|

تغییر رفتار در کودکان

لیلا کاظم‌لو.مشاور و مدیر پیش‌دبستان و دبستان

آیا من پدر یا مادر موفقی هستم؟ آیا توانسته‌ام رفتارهای خوب را به کودکم آموزش دهم؟ این سؤال‌هایی هست که والدین معمولا از خود می‌پرسند. وقتی تصمیم می‌گیرید صاحب فرزند شوید، در واقع مسئولیت سنگین و بلندمدت تربیت او را پذیرفته‌اید. والدین در تربیت فرزندان مانند هر کار دیگر با مشکلاتی روبه‌رو خواهند بود. اگر والدین از روش‌های صحیح تربیتی آگاه باشند، با تمرین و به مرور زمان در آنها به مهارت خواهند رسید و در تربیت فرزندانشان موفق خواهند بود. برخی اصول تربیتی برای آشنایی مقدماتی
مطرح می‌شود:
1- مادران، پدران، لطفا هماهنگ عمل کنید: موفقیت والدین در تغییر رفتارهای کودک نیازمند هماهنگی بین پدر و مادر است. پیش از هر اقدامی، رفتارهایی را که می‌خواهید اصلاح کنید، دقیقا مشخص و برای رفع آن برنامه‌ای هماهنگ طراحی کنید.
2- توجه به نیازهای کودک: اهداف خود را متناسب با (سن، شخصیت، توانایی، رشد عقلی و شرایط محیطی فرزندتان و...) تعیین کنید و همه کودکان در یک سن خاص وارد مرحله مشابهی نمی‌شوند و میزان آموزش‌پذیری آنها نیز به یک میزان نیست.
3- در کوتاه‌مدت انتظار پیشرفت زیادی نداشته باشید: رفتارهای زیادی وجود دارد که دوست دارید به فرزندان خود بیاموزید ولی هیچ رفتاری با یک بار آموختن به دست نمی‌آید و آنان نیز همیشه برای فراگرفتن آمادگی ندارند. آموزش نیاز به وقت، حوصله و موقعیت‌شناسی دارد.
4- در هر زمان روی یک رفتار تمرکز کنید: فرزند شما ممکن است مشکلات متعددی داشته باشد ولی اگر شما بخواهید همه موارد را با هم اصلاح کنید، هرگز موفق نخواهید شد. برای موفقیت باید فقط یک مشکل را در نظر بگیرید و پس از حل آن به‌نوبت به مشکل دیگری بپردازید. هدفتان را با کلمات ساده‌ای که برای کودک قابل فهم باشد، برایش توضیح دهید و به او بگویید در این مورد خاص دقیقا چه انتظاری از او دارید. (مثلا می‌خواهم قبل از آمدن سر سفره دست‌هایت را صابون بزنی). سپس به پیشرفت‌های هر چند کوچک کودک در راه اصلاح رفتارش دقت کنید (برای مثال قبلا صابون نمی‌زده و حالا یک مرتبه صابون زده است، هر چند توقع ما چهار مرتبه صابون در روز باشد) و با واکنش‌های مثبت و تحسین‌آمیز بفهمانید رفتارش مناسب و مورد پسند است یا درباره رفتارهایی که می‌خواهید در کودکتان تغییر کند.
5- با دید مثبت نگاه کنید و هرگز از تحسین کودکتان غافل نباشید: تحسین کودک بسیار ارزشمند است. کودکان در هر مرحله سنی‌ای که باشند، تمایل دارند والدین آنها را بپسندند و از آنها راضی باشند. کودک نمی‌داند کدام رفتار مناسب و کدام رفتار نامناسب است. او هر رفتاری را که با واکنش والدین روبه‌رو شود یا او را به هدف برساند، مثبت تلقی کرده و تکرار خواهد کرد.

آیا من پدر یا مادر موفقی هستم؟ آیا توانسته‌ام رفتارهای خوب را به کودکم آموزش دهم؟ این سؤال‌هایی هست که والدین معمولا از خود می‌پرسند. وقتی تصمیم می‌گیرید صاحب فرزند شوید، در واقع مسئولیت سنگین و بلندمدت تربیت او را پذیرفته‌اید. والدین در تربیت فرزندان مانند هر کار دیگر با مشکلاتی روبه‌رو خواهند بود. اگر والدین از روش‌های صحیح تربیتی آگاه باشند، با تمرین و به مرور زمان در آنها به مهارت خواهند رسید و در تربیت فرزندانشان موفق خواهند بود. برخی اصول تربیتی برای آشنایی مقدماتی
مطرح می‌شود:
1- مادران، پدران، لطفا هماهنگ عمل کنید: موفقیت والدین در تغییر رفتارهای کودک نیازمند هماهنگی بین پدر و مادر است. پیش از هر اقدامی، رفتارهایی را که می‌خواهید اصلاح کنید، دقیقا مشخص و برای رفع آن برنامه‌ای هماهنگ طراحی کنید.
2- توجه به نیازهای کودک: اهداف خود را متناسب با (سن، شخصیت، توانایی، رشد عقلی و شرایط محیطی فرزندتان و...) تعیین کنید و همه کودکان در یک سن خاص وارد مرحله مشابهی نمی‌شوند و میزان آموزش‌پذیری آنها نیز به یک میزان نیست.
3- در کوتاه‌مدت انتظار پیشرفت زیادی نداشته باشید: رفتارهای زیادی وجود دارد که دوست دارید به فرزندان خود بیاموزید ولی هیچ رفتاری با یک بار آموختن به دست نمی‌آید و آنان نیز همیشه برای فراگرفتن آمادگی ندارند. آموزش نیاز به وقت، حوصله و موقعیت‌شناسی دارد.
4- در هر زمان روی یک رفتار تمرکز کنید: فرزند شما ممکن است مشکلات متعددی داشته باشد ولی اگر شما بخواهید همه موارد را با هم اصلاح کنید، هرگز موفق نخواهید شد. برای موفقیت باید فقط یک مشکل را در نظر بگیرید و پس از حل آن به‌نوبت به مشکل دیگری بپردازید. هدفتان را با کلمات ساده‌ای که برای کودک قابل فهم باشد، برایش توضیح دهید و به او بگویید در این مورد خاص دقیقا چه انتظاری از او دارید. (مثلا می‌خواهم قبل از آمدن سر سفره دست‌هایت را صابون بزنی). سپس به پیشرفت‌های هر چند کوچک کودک در راه اصلاح رفتارش دقت کنید (برای مثال قبلا صابون نمی‌زده و حالا یک مرتبه صابون زده است، هر چند توقع ما چهار مرتبه صابون در روز باشد) و با واکنش‌های مثبت و تحسین‌آمیز بفهمانید رفتارش مناسب و مورد پسند است یا درباره رفتارهایی که می‌خواهید در کودکتان تغییر کند.
5- با دید مثبت نگاه کنید و هرگز از تحسین کودکتان غافل نباشید: تحسین کودک بسیار ارزشمند است. کودکان در هر مرحله سنی‌ای که باشند، تمایل دارند والدین آنها را بپسندند و از آنها راضی باشند. کودک نمی‌داند کدام رفتار مناسب و کدام رفتار نامناسب است. او هر رفتاری را که با واکنش والدین روبه‌رو شود یا او را به هدف برساند، مثبت تلقی کرده و تکرار خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.