|

رفع فاصله‌های تهدیدآمیز تابستانی

کامل حسینی. دبیر آموزش‌و‌پرورش

یکی از استادان برجسته ایرانی در فرانسه گفته بود که اگر بنده به‌طور مرتب در زمینه دانش و دانسته‌های خود ممارست نداشته باشم، به‌زودی آنها را فراموش خواهم کرد. اکنون از خود باید پرسید که سخن استاد به کدامین حقیقت مهم برای دانش‌آموزان اشاره دارد؟ حقیقتی هست که برخی خانواده‌ها از آن ناآگاهند و آن بی‌توجهی به فاصله و شکاف‌های یادگیری است که مانند یک راه انحرافی، آغازش تعطیلات تابستانی و انتهایش مسیر برهوت پاییز سال تحصیلی نو است. برخی اولیای دانش‌آموزان با خیال اینکه کسب نمره قبولی و حتی معدل بالا بر این فاصله‌ها غلبه خواهد کرد، بی‌خیال اهمیت تعطیلات تابستانی خواهند شد. البته نگارنده منکر وجود سرگرمی‌ها و تفریحات تابستانی نیست، اما نباید از این فرصت‌های تابستانی برای رفع اشکالات علمی و تحصیلی هم غافل شد. در زمان تابستان، رکود یادگیری و تمرین مداوم و همچنین فاصله‌گرفتن مطلق از کتاب‌های درسی و غیر‌درسی سبب ایجاد شکاف میان یادگیری‌های سال قبلی با سال نو خواهد شد. از یک طرف زمان چندانی در اختیار آموزگاران نیست که بتوانند همیشه کلیات مطالب درس سال قبلی را در هر جلسه مرور کنند، مگر مرور از طریق مطالبی که ممکن است لابه‌لای برخی مطالب درس جدید بتوان به آنها اشاره کرد و از طرف دیگر درست یا نادرست این قضیه بماند که مطالب کلی و پیش‌نیاز سال قبلی در سال جدید خیلی کمتر گنجانده می‌شود. در حقیقت، کلاس‌های خصوصی و تقویتی باید به‌منظور مرور بیشتر دروسی مانند زبان، ریاضی، عربی در تابستان مدنظر اولیای دانش‌آموزان باشد. البته برخی درس‌های علوم انسانی بیشتر از آنکه نیازمند کلاس تقویتی و حتی پیش‌نیاز باشند، نیازمند تمرکز و توجه بیشتر به مطالعه کتاب‌های غیردرسی، مجله‌ها و برخی مطالب روزنامه‌ها است؛ زیرا موفقیت دانش‌آموزان در این‌گونه درس‌ها بیشتر از آنکه وابسته به یادگیری فرمول‌ها و قواعد مشخصی باشد، بر گسترش افق ذهن و تفکر آنها از طریق آشنایی بیشتر با مسائل فرهنگی و اجتماعی استوار است.
مطالعه کتاب‌های دیگر و یادداشت‌های مجله‌‌ای و روزنامه‌ای در زمینه دروس پایه‌ای متناسب با سطح دانش‌آموزان هم باید در تابستان‌ها در نظر گرفته شود، زیرا مطالعه کتاب‌ها اعم از مجلات و روزنامه در هر زمینه‌ای علاوه بر افزایش دانسته‌های دانش‌آموزان سبب بر‌انگیختن علاقه نسبت به کتاب‌های درسی هم خواهد شد. اما حقیقتی دیگر که باید به آن توجه داشت، بحث ضرورت هزینه‌های مادی و غیرمادی است که در این راه یعنی رفع فاصله‌های احتمالی پرداخت می‌شود؛ به عبارت دیگر مصداق بارز رفع این فاصله‌های یادگیری، یعنی تحقق یادگیری‌ها از راه مطالعه غیر‌درسی و سایر کلاس‌ها برای فرزندان ازسوی اولیای گرامی مستلزم صرف هزینه‌های نسبتا سنگین است، اما همان‌طورکه می‌دانیم برای رسیدن به هر امر مفید و سازنده‌ای باید هزینه کرد و آنچه مسلم است موفقیت بیشتر فرزندان نیز از این قاعده جدا نیست و باید هزینه پرداخت کرد تا در آینده هزینه‌های مادی و به‌ویژه معنوی دوباره به سمت فرزندان بازگردند.

