تحصن معترضان در مقابل مقر ارتش به خشونت کشیده شد
مبارزه ادامه دارد
حدود هشت سال پیش وقتی کشورهای عربی با موج قیامهایی موسوم به بهار عربی روبهرو شدند، بسیاری از فعالان عرب امیدوار بودند که با سرنگونی دیکتاتورها، نظم نوین دموکراتیکی در این کشورها برقرار شود. این امید در اکثر کشورها ناامید شد و دیکتاتوریهای دیگری جای نظامهای دیکتاتوری پیشین را گرفتند. در آن زمان قدرتهای منطقهای و جهانی به بهانه بازگرداندن نظم از بهقدرترسیدن دوباره دیکتاتوریهای نظامی در منطقه حمایت کردند. بااینحال تحلیلگران میگویند همانطور که حکومتنظامیهایی که در دهه 50 و 60 میلادی برپا شده بود در نهایت فروپاشید، دوران حکومتهای نظامی جدید نیز به زودی از هم میپاشد. در این میان با سرنگونی حکومت 30 ساله عمر البشیر در سودان، نظامیهای این کشور برآنند سهمی در قدرت آتی داشته باشند؛ امری که معترضان سودانی با تکیه بر درسهای بهار عربی برآنند با تمام توان در مقابل آن بایستند.این ایستادگی بیشک بدون هزینه نبوده و نخواهد بود. دوشنبهشب و ساعاتی بعد از آنکه رهبران مخالفان و نظامیان سودانی اعلام کردند که بر سر چندوچون دولت انتقالی به توافقاتی رسیدهاند، تحصن مخالفان در مقابل مقر ارتش به خشونت کشیده شد و آنطور که گزارشها حکایت دارد، دستکم پنج نفر از مخالفان و یک نفر از نیروهای نظامی در خارطوم، پایتخت سودان، کشته شدند. مخالفان چندین هفته است که با برپایی چادرهایی در مقابل مقر ارتش در پایتخت تحصن کردهاند و خواستار برکناری ژنرالهای ارتشی هستند که در پی سرنگونی عمر البشیر قدرت را در دست گرفتهاند. شورای نظامی حاکم اعلام کرده است که در پی حمله «عوامل ناشناس» به تحصن مخالفان در خارطوم، سه سرباز و چندین معترض هم زخمی شدهاند.ساعاتی بعد از حملات، شورای نظامی انتقالی در کنفرانسی خبری اعلام کرد که این شورا هرگز به معترضان مسالمتآمیز شلیک نمیکند، هرچند به گفته این شورا، عوامل فرومایه راه خود را به گروههای معترض باز کرده و موجب دردسر شدهاند. ارتش گفته است در میان معترضان افراد مسلحی بودند که قصد داشتند مذاکرات دوجانبه را تخریب کنند.عبدالملک، رئیس سازمان اطلاعات ارتش گفته است: «کسانی هستند که به داخل گروههای مخالفان نفوذ کردهاند، این افراد مسلحاند و برخی از کارکنان نظامی ما را هم هدف قرار دادهاند». او افزوده: «ما از عوامل و برنامههای تحریکآمیز آنان اطلاع داریم».بااینحال برخی از مخالفان در گفتوگو با الجزیره این ادعای ارتش را رد کرده و ابراز اطمینان کردهاند که همه افرادی که در مقابل مقر ارتش جمع شده بودند غیرمسلح بودهاند. به گفته این مخالفان، همه کسانی که وارد تجمع میشوند چندینبار در ایستهای بازرسی واقع در راههای منتهی به مقر ارتش مورد بازرسی بدنی قرار میگیرند. همچنین بر اساس گزارشها، کسانی که پس از حمله در مراکز درمانی برقرارشده در همان میدان، تحت درمان قرار گرفتهاند میگویند که از سوی کسانی مورد حمله قرار گرفتهاند که یونیفرمهای نیروهای پشتیبانی سریع (نیروی شبهنظامی وابسته به ارتش) را بر تن داشتهاند. به باور ناظران، حتی اگر ارتش دستداشتن نیروهایش و نیروهای پشتیبانی سریع را در حملات انکار کند و حتی اگر یکی از نیروهایش هم در این حملات کشته شود باز هم راه سختی برای جلب اعتماد دوباره معترضان پیشرو دارد و همان اعتماد نیمبند برخی از معترضان هم احتمالا دیگر از بین میرود.پیشتر «اتحاد برای آزادی و تغییر» که یکی از گروههای مخالفان سودان است، با مقصردانستن نزدیکان حکومت پیشن این خشونتها را تلاشی برای برهمزدن مذاکرات عنوان کرده بود.