|

واکنش آب منطقه‌ای گیلان به یک گزارش

بازگشت به درج مطلبی با عنوان « ساخت 7 سد بدون مجوز» به تاریخ 20/03/1398 شماره 3446 صفحه 4 و 6 آن روزنامه محترم توضیحات ذیل ارسال می‌شود.
سدهای لاستیکی همانند بندهای انحرافی کوچکی است که در گذشته در سطح رودخانه‌های استان به تعداد زیادی احداث شده است. در واقع این سدها دارای پی سطحی بوده و انتخاب محل احداث آنها عمدتا تابع نیازهای آبی، محل استفاده از آب، کمیت و کیفیت آب مورد تقاضا است. همچنین وضعیت مورفولوژی رودخانه شامل شیب و مقاطع عرضی و مسائل حقوقی و اجتماعی نیز در انتخاب محل احداث مؤثر است. اهداف اصلی احداث سدهای لاستیکی به شرح زیر است:
-تأمین آب موردنیاز اراضی مجاور، -بهبود شرایط موجود بستر رودخانه و ایستگاه‌های پمپاژ، -تغذیه آبخوان، -پیشگیری از ورود آب شور دریا
پیرامون مطلب اشاره‌شده مبنی بر عدم دریافت مجوز برای ساخت 7 سد لاستیکی از سازمان جنگل‌ها و مراتع باید توجه نمود که بر اساس قوانین و دستورالعمل‌های ابلاغی موجود ساخت سدهای کوتاه با ارتفاع کمتر از 15 متر یا مساحت دریاچه کمتر از 400 هکتار، نیازی به اخذ مجوز زیست‌محیطی وجود ندارد (مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در خصوص تعیین طرح‌ها و پروژه‌های مشمول انجام مطالعات ارزیابی زیست‌محیطی به شماره 144479/45880 مورخ 20/07/1390 ). همچنین ذکر این نکته لازم است که مطالعات سدهای لاستیکی در استان گیلان از دهه 80 و عملیات اجرائی آنها از سال 1391 شروع شده و طرح هفت سد لاستیکی نیز از سال 1394 یعنی 4 سال پیش از کلنگ‌زنی سد لاسک، اجرائی گردیده است.
در پاسخ به اظهارنظر دکتر کامران داوری، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد مبنی بر تأمین آب بیشتر با احداث سدهای لاستیکی و کسب درآمد از طریق فروش آب باید توجه نمود که بیش از 70 درصد از بارندگی استان گیلان خارج از فصل کشت بوده و از دسترس خارج می‌شود. احداث بندهای کوتاه یکی از روش‌های متداول و کاربردی است که برای مدیریت بارش‌ها در فصل کشت مورد‌استفاده قرار می‌گیرد و برای این منظور بندهای لاستیکی که به سدهای لاستیکی معروف شده‌اند، دارای سازگاری بیشتری با محیط زیست می‌باشند. در استان گیلان بندهای لاستیکی به‌منظور تثبیت و پایداری در تأمین و مدیریت آب موردنیاز اراضی کشاورزی و با هدف حفظ و بهبود وضعیت موجود بستر رودخانه و ایستگاه‌های پمپاژ و تأمین معیشت مردم که وابسته به تولید محصول استراتژیک برنج است، احداث گردیده یا در دست احداث می‌باشند. با توجه به اینکه سدهای لاستیکی استان گیلان در مناطق سنتی آبخور اجرا شده‌اند و هیچ‌گونه درآمدی از احداث آنها حاصل نشده است، آب‌بندان‌های استان گیلان نیز در بهترین شرایط مدیریت تناوبی آبیاری قادر به تأمین کمتر از 200 میلیون مترمکعب آب کشاورزی هستند در‌حالی‌که نیاز شالی‌کاری استان بیش از دوونیم میلیارد مترمکعب می‌باشد؛ لذا علاوه بر لزوم احیای آب‌بندان‌های موجود که در دست اقدام نیز قرار دارد، نیاز به سایر منابع ازجمله سدهای کوتاه (بندهای لاستیکی) در مدیریت منابع آب اجتناب‌ناپذیر است.