|

«شرق» روند تغييرات اجاره‌بها در شهر تهران را بررسي کرد

مجازات تهراني‌ها

شرق: تهران‌نشيني سخت‌تر از هميشه شده است؛ اين ادعايي است که بسياري از شهروندان تهراني که در ماه‌هاي گذشته مشغول عقد قرارداد جديد اجاره منزل يا تمديد قرارداد پيشين بوده‌اند، بر آن تأکيد مي‌کنند و آمارهاي اقتصادي نيز نشانگر آن است که اين ادعا تا حدود زيادي ريشه در واقعيت دارد. درحالي‌که جديدترين آمارهاي اقتصادي اعلامي بانک مرکزي خبر از کاهش شديد تعداد معاملات مسکن در شهر تهران مي‌دهد، نگاهي به روند 15ساله نرخ اجاره‌بها در شهر تهران و مقايسه آن با هشت کلان‌شهر ديگر کشور، نشان‌دهنده افزايش فشار بر اجاره‌نشينان تهراني است؛ وضعيتي که در يک ماه اخير شدت بيشتري گرفته و تمديد قراردادهاي پيشين اجاره منازل مسکوني را براي بخش بزرگي از چند ميليون اجاره‌نشين تهراني ناممکن کرده است. وضعيتي که مي‌تواند فرمان نانوشته‌اي را اجرائي کند که يکي از کاربران شبکه اينترنت در واکنش به گزارش روز گذشته «شرق» درباره وضعيت مسکن ابراز کرده است: «تهران تکميل است، به شهرهاي خود برگرديد و در خانه‌هاي خود زندگي کنيد و اجاره هم ندهيد».
تهران پيش مي‌تازد
نگاهي به آخرين آمارهاي منتشرشده از سوی شهرداري تهران که مربوط به سال 95 است، اهميت اجاره‌بها در شهر تهران را براي ادامه حيات شهري پايتخت ايران نشان‌ می‌دهد. طبق اين آمارها، بيش از نيمي از واحدهاي مسکوني شهر تهران استيجاري هستند و ميزان اين اجاره‌نشيني در مناطقي که محل سکونت طبقه متوسط و شهروندان کم‌بضاعت‌تر است، بيشتر از مناطق مرفه شمال شهر است. براي مثال، درحالي‌که بيش از 91 هزار واحد مسکوني در منطقه يک ملکي و 55 هزار واحد مسکوني در اين منطقه استيجاري هستند، در منطقه 15 شهر تهران بيش از 97 هزار واحد مسکوني استيجاري و 91 هزار واحد مسکوني مالک‌نشين هستند. به‌اين‌ترتيب مي‌توان گفت با افزايش فشار بر مستأجران در شهر تهران، عملا آن بخش از شهروندان تهراني که موتور محرکه اين کلان‌شهر محسوب مي‌شوند، به بيرون از تهران رانده مي‌شوند. از سوي ديگر، نگاهي به سري‌هاي زماني منتشرشده از سوی مرکز آمار ايران نشان مي‌دهد چگونه منطق نرخ اجاره‌بها در شهر تهران به شکل معناداري از نرخ اجاره‌بها در ديگر شهرهاي بزرگ کشور فاصله گرفته و به پيش تاخته است. براي مقايسه معنادارتر اين قيمت‌ها مي‌توان به شاخص نسبت اجاره‌بها در تهران در مقایسه با اجاره‌بها در هشت کلان‌شهر ديگر کشور رجوع کرد. اين شاخص که از تقسيم نرخ متوسط اجاره‌بها در شهر تهران بر ميانگين نرخ متوسط اجاره‌بها در هشت کلان‌شهر اصفهان، کرج، شيراز، تبريز، مشهد، قم، کرمانشاه و اهواز به دست مي‌آيد، به خوبي نشان‌دهنده افزايش معنادار فاصله ميان اجاره‌بها در پايتخت ايران با ديگر کلان‌شهرهاي کشور است. در واقع درحالي‌که در سال 1384 نرخ متوسط اجاره‌خانه در تهران 2.17 برابر ميانگين نرخ متوسط اجاره‌خانه در هشت کلان‌شهر ديگر کشور بود، در آخرين آمار اعلام‌شده از سوی مرکز آمار که مربوط به نيمه اول سال 1397 است، نرخ متوسط اجاره‌خانه در تهران به 3.75 برابر ميانگين نرخ متوسط اجاره‌خانه در هشت کلان‌شهر ديگر کشور رسيده است که در صورت انتشار آمارهاي مربوط به نيمه اول سال 1398 که شاهد موج افزايشي آن هستيم، اين نسبت بيش از اين نيز افزايش خواهد يافت. حقيقتي که نشان مي‌دهد شهر تهران در وضعيتي ويژه قرار گرفته و در صورت ورودنکردن جدي دولت به نفع اجاره‌نشينان، بايد انتظار آسيب‌هاي جدي ديگري را کشيد.
