد کرد. به گزارش بی‌بی‌سی، مواردی که در مذاکره جان کری و حامد کرزای بر سر آنها توافق شد، عبارتند از:
تعریف تجاوز خارجی: کرزای گفت دولت افغانستان بر سر تعریف تجاوز خارجی علیه افغانستان با آمریکا به توافق رسیده است اما افزود جزییات آن بعدا اعلام خواهد شد. بحث تجاوز خارجی پس از مصونیت قضایی، موضوع مورد اختلاف میان دو کشور در جریان مذاکرات مربوط به موافقتنامه امنیتی بوده است. کرزای می‌گوید: «تجاوز خارجی تنها به توپ و تانک خارجی‌ها گفته نمی‌شود بلکه فرستادن تروریست‌ها و حمایت از آنها نیز تجاوز خارجی به‌شمار می‌رود.»
حاکمیت ملی: جان کری در نشستی خبری گفت آمریکا به حاکمیت ملی افغانستان کاملا احترام می‌گذارد. دولت افغانستان در گذشته از مواردی چون موجودیت زندان‌های نیروهای خارجی در افغانستان و مذاکره مستقیم با مخالفان مسلح دولت افغانستان به‌عنوان موارد «نقض حاکمیت ملی افغانستان» نام برده است.
تلفات غیرنظامیان: تلفات غیرنظامیان در نتیجه عملیات نیروهای خارجی در افغانستان از موضوعاتی بوده که بارها واکنش شدید دولت افغانستان را در پی داشته است. دولت آمریکا نیز همیشه گفته برای برخورد با این مساله مکانیسم‌های جدی دارد و درباره تلفات غیرنظامیان در افغانستان با جدیت تحقیق می‌کند.
خودسری‌های نیروهای خارجی: کرزای همچنین گفت در مورد توقف شماری از عملکردهای نیروهای خارجی که خود آن را «خودسری‌های نیروهای خارجی در افغانستان» خواند، توافق شده است. دولت افغانستان همیشه گفته نیروهای خارجی نباید در روستاها بجنگند بلکه باید توجه خودشان را به پناهگاه‌های «تروریست‌ها در آن سوی مرز» افغانستان معطوف کنند.
مذاکره برای توافق امنیتی در افغانستان در حالی جنجال‌آفرین است که اساسا چیزی به نام امنیت در برخی نقاط این کشور وجود ندارد و نه آمریکا و نه دولت افغانستان توان کنترل ناامنی و محافظت از جان شهروندان را ندارند. دیروز زمانی که کرزای و کری نشست خبری مشترک برگزار کردند، دو کودک هشت و 10ساله در ولایت کونار به دست طالبان کشته شدند. طالبان می‌گوید جرم آنها خبرچینی بود! یک روز پیش از آن هم طبق اعلام وزارت کشور افغانستان، در اثر برخورد یک راکت طالبان به بازاری در ولایت نورستان در شرق این کشور، هفت‌نفر کشته و 9نفر مجروح شدند.
شرق: موضوع گفت‌وگو با رییس‌جمهور افغانستان، آنقدر مهم بود که «جان کری» وزیر خارجه آمریکا را سراسیمه به افغانستان کشاند. روسای‌جمهوری آمریکا و افغانستان توافق کرده بودند که سرنوشت امضای موافقتنامه امنیتی بین کابل و واشنگتن را تا پایان ماه اکتبر، یکسره کنند. آمریکا سعی دارد با امضای این موافقتنامه، زمینه را برای حضور سربازان آمریکایی پس از خارج‌شدن نیروهای ناتو در سال 2014 هموار کند. گفت‌وگوها از دو روز پیش آغاز شد و بیش از زمان پیش‌بینی‌شده طول کشید، نشست خبری «حامد کرزای» نیز سه‌بار به تعویق افتاد تا سرانجام روز گذشته مشخص شد مذاکرات ثمر چندانی نداشته است. حامد کرزای گفت که بعد از گفت‌وگو‌های جدی روی چهار موضوع موافقت حاصل شده ولی بحث جنجالی «مصونیت قضایی» همچنان گشوده ماند. لفظ «مصونیت قضایی» اتباع بیگانه، برای هر ملتی هراسناک است و فارغ از معنای عملی آن دافعه دارد. آمریکا می‌گوید در هر کشوری که نیرو دارد «مصونیت قضایی» نیز دارد. مصونیت قضایی