‌در پاسخ به اظهارات منصور سمایی، عضو شورای عالی جنگل لازم به توضیح است که بندهای لاستیکی هیچ‌گونه تداخلی با جنگل‌ها به‌ویژه جنگل‌های هیرکانی نداشته و به‌طور‌کامل در بستر رودخانه احداث شده و دارای کانال‌های ماهی‌رو مطابق با استانداردهای زیست‌محیطی می‌باشند. در احداث این سدها هیچ‌گونه تعرضی به اراضی ملی صورت نپذیرفته و دریاچه آنها نیز در محدوده بستر و حریم رودخانه واقع شده است.‌پیرامون تخصیص بودجه، هرگونه اقدام فنی و مالی ازجمله تأمین اعتبار و تخصیص بودجه در طرح هفت سد لاستیکی پس از طی فرایند مربوطه و از مجاری قانونی کشور صورت پذیرفته است.در پاسخ به اظهارنظر انجام‌شده درمورد نیاز به شفافیت پروژه‌ها، لازم به توضیح است که کلیه سدهای لاستیکی استان بر اساس نیاز و شرایط مناطق، تقاضاهای متعدد مردمی، پیگیری نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی، ائمه جمعه، فرمانداران و... پس از طی فرایند مطالعات و اخذ مجوزهای لازم و با در نظر گرفتن اولویت‌های استان وارد مرحله اجرا گردیدند. به همین دلیل نیز این سدها جزء مصوبات سفر ریاست محترم جمهور به استان گیلان بوده و تسریع در اجرای آنها مورد تأکید قرار گرفته است.در پاسخ به پیشگیری از ورود آب به دریای خزر، اجرای سدهای لاستیکی موجب خروج آب از حوضه دریای خزر نشده و آب در مسیر طبیعی رودخانه جریان یافته و وارد تالاب‌ها و دریای خزر می‌گردد.‌یکی از مزایای سدهای لاستیکی ایجاد امکان برای پرورش آبزیان است. همچنین امکان ایجاد ظرفیت گردشگری با احداث این سازه‌ها افزایش خواهد یافت که این امر نیز به ایجاد ارزش‌افزوده کمک خواهد نمود. لازم به توضیح است در پاسخ به این موضوع که صنعت شیلات ارزش‌افزوده بیشتری نسبت به زراعت دارد، باید عنوان نمود که آب منطقه‌ای گیلان در زمینه تأمین آب موردنیاز شیلات تاکنون مشکل خاصی نداشته است. به دلیل عدم وجود سازه‌های تنظیم آب در بیشتر نقاط استان گیلان کشاورزان به‌صورت سنتی با احداث سد‌های خاکی به اصطلاح خال سه‌پایه (با چوب و گونی) مقاطع رودخانه را در نقاط متعدد مسدود و مانع از جابه‌جایی آبزیان به بالادست می‌گردند؛ درحالی‌که در احداث سدهای لاستیکی احداث‌شده پلکان ماهی‌رو طبق استانداردهای لازم تعبیه و فرایند مهاجرت آبزیان تسهیل می‌گردد و با ایجاد آرامش در مسیر آب از میزان گل‌و‌لای جریان نیز کاسته خواهد شد.‌احداث سدهای لاستیکی نه‌تنها موجب مدیریت مصرف آب می‌شود بلکه این امر در راستای ایجاد امنیت شغلی برای استانی است که عمده ساکنان آن شغل شریف کشاورزی را دنبال می‌نمایند.
در پایان تأکید می‌نماید که شفاف‌سازی در اجرای هر پروژه عمرانی از خواسته‌های کارشناسان صنعت آب کشور است و انتظار می‌رود در مباحث تخصصی بخش آب اظهارنظر متولیان امر نیز مدنظر قرار گیرد.

