عضو شوراي نگهبان: باندبازی و حزبگرايي خلاف قانون است
تأثير سلايق فردي در تأييد صلاحيتها تقصير قانون است؟
شرق: آيا سليقه فردي و سياسي اعضای شوراي نگهبان در ماجراي رد يا تأييد صلاحيتها دخالت دارد؟ اين بحثی دامنهدار و طولاني است. از زماني كه نظارت استصوابي شوراي نگهبان محل بحث و انتقاد شده است، بحث درباره نقش سلايق فردي اعضای اصلي و حتي اعضای دفاتر استاني هم پيش كشيده شده است. روز گذشته آيتالله شبزندهدار، عضو شورای نگهبان، گفته است كه «در تأیید یا رد صلاحیتها باید سلایق شخصی کنار گذاشته شود و آنچه در این زمینه اهمیت دارد، عمل به قانون و شرع مقدس است که باید به آن توجه شود». اگرچه او توضيح نداده است كه منظور از اين بايد چيست و درصورتيكه رعايت نشود، چه بايد كرد؟
به گزارش ايرنا، شبزندهدار در ادامه گفته است: «نباید در تأیید صلاحیت افراد تسامح و خلاف قانون عمل شود و هدف شورای نگهبان عمل به قانون و رعایت شرع مقدس است. باندبازی، حزبگرایی، قوموخویشبازی خلاف قانون است و یک ناظر شورای نگهبان باید در مقام نظارت هیچ فرقی میان برادرش و سایر افراد قائل نباشد».
با اين حال، برخي از اعضای شوراي نگهبان نظري مخالف آيتالله شبزندهدار دارند يا حداقل قرائتشان از ماجراي ورود سلايق به بحث تأييد يا رد صلاحيتها كاملا متفاوت است؛ آنها معتقدند كه گاهي ورود سلايق فردي وسياسي اجتنابناپذير است و اگر ايراد و اشكالي به موضوع وارد است بايد به قانون رجوع و آن را اصلاح كرد.
عباسعلي كدخدايي، سخنگوي فعلي شوراي نگهبان، سال 92 به خبرنگار «شرق» گفته بود: «بحث بررسی صلاحیتها، انتخابات مجلس و ریاستجمهوری دو مکانیسم متفاوت دارد. واقعیت این است که باوجود اسناد و مدارکی که باید بررسی شود، قانون گفته است اعضای شورای نگهبان باید رأی دهند. فرض کنید مثلا خود شما عضو شورای نگهبان هستید، اسناد و مدارکی به شما میرسد و قرار است صلاحیت من کدخدایی را بررسی کنید، آنها را بررسی میکنید و تصوری در ذهن شما درباره من ایجاد میشود و ممکن است با عنایت به همه اینها رأی منفی به کدخدایی دهید. قانونگذار، این را به رأی شما محول کرده است. کاری دیگر نمیشود کرد. مجلس که رأی میدهد مگر بر چه اساسی رأی میدهد؟ قانون گفته است رأی نمایندگان. آن نماینده به هر دلیلی ممکن است رأی مثبت یا منفی دهد ولو اینکه مسئولیت اجتماعی دارد و باید به مردم پاسخگو باشد. اما واقعیت این است که شما به عنوان عضو یک نهاد تصمیمگیری به هر علتی یک رأی میدهید و مجموع این آرای شماست که میشود نتیجه نهایی...؛ به هر حال ما یک پروندهای داریم که سندی در آن هست. این سند را من نوعی قبول میکنم، اما دیگری نه و میگوید از نظر او این سند
مخدوش است. همین باعث میشود که من رأی منفی دهم دیگری نه. غیر از این، راه دیگری نیست شما بفرمایید بگویید چه راه دیگری هست؟».
كدخدايي در يك جمع دانشجويي هم اين ماجرا را بهشكلي ديگر مطرح كرده است و همهچيز را گردن قانون انداخته، او گفته است: «قانون اساسی نهادی را به نام شورای نگهبان شکل داده و بیان کرده است که 12 نفر عضو آن باشند و وظایف و اختیارات آن را مشخص کرده است. شورای نگهبان براساس قانون عمل میکند اگر شما به ساختار اعتراض دارید باید درباره فلسفه و بازنگری قانون اساسی صحبت کنید مثل آنکه اکنون نمیتوانید بگویید چرا شورای نگهبان این وظیفه را دارد یا ندارد، زیرا وظایف شورا را قانون اساسی تعیین میکند؛ شما میتوانید بپرسید آیا شورای نگهبان وظایفش را درست انجام میدهد یا نه؟».
نجاتالله ابراهيميان، سخنگوي پيشين شوراي نگهبان، نیز درباره اثرگذاري سلايق شخصي اعضای شوراي نگهبان در تأييد يا رد صلاحيتها، نظر ويژه خود را دارد؛ او گفته است: «بر فرض محال که اگر هم فردی سلایقی داشته باشد، مجموعه افراد مانع تأثیر سلیقه خواهد شد. واقعا ترکیب و هیئت 12 نفره، مخصوصا مدل انتخاب اعضا بهگونهای است که احتمال تأثیرپذیری سلیقهای را بسیار ضعیف میکند... شما ممکن است بگویید اعضای شورای نگهبان انتخابهای سیاسی دارند و ممکن است به گروههای سیاسی دلبستگی داشته باشند؛ در جواب عرض میکنم که اگر فردا ما این را به یک دادگاه هم بدهیم باز هم میتوانیم این ادعاها را مطرح کنیم... در نتیجه ما در اجرای قانون عادی انتخابات که مبتنیبر برداشتی از قانون اساسی است، فعلا تا زمانی که قانون تغییر نکرده است، مکلفایم به همین ترتیب درباره مسئله صلاحیتها و شرایط و موانع بررسی کنیم و نظر بدهیم».