مورد نظر آمریکا به این معناست که سربازانی که در افغانستان مرتکب تخلف شوند، در آمریکا و بر اساس قوانین این کشور محاکمه شوند. از این‌رو جان کری با اصطلاح «مصونیت قضایی» موافق نیست، او می‌گوید قرار نیست اگر کسی مرتکب خلاف شد بی‌مجازات رها شود و بارها متخلفان بر اساس قانون آمریکا محاکمه شده‌اند. در مقابل افغانستان اصرار دارد سربازان خارجی طبق قانون افغانستان و در همین کشور مجازات شوند. در نهایت حامد کرزای ترجیح داد توپ را به زمین «لویه‌جرگه» بیندازد و تصمیم‌گیری در مورد این مساله چالشی را به آنها بسپارد. رییس‌جمهوری افغانستان تا کمتر از یک‌ماه دیگر لویه‌جرگه را فرا می‌خواند. لویه‌جرگه در قانون اساسی «عالی‌ترین مظهر اراده مردم افغانستان» تعریف شده است که برای تصمیم‌گیری‌های کلان کشوری برگزار می‌شود. در صورتی که لویه‌جرگه هم از امضای کامل مفاد توافقنامه امنیتی امتناع کند، کل توافقنامه را معلق خواهد کرد. به گزارش بی‌بی‌سی، مواردی که در مذاکره جان کری و حامد کرزای بر سر آنها توافق شد، عبارتند از:
تعریف تجاوز خارجی: کرزای گفت دولت افغانستان بر سر تعریف تجاوز خارجی علیه افغانستان با آمریکا به توافق رسیده است اما افزود جزییات آن بعدا اعلام خواهد شد. بحث تجاوز خارجی پس از مصونیت قضایی، موضوع مورد اختلاف میان دو کشور در جریان مذاکرات مربوط به موافقتنامه امنیتی بوده است. کرزای می‌گوید: «تجاوز خارجی تنها به توپ و تانک خارجی‌ها گفته نمی‌شود بلکه فرستادن تروریست‌ها و حمایت از آنها نیز تجاوز خارجی به‌شمار می‌رود.»
حاکمیت ملی: جان کری در نشستی خبری گفت آمریکا به حاکمیت ملی افغانستان کاملا احترام می‌گذارد. دولت افغانستان در گذشته از مواردی چون موجودیت زندان‌های نیروهای خارجی در افغانستان و مذاکره مستقیم با مخالفان مسلح دولت افغانستان به‌عنوان موارد «نقض حاکمیت ملی افغانستان» نام برده است.
تلفات غیرنظامیان: تلفات غیرنظامیان در نتیجه عملیات نیروهای خارجی در افغانستان از موضوعاتی بوده که بارها واکنش شدید دولت افغانستان را در پی داشته است. دولت آمریکا نیز همیشه گفته برای برخورد با این مساله مکانیسم‌های جدی دارد و درباره تلفات غیرنظامیان در افغانستان با جدیت تحقیق می‌کند.
خودسری‌های نیروهای خارجی: کرزای همچنین گفت در مورد توقف شماری از عملکردهای نیروهای خارجی که خود آن را «خودسری‌های نیروهای خارجی در افغانستان» خواند، توافق شده است. دولت افغانستان همیشه گفته نیروهای خارجی نباید در روستاها بجنگند بلکه باید توجه خودشان را به پناهگاه‌های «تروریست‌ها در آن سوی مرز» افغانستان معطوف کنند.
مذاکره برای توافق امنیتی در افغانستان در حالی جنجال‌آفرین است که اساسا چیزی به نام امنیت در برخی نقاط این کشور وجود ندارد و نه آمریکا و نه دولت افغانستان توان کنترل ناامنی و محافظت از جان شهروندان را ندارند. دیروز زمانی که کرزای و کری نشست خبری مشترک برگزار کردند، دو کودک هشت و 10ساله در ولایت کونار به دست طالبان کشته شدند. طالبان می‌گوید جرم آنها خبرچینی بود! یک روز پیش از آن هم طبق اعلام وزارت کشور افغانستان، در اثر برخورد یک راکت طالبان به بازاری در ولایت نورستان در شرق این کشور، هفت‌نفر کشته و 9نفر مجروح شدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.