همزمان، مذاکره میان ارتش و رهبران مخالفان درباره انتقال قدرت به غیرنظامیان روز دوشنبه بار دیگر از سر گرفته شد. دوشنبهشب نمایندگان مخالفان زیر عنوان «اتحاد برای آزادی و تغییر» و ارتش اعلام کردند که پیشرفتهایی در مذاکرات به دست آمده است. بر اساس این توافقها، تشکیلات شورای ریاستجمهوری موقت تشکیل میشود و ارتش و غیرنظامیان نمایندگی در این شورا خواهند داشت. همچنین یک دولت و یک پارلمان شکل خواهد گرفت.جزئیات این توافقها در مذاکرات بعدی که دیروز نیز دنبال شد، مشخص میشود، از جمله اینکه چه نمایندگانی و به چه تعداد در قدرت حضور خواهند داشت. در این زمینه بین مخالفان و ارتش اختلافنظر وجود دارد. نمایندگان ارتش خواهان حضور بیشتر نظامیان در قدرت هستند، درحالیکه مخالفان خواهان محدودسازی قدرت ارتش در دفاع از کشور و داشتن نماینده محدود در قدرت انتقالی هستند. ارتش خواهان دو سال دوره انتقالی است، اما مخالفان میخواهند دوره انتقالی چهار سال باشد. ارتش همچنین خواستار حفظ شریعت اسلام بهعنوان منبع قانون اساسی در طول دوره گذار است.در همین حال دادستان کل سودان نیز اعلام کرد عمر البشیر، رئیسجمهوری سابق این کشور، به اتهام «تحریک به قتل و مشارکت در ترور معترضان» مجرم شناخته شده است. در بیانیه دادستان عمومی سودان آمده است: عمر البشیر و دیگران در قتل تظاهرکنندگان در اعتراضات اخیر مشارکت داشتند. عمر البشیر به اتهام نسلکشی و جنایت علیه بشریت در دارفور، در دادگاه کیفری لاهه نیز پرونده دارد، اما نظامیان پیش از این اعلام کردهاند که او را به دادگاه لاهه تحویل نخواهند داد. کمیته پزشکان که نزدیک به مخالفان سودانی است میگوید از زمان آغاز اعتراضات در سودان در ماه دسامبر تاکنون 90 نفر کشته شدهاند، درحالیکه مقامهای حکومتی تعداد کشتهشدگان را 65 نفر اعلام کردهاند.
حدود هشت سال پیش وقتی کشورهای عربی با موج قیامهایی موسوم به بهار عربی روبهرو شدند، بسیاری از فعالان عرب امیدوار بودند که با سرنگونی دیکتاتورها، نظم نوین دموکراتیکی در این کشورها برقرار شود. این امید در اکثر کشورها ناامید شد و دیکتاتوریهای دیگری جای نظامهای دیکتاتوری پیشین را گرفتند. در آن زمان قدرتهای منطقهای و جهانی به بهانه بازگرداندن نظم از بهقدرترسیدن دوباره دیکتاتوریهای نظامی در منطقه حمایت کردند. بااینحال تحلیلگران میگویند همانطور که حکومتنظامیهایی که در دهه 50 و 60 میلادی برپا شده بود در نهایت فروپاشید، دوران حکومتهای نظامی جدید نیز به زودی از هم میپاشد. در این میان با سرنگونی حکومت 30 ساله عمر البشیر در سودان، نظامیهای این کشور برآنند سهمی در قدرت آتی داشته باشند؛ امری که معترضان سودانی با تکیه بر درسهای بهار عربی برآنند با تمام توان در مقابل آن بایستند.این ایستادگی بیشک بدون هزینه نبوده و نخواهد بود. دوشنبهشب و ساعاتی بعد از آنکه رهبران مخالفان و نظامیان سودانی اعلام کردند که بر سر چندوچون دولت انتقالی به توافقاتی رسیدهاند، تحصن مخالفان در مقابل مقر ارتش به خشونت کشیده شد و آنطور که گزارشها حکایت دارد، دستکم پنج نفر از مخالفان و یک نفر از نیروهای نظامی در خارطوم، پایتخت سودان، کشته شدند. مخالفان چندین هفته است که با برپایی چادرهایی در مقابل مقر ارتش در پایتخت تحصن کردهاند و خواستار برکناری ژنرالهای ارتشی هستند که در پی سرنگونی عمر البشیر قدرت را در دست گرفتهاند. شورای نظامی حاکم اعلام کرده است که در پی حمله «عوامل ناشناس» به تحصن مخالفان در خارطوم، سه سرباز و چندین معترض هم زخمی شدهاند.