بازگشت به درج مطلبی با عنوان « ساخت 7 سد بدون مجوز» به تاریخ 20/03/1398 شماره 3446 صفحه 4 و 6 آن روزنامه محترم توضیحات ذیل ارسال می‌شود.
سدهای لاستیکی همانند بندهای انحرافی کوچکی است که در گذشته در سطح رودخانه‌های استان به تعداد زیادی احداث شده است. در واقع این سدها دارای پی سطحی بوده و انتخاب محل احداث آنها عمدتا تابع نیازهای آبی، محل استفاده از آب، کمیت و کیفیت آب مورد تقاضا است. همچنین وضعیت مورفولوژی رودخانه شامل شیب و مقاطع عرضی و مسائل حقوقی و اجتماعی نیز در انتخاب محل احداث مؤثر است. اهداف اصلی احداث سدهای لاستیکی به شرح زیر است:
-تأمین آب موردنیاز اراضی مجاور، -بهبود شرایط موجود بستر رودخانه و ایستگاه‌های پمپاژ، -تغذیه آبخوان، -پیشگیری از ورود آب شور دریا
پیرامون مطلب اشاره‌شده مبنی بر عدم دریافت مجوز برای ساخت 7 سد لاستیکی از سازمان جنگل‌ها و مراتع باید توجه نمود که بر اساس قوانین و دستورالعمل‌های ابلاغی موجود ساخت سدهای کوتاه با ارتفاع کمتر از 15 متر یا مساحت دریاچه کمتر از 400 هکتار، نیازی به اخذ مجوز زیست‌محیطی وجود ندارد (مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در خصوص تعیین طرح‌ها و پروژه‌های مشمول انجام مطالعات ارزیابی زیست‌محیطی به شماره 144479/45880 مورخ 20/07/1390 ). همچنین ذکر این نکته لازم است که مطالعات سدهای لاستیکی در استان گیلان از دهه 80 و عملیات اجرائی آنها از سال 1391 شروع شده و طرح هفت سد لاستیکی نیز از سال 1394 یعنی 4 سال پیش از کلنگ‌زنی سد لاسک، اجرائی گردیده است.
در پاسخ به اظهارنظر دکتر کامران داوری، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد مبنی بر تأمین آب بیشتر با احداث سدهای لاستیکی و کسب درآمد از طریق فروش آب باید توجه نمود که بیش از 70 درصد از بارندگی استان گیلان خارج از فصل کشت بوده و از دسترس خارج می‌شود. احداث بندهای کوتاه یکی از روش‌های متداول و کاربردی است که برای مدیریت بارش‌ها در فصل کشت مورد‌استفاده قرار می‌گیرد و برای این منظور بندهای لاستیکی که به سدهای لاستیکی معروف شده‌اند، دارای سازگاری بیشتری با محیط زیست می‌باشند. در استان گیلان بندهای لاستیکی به‌منظور تثبیت و پایداری در تأمین و مدیریت آب موردنیاز اراضی کشاورزی و با هدف حفظ و بهبود وضعیت موجود بستر رودخانه و ایستگاه‌های پمپاژ و تأمین معیشت مردم که وابسته به تولید محصول استراتژیک برنج است، احداث گردیده یا در دست احداث می‌باشند. با توجه به اینکه سدهای لاستیکی استان گیلان در مناطق سنتی آبخور اجرا شده‌اند و هیچ‌گونه درآمدی از احداث آنها حاصل نشده است، آب‌بندان‌های استان گیلان نیز در بهترین شرایط مدیریت تناوبی آبیاری قادر به تأمین کمتر از 200 میلیون مترمکعب آب کشاورزی هستند در‌حالی‌که نیاز شالی‌کاری استان بیش از دوونیم میلیارد مترمکعب می‌باشد؛ لذا علاوه بر لزوم احیای آب‌بندان‌های موجود که در دست اقدام نیز قرار دارد، نیاز به سایر منابع ازجمله سدهای کوتاه (بندهای لاستیکی) در مدیریت منابع آب اجتناب‌ناپذیر است.