شرق: آيا سليقه فردي و سياسي اعضای شوراي نگهبان در ماجراي رد يا تأييد صلاحيتها دخالت دارد؟ اين بحثی دامنهدار و طولاني است. از زماني كه نظارت استصوابي شوراي نگهبان محل بحث و انتقاد شده است، بحث درباره نقش سلايق فردي اعضای اصلي و حتي اعضای دفاتر استاني هم پيش كشيده شده است. روز گذشته آيتالله شبزندهدار، عضو شورای نگهبان، گفته است كه «در تأیید یا رد صلاحیتها باید سلایق شخصی کنار گذاشته شود و آنچه در این زمینه اهمیت دارد، عمل به قانون و شرع مقدس است که باید به آن توجه شود». اگرچه او توضيح نداده است كه منظور از اين بايد چيست و درصورتيكه رعايت نشود، چه بايد كرد؟
به گزارش ايرنا، شبزندهدار در ادامه گفته است: «نباید در تأیید صلاحیت افراد تسامح و خلاف قانون عمل شود و هدف شورای نگهبان عمل به قانون و رعایت شرع مقدس است. باندبازی، حزبگرایی، قوموخویشبازی خلاف قانون است و یک ناظر شورای نگهبان باید در مقام نظارت هیچ فرقی میان برادرش و سایر افراد قائل نباشد».
با اين حال، برخي از اعضای شوراي نگهبان نظري مخالف آيتالله شبزندهدار دارند يا حداقل قرائتشان از ماجراي ورود سلايق به بحث تأييد يا رد صلاحيتها كاملا متفاوت است؛ آنها معتقدند كه گاهي ورود سلايق فردي وسياسي اجتنابناپذير است و اگر ايراد و اشكالي به موضوع وارد است بايد به قانون رجوع و آن را اصلاح كرد.
عباسعلي كدخدايي، سخنگوي فعلي شوراي نگهبان، سال 92 به خبرنگار «شرق» گفته بود: «بحث بررسی صلاحیتها، انتخابات مجلس و ریاستجمهوری دو مکانیسم متفاوت دارد. واقعیت این است که باوجود اسناد و مدارکی که باید بررسی شود، قانون گفته است اعضای شورای نگهبان باید رأی دهند. فرض کنید مثلا خود شما عضو شورای نگهبان هستید، اسناد و مدارکی به شما میرسد و قرار است صلاحیت من کدخدایی را بررسی کنید، آنها را بررسی میکنید و تصوری در ذهن شما درباره من ایجاد میشود و ممکن است با عنایت به همه اینها رأی منفی به کدخدایی دهید. قانونگذار، این را به رأی شما محول کرده است. کاری دیگر نمیشود کرد. مجلس که رأی میدهد مگر بر چه اساسی رأی میدهد؟ قانون گفته است رأی نمایندگان. آن نماینده به هر دلیلی ممکن است رأی مثبت یا منفی دهد ولو اینکه مسئولیت اجتماعی دارد و باید به مردم پاسخگو باشد. اما واقعیت این است که شما به عنوان عضو یک نهاد تصمیمگیری به هر علتی یک رأی میدهید و مجموع این آرای شماست که میشود نتیجه نهایی...؛ به هر حال ما یک پروندهای داریم که سندی در آن هست. این سند را من نوعی قبول میکنم، اما دیگری نه و میگوید از نظر او این سند
مخدوش است. همین باعث میشود که من رأی منفی دهم دیگری نه. غیر از این، راه دیگری نیست شما بفرمایید بگویید چه راه دیگری هست؟».
كدخدايي در يك جمع دانشجويي هم اين ماجرا را بهشكلي ديگر مطرح كرده است و همهچيز را گردن قانون انداخته، او گفته است: «قانون اساسی نهادی را به نام شورای نگهبان شکل داده و بیان کرده است که 12 نفر عضو آن باشند و وظایف و اختیارات آن را مشخص کرده است. شورای نگهبان براساس قانون عمل میکند اگر شما به ساختار اعتراض دارید باید درباره فلسفه و بازنگری قانون اساسی صحبت کنید مثل آنکه اکنون نمیتوانید بگویید چرا شورای نگهبان این وظیفه را دارد یا ندارد، زیرا وظایف شورا را قانون اساسی تعیین میکند؛ شما میتوانید بپرسید آیا شورای نگهبان وظایفش را درست انجام میدهد یا نه؟».
نجاتالله ابراهيميان، سخنگوي پيشين شوراي نگهبان، نیز درباره اثرگذاري سلايق شخصي اعضای شوراي نگهبان در تأييد يا رد صلاحيتها، نظر ويژه خود را دارد؛ او گفته است: «بر فرض محال که اگر هم فردی سلایقی داشته باشد، مجموعه افراد مانع تأثیر سلیقه خواهد شد. واقعا ترکیب و هیئت 12 نفره، مخصوصا مدل انتخاب اعضا بهگونهای است که احتمال تأثیرپذیری سلیقهای را بسیار ضعیف میکند... شما ممکن است بگویید اعضای شورای نگهبان انتخابهای سیاسی دارند و ممکن است به گروههای سیاسی دلبستگی داشته باشند؛ در جواب عرض میکنم که اگر فردا ما این را به یک دادگاه هم بدهیم باز هم میتوانیم این ادعاها را مطرح کنیم... در نتیجه ما در اجرای قانون عادی انتخابات که مبتنیبر برداشتی از قانون اساسی است، فعلا تا زمانی که قانون تغییر نکرده است، مکلفایم به همین ترتیب درباره مسئله صلاحیتها و شرایط و موانع بررسی کنیم و نظر بدهیم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.