گردش از راست به چپ، از چپ به راست
شرق: او كه در سمت راست تصوير آمده لقبش چريك پير است. روزگاري حامي سياستهاي دولتمحور و توزيع عادلانه درآمدها بود و از طيف چپ ميآمد و کسی كه در سمت چپ تصوير است، روزگاري حامي اقتصاد بازار آزاد بود و از طيف راست سنتي ميآمد. حالا جايشان برعكس شده و حامي اقتصاد بازار آزاد و منافع كارفرما از عدالت حرف ميزند و نهادي تحت عنوان ديدهبان شفافيت و عدالت دارد. حامي آن روز كارگران سويههاي قوي ليبراليستي گرفته است. هردو فرتوت و عصابهدست وارد افطاري رئيسجمهوري با فعالان سياسي شدهاند.
توکلی در دولت مهندس موسوي در دهه 60 وزير كار بود و بهزاد نبوي كه 10سالي از او بزرگتر است، وزير صنايع سنگين. همان زمان قانون كار در حال تدوين در مجلس بود و اختلاف بر سر نحوه تدوين اين قانون به چالشي اساسي بين دو جريان وقت سياسي بدل شده بود. جريان راست مدافع منافع كارفرما بود و معتقد بود قانون كار را ميتوان از قانون بين مؤجر و مستأجر گرتهبرداري كرد. لايحه را وزارت كار نوشته بود و از لفظ «اجير» به عنوان معادل كارگر استفاده كرده بود. قانون يك توافق صرف بين كارگر و كارفرما بدون دخالت دولت بود و حمايتهاي حداقلي از كارگر مانند تعيين حداقل دستمزد، اجباريشدن بيمه، پرداخت سنوات، دخالت در دعواهاي كارگري و كارفرمايي و... . خود توكلي گفته است: «من اصرار داشتم كه قانون كار براساس احكام حقوقي اسلام نوشته شود. اين بود كه گروهي شامل علما و كارشناسان را تشكيل دادم تا قانوني مبتني بر احكام فقه شيعه نوشته شود. از نظر شرعي، كارگر و كارفرما براي عقد قرارداد بايد آزاد باشند و شرايط ضمن عقد را خودشان به مصلحت خودشان تنظيم كنند و حكومت حداقلها را تضمين كند و در شرايط عدم پايبندي يكي از طرفين به مفاد قرارداد، وارد موضوع شود.
وزرايي كه تعلقات سوسياليستي داشتند با اين موضوع مخالف بودند و با تحريك كارگران اجازه ندادند متن تهيهشده ما به تصويب دولت برسد. نتيجه آن شد كه در سال 69 قانون فعلي كار تصويب شد كه به شكلي يكطرفه، جانب كارگر شاغل را ميگيرد و هم به ضرر تازهواردان به بازار كار و كارجويان است و هم به ضرر كارفرمايان و توليد ملي».
تأکید توکلی بر ارائه تصویری اسلامی از پیشنویس قانون کار در عین عدم آشنایی او و دیگر اعضای این کمیته با ظرفیتهای فراوان احکام اسلامی، سبب شد این تلاش که در حقیقت جزء نخستین تلاشهای تقنینی بود نه تنها به نتیجه نرسد، بلكه احمد توکلی بعدها بهصورت تلویحی این خطای خود را بپذیرد. او در بازخوانی ماجرای قانون کار خود میگوید: «اشتباهی من کرده بودم در تهیه پیشنویس قانون، بهجای لفظ کارگر از یک ترم فقهی به نام «اجیر» استفاده کرده بودم. ترجمه اجیر به فارسی میشود کارگر». پيشنويس قانون كاري كه طيف و تيم احمد توکلی تدوين كرده بودند و مخالفتهاي طيف چپ به ويژه بهزاد نبوي با او در نهايت کار را به جایی رساند که منجر به خروج توكلي از دولت شد. توكلي بعدها با اين ادعا كه برخي وزراي دولت ميرحسين افكار سوسياليستي داشتند، گفت: «بنده، آقاي عسگراولادي، آقاي پرورش، آقاي ناطقنوري، آقاي ولايتي، آقاي مرتضي نبوي و آقاي رفيقدوست با رويههاي دولتسالارانه و سوسياليستي برخي وزرا مخالفت كرديم و متوجه شديم كه آقاي موسوي در عمل از آن رويهها و افكار انحرافي حمايت ميكنند، بعد از چندين بار بحث و مذاكره، من و آقاي عسگراولادي كه از
مسئولان اقتصادي كابينه بوديم تصميم گرفتيم خودمان استعفا دهيم تا تيم اقتصادي كابينه دچار دودستگي نشود».