‌در پاسخ به اظهارات منصور سمایی، عضو شورای عالی جنگل لازم به توضیح است که بندهای لاستیکی هیچ‌گونه تداخلی با جنگل‌ها به‌ویژه جنگل‌های هیرکانی نداشته و به‌طور‌کامل در بستر رودخانه احداث شده و دارای کانال‌های ماهی‌رو مطابق با استانداردهای زیست‌محیطی می‌باشند. در احداث این سدها هیچ‌گونه تعرضی به اراضی ملی صورت نپذیرفته و دریاچه آنها نیز در محدوده بستر و حریم رودخانه واقع شده است.‌پیرامون تخصیص بودجه، هرگونه اقدام فنی و مالی ازجمله تأمین اعتبار و تخصیص بودجه در طرح هفت سد لاستیکی پس از طی فرایند مربوطه و از مجاری قانونی کشور صورت پذیرفته است.در پاسخ به اظهارنظر انجام‌شده درمورد نیاز به شفافیت پروژه‌ها، لازم به توضیح است که کلیه سدهای لاستیکی استان بر اساس نیاز و شرایط مناطق، تقاضاهای متعدد مردمی، پیگیری نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی، ائمه جمعه، فرمانداران و... پس از طی فرایند مطالعات و اخذ مجوزهای لازم و با در نظر گرفتن اولویت‌های استان وارد مرحله اجرا گردیدند. به همین دلیل نیز این سدها جزء مصوبات سفر ریاست محترم جمهور به استان گیلان بوده و تسریع در اجرای آنها مورد تأکید قرار گرفته است.در پاسخ به پیشگیری از ورود آب به دریای خزر، اجرای سدهای لاستیکی موجب خروج آب از حوضه دریای خزر نشده و آب در مسیر طبیعی رودخانه جریان یافته و وارد تالاب‌ها و دریای خزر می‌گردد.‌یکی از مزایای سدهای لاستیکی ایجاد امکان برای پرورش آبزیان است. همچنین امکان ایجاد ظرفیت گردشگری با احداث این سازه‌ها افزایش خواهد یافت که این امر نیز به ایجاد ارزش‌افزوده کمک خواهد نمود. لازم به توضیح است در پاسخ به این موضوع که صنعت شیلات ارزش‌افزوده بیشتری نسبت به زراعت دارد، باید عنوان نمود که آب منطقه‌ای گیلان در زمینه تأمین آب موردنیاز شیلات تاکنون مشکل خاصی نداشته است. به دلیل عدم وجود سازه‌های تنظیم آب در بیشتر نقاط استان گیلان کشاورزان به‌صورت سنتی با احداث سد‌های خاکی به اصطلاح خال سه‌پایه (با چوب و گونی) مقاطع رودخانه را در نقاط متعدد مسدود و مانع از جابه‌جایی آبزیان به بالادست می‌گردند؛ درحالی‌که در احداث سدهای لاستیکی احداث‌شده پلکان ماهی‌رو طبق استانداردهای لازم تعبیه و فرایند مهاجرت آبزیان تسهیل می‌گردد و با ایجاد آرامش در مسیر آب از میزان گل‌و‌لای جریان نیز کاسته خواهد شد.‌احداث سدهای لاستیکی نه‌تنها موجب مدیریت مصرف آب می‌شود بلکه این امر در راستای ایجاد امنیت شغلی برای استانی است که عمده ساکنان آن شغل شریف کشاورزی را دنبال می‌نمایند.
در پایان تأکید می‌نماید که شفاف‌سازی در اجرای هر پروژه عمرانی از خواسته‌های کارشناسان صنعت آب کشور است و انتظار می‌رود در مباحث تخصصی بخش آب اظهارنظر متولیان امر نیز مدنظر قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.