کاهش شديد معاملات مسکن
در اين بين، تازه‌ترين آمارهاي بانک مرکزي نيز از کاهش شديد تعداد معاملات آپارتمان‌هاي مسکوني در شهر تهران حکايت دارد. طبق آمارهاي منتشرشده از سوی بانک مرکزي، ميزان معاملات آپارتمان‌هاي مسکوني در شهر تهران به‌طور متوسط بيش از 36.5 درصد کاهش يافته است که در اين بين بيشترين ميزان کاهش معاملات مربوط به آپارتمان‌هاي 11 تا 15 سال ساخت با کاهش 45.6درصدي بوده است. همچنين درحالي‌که بيش از 41 درصد معاملات مربوط به آپارتمان‌هاي کمتر از پنج سال ساخت بوده‌اند، ميزان معاملات اين آپارتمان‌ها نيز 40 درصد کاهش يافته است. از سوي ديگر، متوسط قيمت يک مترمربع زيربناي واحد مسکوني معامله‌شده در ارديبهشت، 12ميليون‌و 670 هزار تومان بوده که نسبت به ماه قبل 12.5 درصد و نسبت به سال قبل 112 درصد رشد را نشان مي‌دهد. طبق اين آمارها، شاخص کرايه مسکن اجاره‌اي در شهر تهران و در کل مناطق شهري نیز در ارديبهشت به ترتيب 22.6 و 19.7 درصد نسبت به ماه مشابه سال گذشته رشد داشته است.

شرق: تهران‌نشيني سخت‌تر از هميشه شده است؛ اين ادعايي است که بسياري از شهروندان تهراني که در ماه‌هاي گذشته مشغول عقد قرارداد جديد اجاره منزل يا تمديد قرارداد پيشين بوده‌اند، بر آن تأکيد مي‌کنند و آمارهاي اقتصادي نيز نشانگر آن است که اين ادعا تا حدود زيادي ريشه در واقعيت دارد. درحالي‌که جديدترين آمارهاي اقتصادي اعلامي بانک مرکزي خبر از کاهش شديد تعداد معاملات مسکن در شهر تهران مي‌دهد، نگاهي به روند 15ساله نرخ اجاره‌بها در شهر تهران و مقايسه آن با هشت کلان‌شهر ديگر کشور، نشان‌دهنده افزايش فشار بر اجاره‌نشينان تهراني است؛ وضعيتي که در يک ماه اخير شدت بيشتري گرفته و تمديد قراردادهاي پيشين اجاره منازل مسکوني را براي بخش بزرگي از چند ميليون اجاره‌نشين تهراني ناممکن کرده است. وضعيتي که مي‌تواند فرمان نانوشته‌اي را اجرائي کند که يکي از کاربران شبکه اينترنت در واکنش به گزارش روز گذشته «شرق» درباره وضعيت مسکن ابراز کرده است: «تهران تکميل است، به شهرهاي خود برگرديد و در خانه‌هاي خود زندگي کنيد و اجاره هم ندهيد».