ساعاتی بعد از حملات، شورای نظامی انتقالی در کنفرانسی خبری اعلام کرد که این شورا هرگز به معترضان مسالمتآمیز شلیک نمیکند، هرچند به گفته این شورا، عوامل فرومایه راه خود را به گروههای معترض باز کرده و موجب دردسر شدهاند. ارتش گفته است در میان معترضان افراد مسلحی بودند که قصد داشتند مذاکرات دوجانبه را تخریب کنند.عبدالملک، رئیس سازمان اطلاعات ارتش گفته است: «کسانی هستند که به داخل گروههای مخالفان نفوذ کردهاند، این افراد مسلحاند و برخی از کارکنان نظامی ما را هم هدف قرار دادهاند». او افزوده: «ما از عوامل و برنامههای تحریکآمیز آنان اطلاع داریم».بااینحال برخی از مخالفان در گفتوگو با الجزیره این ادعای ارتش را رد کرده و ابراز اطمینان کردهاند که همه افرادی که در مقابل مقر ارتش جمع شده بودند غیرمسلح بودهاند. به گفته این مخالفان، همه کسانی که وارد تجمع میشوند چندینبار در ایستهای بازرسی واقع در راههای منتهی به مقر ارتش مورد بازرسی بدنی قرار میگیرند. همچنین بر اساس گزارشها، کسانی که پس از حمله در مراکز درمانی برقرارشده در همان میدان، تحت درمان قرار گرفتهاند میگویند که از سوی کسانی مورد حمله قرار گرفتهاند که یونیفرمهای نیروهای پشتیبانی سریع (نیروی شبهنظامی وابسته به ارتش) را بر تن داشتهاند. به باور ناظران، حتی اگر ارتش دستداشتن نیروهایش و نیروهای پشتیبانی سریع را در حملات انکار کند و حتی اگر یکی از نیروهایش هم در این حملات کشته شود باز هم راه سختی برای جلب اعتماد دوباره معترضان پیشرو دارد و همان اعتماد نیمبند برخی از معترضان هم احتمالا دیگر از بین میرود.پیشتر «اتحاد برای آزادی و تغییر» که یکی از گروههای مخالفان سودان است، با مقصردانستن نزدیکان حکومت پیشن این خشونتها را تلاشی برای برهمزدن مذاکرات عنوان کرده بود.همزمان، مذاکره میان ارتش و رهبران مخالفان درباره انتقال قدرت به غیرنظامیان روز دوشنبه بار دیگر از سر گرفته شد. دوشنبهشب نمایندگان مخالفان زیر عنوان «اتحاد برای آزادی و تغییر» و ارتش اعلام کردند که پیشرفتهایی در مذاکرات به دست آمده است. بر اساس این توافقها، تشکیلات شورای ریاستجمهوری موقت تشکیل میشود و ارتش و غیرنظامیان نمایندگی در این شورا خواهند داشت. همچنین یک دولت و یک پارلمان شکل خواهد گرفت.جزئیات این توافقها در مذاکرات بعدی که دیروز نیز دنبال شد، مشخص میشود، از جمله اینکه چه نمایندگانی و به چه تعداد در قدرت حضور خواهند داشت. در این زمینه بین مخالفان و ارتش اختلافنظر وجود دارد. نمایندگان ارتش خواهان حضور بیشتر نظامیان در قدرت هستند، درحالیکه مخالفان خواهان محدودسازی قدرت ارتش در دفاع از کشور و داشتن نماینده محدود در قدرت انتقالی هستند. ارتش خواهان دو سال دوره انتقالی است، اما مخالفان میخواهند دوره انتقالی چهار سال باشد. ارتش همچنین خواستار حفظ شریعت اسلام بهعنوان منبع قانون اساسی در طول دوره گذار است.در همین حال دادستان کل سودان نیز اعلام کرد عمر البشیر، رئیسجمهوری سابق این کشور، به اتهام «تحریک به قتل و مشارکت در ترور معترضان» مجرم شناخته شده است. در بیانیه دادستان عمومی سودان آمده است: عمر البشیر و دیگران در قتل تظاهرکنندگان در اعتراضات اخیر مشارکت داشتند. عمر البشیر به اتهام نسلکشی و جنایت علیه بشریت در دارفور، در دادگاه کیفری لاهه نیز پرونده دارد، اما نظامیان پیش از این اعلام کردهاند که او را به دادگاه لاهه تحویل نخواهند داد. کمیته پزشکان که نزدیک به مخالفان سودانی است میگوید از زمان آغاز اعتراضات در سودان در ماه دسامبر تاکنون 90 نفر کشته شدهاند، درحالیکه مقامهای حکومتی تعداد کشتهشدگان را 65 نفر اعلام کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.