ما مقصریم آقای فیروز گوران
پژمان موسوی
حالا سه روز شده است؛ 72 ساعتِ سخت. باور فقدانش هنوز هم سخت است؛ یعنی واقعا فیروز گوران دیگر در جهان ما نیست؟ یعنی آنهمه شور، آنهمه امید، آنهمه سواد و آنهمه دغدغه و پشتکار همهوهمه زیر خاک رفته است؟ یعنی جهان اینقدر بیرحم است؟ بیرحمیِ روزگار البته برای او تازگی نداشت؛ پیش از آن هم روزگار برای فیروز گوران کم نگذاشته بود؛ کودکیِ سخت که با یتیمی هم همراه بود و شرایط سخت زندگی در سوادکوه مازندران، او را برای روزهای سخت سالهای ابتدایی مهاجرت در تهران آبدیده کرده بود؛ روزهایی که بخشی از آن به دستفروشی و بخشی دیگر به کارگری در چاپخانه «مهر ایران» گذشت. او اما اسیر تقدیر نشد و به قول توران میرهادی، «غم بزرگ را به کار بزرگ تبدیل کرد»؛ کارگری را به فرصتی برای آشنایی با حروفچینی بدل کرد و حروفچینی را هم زمینهای کرد برای ورود به دنیای روزنامهنگاری. فیروز گوران اما آنقدر انگیزه و اراده داشت تا خیلی زود خودش را به همه ثابت کند و تا شورای سردبیری روزنامه آیندگان که از پیشروترین و حرفهایترینهای آن روزگار بود هم پیش برود. «آیندگان» البته تنها روزنامه ای نبود که او در آن به فعالیت حرفهای مشغول بود؛ «اطلاعات» و «کیهان» هم در مقاطعی روزنامه او محسوب میشدند.
سالهای بعد از پیروزی انقلاب اما برای فیروز گوران عرصه فعالیت در مجلات بود. «صنعت حملونقل» و «جامعه سالم» دو مجلهای بود که گوران بیش از بقیه برایشان وقت و انرژی گذاشت؛ مجلاتی که آنقدر خوب بودند که هنوز هم پس از گذشت نزدیک به 30 سال از انتشار آنها، معتبرند و محل رجوع؛ مجلاتی در کنار نشریاتی مانند آدینه، دنیای سخن، گردون، تکاپو و... .
بعد از توقف انتشار اینها اما چه شد؟ هیچ! در تمام این سالهای پس از «جامعه سالم»، فیروز گوران حاشیهنشین شد و جداافتاده از کاروان روزنامهنگاری ایران. با اینکه فضا باز شده بود و روزنامهنگاری ایران دوران تازهای از حیات خود را آغاز کرده بود، خبری از گوران و گورانها در سردبیری و مدیریت ارشد تحریریهها نبود و انگارنهانگار که ایران روزنامهنگاران طرازاولی مانند او دارد. آسمان را نمیخواهم به ریسمان ببافم، همانقدر که نظم موجود علاقهای به فعالیت چهرههایی مانند فیروز گوران نداشت، ما روزنامهنگاران نسل جدید هم او و امثال او را ندیدیم؛ لابد پیش خودمان فکر کردیم که اگر گورانها در مطبوعات باشند، دیگر چه جای ما و ندانستیم که یکی مثل فیروز گوران میتواند بهترین مشاور باشد برای ما در روزنامهداری و مجلهداری. یکی مثل او میتوانست مثل چراغ راه باشد برای ما؛ مایی که «بزرگ» نداشتیم و تحریریههایمان خالی بود از آن نسل بیتکرار. نکردیم و نشد. حالا هم آنهمه ایده، آنهمه امید و آنهمه شور برای روزنامهنگاری زیر خروارها خاک رفته و ما ماندهایم و یاد او؛ یادی که تا همیشه با ماست... .
حالا سه روز شده است؛ 72 ساعتِ سخت. باور فقدانش هنوز هم سخت است؛ یعنی واقعا فیروز گوران دیگر در جهان ما نیست؟ یعنی آنهمه شور، آنهمه امید، آنهمه سواد و آنهمه دغدغه و پشتکار همهوهمه زیر خاک رفته است؟ یعنی جهان اینقدر بیرحم است؟ بیرحمیِ روزگار البته برای او تازگی نداشت؛ پیش از آن هم روزگار برای فیروز گوران کم نگذاشته بود؛ کودکیِ سخت که با یتیمی هم همراه بود و شرایط سخت زندگی در سوادکوه مازندران، او را برای روزهای سخت سالهای ابتدایی مهاجرت در تهران آبدیده کرده بود؛ روزهایی که بخشی از آن به دستفروشی و بخشی دیگر به کارگری در چاپخانه «مهر ایران» گذشت. او اما اسیر تقدیر نشد و به قول توران میرهادی، «غم بزرگ را به کار بزرگ تبدیل کرد»؛ کارگری را به فرصتی برای آشنایی با حروفچینی بدل کرد و حروفچینی را هم زمینهای کرد برای ورود به دنیای روزنامهنگاری. فیروز گوران اما آنقدر انگیزه و اراده داشت تا خیلی زود خودش را به همه ثابت کند و تا شورای سردبیری روزنامه آیندگان که از پیشروترین و حرفهایترینهای آن روزگار بود هم پیش برود. «آیندگان» البته تنها روزنامه ای نبود که او در آن به فعالیت حرفهای مشغول بود؛ «اطلاعات» و «کیهان» هم در مقاطعی روزنامه او محسوب میشدند.
سالهای بعد از پیروزی انقلاب اما برای فیروز گوران عرصه فعالیت در مجلات بود. «صنعت حملونقل» و «جامعه سالم» دو مجلهای بود که گوران بیش از بقیه برایشان وقت و انرژی گذاشت؛ مجلاتی که آنقدر خوب بودند که هنوز هم پس از گذشت نزدیک به 30 سال از انتشار آنها، معتبرند و محل رجوع؛ مجلاتی در کنار نشریاتی مانند آدینه، دنیای سخن، گردون، تکاپو و... .
بعد از توقف انتشار اینها اما چه شد؟ هیچ! در تمام این سالهای پس از «جامعه سالم»، فیروز گوران حاشیهنشین شد و جداافتاده از کاروان روزنامهنگاری ایران. با اینکه فضا باز شده بود و روزنامهنگاری ایران دوران تازهای از حیات خود را آغاز کرده بود، خبری از گوران و گورانها در سردبیری و مدیریت ارشد تحریریهها نبود و انگارنهانگار که ایران روزنامهنگاران طرازاولی مانند او دارد. آسمان را نمیخواهم به ریسمان ببافم، همانقدر که نظم موجود علاقهای به فعالیت چهرههایی مانند فیروز گوران نداشت، ما روزنامهنگاران نسل جدید هم او و امثال او را ندیدیم؛ لابد پیش خودمان فکر کردیم که اگر گورانها در مطبوعات باشند، دیگر چه جای ما و ندانستیم که یکی مثل فیروز گوران میتواند بهترین مشاور باشد برای ما در روزنامهداری و مجلهداری. یکی مثل او میتوانست مثل چراغ راه باشد برای ما؛ مایی که «بزرگ» نداشتیم و تحریریههایمان خالی بود از آن نسل بیتکرار. نکردیم و نشد. حالا هم آنهمه ایده، آنهمه امید و آنهمه شور برای روزنامهنگاری زیر خروارها خاک رفته و ما ماندهایم و یاد او؛ یادی که تا همیشه با ماست... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.