تهران پيش مي‌تازد
نگاهي به آخرين آمارهاي منتشرشده از سوی شهرداري تهران که مربوط به سال 95 است، اهميت اجاره‌بها در شهر تهران را براي ادامه حيات شهري پايتخت ايران نشان‌ می‌دهد. طبق اين آمارها، بيش از نيمي از واحدهاي مسکوني شهر تهران استيجاري هستند و ميزان اين اجاره‌نشيني در مناطقي که محل سکونت طبقه متوسط و شهروندان کم‌بضاعت‌تر است، بيشتر از مناطق مرفه شمال شهر است. براي مثال، درحالي‌که بيش از 91 هزار واحد مسکوني در منطقه يک ملکي و 55 هزار واحد مسکوني در اين منطقه استيجاري هستند، در منطقه 15 شهر تهران بيش از 97 هزار واحد مسکوني استيجاري و 91 هزار واحد مسکوني مالک‌نشين هستند. به‌اين‌ترتيب مي‌توان گفت با افزايش فشار بر مستأجران در شهر تهران، عملا آن بخش از شهروندان تهراني که موتور محرکه اين کلان‌شهر محسوب مي‌شوند، به بيرون از تهران رانده مي‌شوند. از سوي ديگر، نگاهي به سري‌هاي زماني منتشرشده از سوی مرکز آمار ايران نشان مي‌دهد چگونه منطق نرخ اجاره‌بها در شهر تهران به شکل معناداري از نرخ اجاره‌بها در ديگر شهرهاي بزرگ کشور فاصله گرفته و به پيش تاخته است. براي مقايسه معنادارتر اين قيمت‌ها مي‌توان به شاخص نسبت اجاره‌بها در تهران در مقایسه با اجاره‌بها در هشت کلان‌شهر ديگر کشور رجوع کرد. اين شاخص که از تقسيم نرخ متوسط اجاره‌بها در شهر تهران بر ميانگين نرخ متوسط اجاره‌بها در هشت کلان‌شهر اصفهان، کرج، شيراز، تبريز، مشهد، قم، کرمانشاه و اهواز به دست مي‌آيد، به خوبي نشان‌دهنده افزايش معنادار فاصله ميان اجاره‌بها در پايتخت ايران با ديگر کلان‌شهرهاي کشور است. در واقع درحالي‌که در سال 1384 نرخ متوسط اجاره‌خانه در تهران 2.17 برابر ميانگين نرخ متوسط اجاره‌خانه در هشت کلان‌شهر ديگر کشور بود، در آخرين آمار اعلام‌شده از سوی مرکز آمار که مربوط به نيمه اول سال 1397 است، نرخ متوسط اجاره‌خانه در تهران به 3.75 برابر ميانگين نرخ متوسط اجاره‌خانه در هشت کلان‌شهر ديگر کشور رسيده است که در صورت انتشار آمارهاي مربوط به نيمه اول سال 1398 که شاهد موج افزايشي آن هستيم، اين نسبت بيش از اين نيز افزايش خواهد يافت. حقيقتي که نشان مي‌دهد شهر تهران در وضعيتي ويژه قرار گرفته و در صورت ورودنکردن جدي دولت به نفع اجاره‌نشينان، بايد انتظار آسيب‌هاي جدي ديگري را کشيد.
کاهش شديد معاملات مسکن
در اين بين، تازه‌ترين آمارهاي بانک مرکزي نيز از کاهش شديد تعداد معاملات آپارتمان‌هاي مسکوني در شهر تهران حکايت دارد. طبق آمارهاي منتشرشده از سوی بانک مرکزي، ميزان معاملات آپارتمان‌هاي مسکوني در شهر تهران به‌طور متوسط بيش از 36.5 درصد کاهش يافته است که در اين بين بيشترين ميزان کاهش معاملات مربوط به آپارتمان‌هاي 11 تا 15 سال ساخت با کاهش 45.6درصدي بوده است. همچنين درحالي‌که بيش از 41 درصد معاملات مربوط به آپارتمان‌هاي کمتر از پنج سال ساخت بوده‌اند، ميزان معاملات اين آپارتمان‌ها نيز 40 درصد کاهش يافته است. از سوي ديگر، متوسط قيمت يک مترمربع زيربناي واحد مسکوني معامله‌شده در ارديبهشت، 12ميليون‌و 670 هزار تومان بوده که نسبت به ماه قبل 12.5 درصد و نسبت به سال قبل 112 درصد رشد را نشان مي‌دهد. طبق اين آمارها، شاخص کرايه مسکن اجاره‌اي در شهر تهران و در کل مناطق شهري نیز در ارديبهشت به ترتيب 22.6 و 19.7 درصد نسبت به ماه مشابه سال گذشته رشد داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.