یکی از استادان برجسته ایرانی در فرانسه گفته بود که اگر بنده به‌طور مرتب در زمینه دانش و دانسته‌های خود ممارست نداشته باشم، به‌زودی آنها را فراموش خواهم کرد. اکنون از خود باید پرسید که سخن استاد به کدامین حقیقت مهم برای دانش‌آموزان اشاره دارد؟ حقیقتی هست که برخی خانواده‌ها از آن ناآگاهند و آن بی‌توجهی به فاصله و شکاف‌های یادگیری است که مانند یک راه انحرافی، آغازش تعطیلات تابستانی و انتهایش مسیر برهوت پاییز سال تحصیلی نو است. برخی اولیای دانش‌آموزان با خیال اینکه کسب نمره قبولی و حتی معدل بالا بر این فاصله‌ها غلبه خواهد کرد، بی‌خیال اهمیت تعطیلات تابستانی خواهند شد. البته نگارنده منکر وجود سرگرمی‌ها و تفریحات تابستانی نیست، اما نباید از این فرصت‌های تابستانی برای رفع اشکالات علمی و تحصیلی هم غافل شد. در زمان تابستان، رکود یادگیری و تمرین مداوم و همچنین فاصله‌گرفتن مطلق از کتاب‌های درسی و غیر‌درسی سبب ایجاد شکاف میان یادگیری‌های سال قبلی با سال نو خواهد شد. از یک طرف زمان چندانی در اختیار آموزگاران نیست که بتوانند همیشه کلیات مطالب درس سال قبلی را در هر جلسه مرور کنند، مگر مرور از طریق مطالبی که ممکن است لابه‌لای برخی مطالب درس جدید بتوان به آنها اشاره کرد و از طرف دیگر درست یا نادرست این قضیه بماند که مطالب کلی و پیش‌نیاز سال قبلی در سال جدید خیلی کمتر گنجانده می‌شود. در حقیقت، کلاس‌های خصوصی و تقویتی باید به‌منظور مرور بیشتر دروسی مانند زبان، ریاضی، عربی در تابستان مدنظر اولیای دانش‌آموزان باشد. البته برخی درس‌های علوم انسانی بیشتر از آنکه نیازمند کلاس تقویتی و حتی پیش‌نیاز باشند، نیازمند تمرکز و توجه بیشتر به مطالعه کتاب‌های غیردرسی، مجله‌ها و برخی مطالب روزنامه‌ها است؛ زیرا موفقیت دانش‌آموزان در این‌گونه درس‌ها بیشتر از آنکه وابسته به یادگیری فرمول‌ها و قواعد مشخصی باشد، بر گسترش افق ذهن و تفکر آنها از طریق آشنایی بیشتر با مسائل فرهنگی و اجتماعی استوار است.
مطالعه کتاب‌های دیگر و یادداشت‌های مجله‌‌ای و روزنامه‌ای در زمینه دروس پایه‌ای متناسب با سطح دانش‌آموزان هم باید در تابستان‌ها در نظر گرفته شود، زیرا مطالعه کتاب‌ها اعم از مجلات و روزنامه در هر زمینه‌ای علاوه بر افزایش دانسته‌های دانش‌آموزان سبب بر‌انگیختن علاقه نسبت به کتاب‌های درسی هم خواهد شد. اما حقیقتی دیگر که باید به آن توجه داشت، بحث ضرورت هزینه‌های مادی و غیرمادی است که در این راه یعنی رفع فاصله‌های احتمالی پرداخت می‌شود؛ به عبارت دیگر مصداق بارز رفع این فاصله‌های یادگیری، یعنی تحقق یادگیری‌ها از راه مطالعه غیر‌درسی و سایر کلاس‌ها برای فرزندان ازسوی اولیای گرامی مستلزم صرف هزینه‌های نسبتا سنگین است، اما همان‌طورکه می‌دانیم برای رسیدن به هر امر مفید و سازنده‌ای باید هزینه کرد و آنچه مسلم است موفقیت بیشتر فرزندان نیز از این قاعده جدا نیست و باید هزینه پرداخت کرد تا در آینده هزینه‌های مادی و به‌ویژه معنوی دوباره به سمت فرزندان بازگردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.