علنیشدن پیشنویس تهیهشده توسط تیم احمد توکلی، اعتراضات فراوانی را در مجامع کارگری به همراه داشت. علیرضا محجوب دبیرکل کنونی خانه کارگر و از فعالان کارگری اوایل انقلاب، در همان روزها مصاحبهای بسیار تند علیه توکلی انجام میدهد و افکار توکلی را ضدکارگری و روابط تنظیمشده در پیشنویس ارائهشده از سوی وی را «سطحی» قلمداد میکند.
او بعدها در گفتوگویی، پیشنویس توکلی را اینگونه تفسیر میکند: «پس از مطرحشدن قانون کار جدید، محیطهای کارگری بهشدت دچار تنش شده بود، محیط کارخانجات قفل شده بود، هر کس تفسیر خودش را داشت و روابط را دچار هرجومرج کرده بود
احمد توکلی و بهزاد نبوی دو سال پيش هم با يكديگر در يك قاب ديده شدند. در نشستی به نام «محمدعلی رجایی؛ مردمی یا پوپولیست». توکلی در آن نشست به بیان چند خاطره مشترک با نبوی پرداخته بود. احمد و بهزاد به رسم زمان انقلاب در آن نشست يكديگر را برادر صدا میکردند. در حالي كه در روایتهایشان آثار همان اختلافات گذشته دیده میشد. اختلافاتی که توکلی به عنوان وزیر کار دولت میرحسین موسوی با بهزاد نبودی بر سر نگاه به اقتصاد داشت. در آن مراسم مجری برنامه به بیان نکاتی پیرامون دوستی توکلی و نبوی پرداخت و توکلی و نبوی را به حسن آلادپوش و محبوبه متحدین و روایت شریعتی دراینباره تشبیه کرد و در نهايت گفت این دو بزرگوار برای من حسن و محبوبه بودهاند. البته امیدواریم مثل آنها که مارکسیست شدند، این دو حب دنیا نگیرند که البته از هر دو دور است. توکلی با خنده گفته بود: «حالا کداممان حسن و کداممان محبوبهایم؟ انشاءالله همه بهشتی شویم. ما با آقای بهزاد نبوی اختلاف سیاسی داریم و شاید هم نداشته باشیم (با خنده) اما کنار هم مینشینم و رفاقت داریم». در نهايت در آخر نشست هم توکلی از طرف راست سالن خارج شد و نبوی هم در میان جمعیتی که او را
دوره کرده بودند، از سمت چپ. اگرچه اين بار خبري يا عكسي از نحوه خروج آنها از مراسم رئيسجمهوري منتشر نشد كه بدانيم توكلي همچنان از در راست بيرون رفته و نبوي از در چپ يا برعكس؟ شايد هم هر دو از يك در خارج شدهاند!
شرق: او كه در سمت راست تصوير آمده لقبش چريك پير است. روزگاري حامي سياستهاي دولتمحور و توزيع عادلانه درآمدها بود و از طيف چپ ميآمد و کسی كه در سمت چپ تصوير است، روزگاري حامي اقتصاد بازار آزاد بود و از طيف راست سنتي ميآمد. حالا جايشان برعكس شده و حامي اقتصاد بازار آزاد و منافع كارفرما از عدالت حرف ميزند و نهادي تحت عنوان ديدهبان شفافيت و عدالت دارد. حامي آن روز كارگران سويههاي قوي ليبراليستي گرفته است. هردو فرتوت و عصابهدست وارد افطاري رئيسجمهوري با فعالان سياسي شدهاند.
توکلی در دولت مهندس موسوي در دهه 60 وزير كار بود و بهزاد نبوي كه 10سالي از او بزرگتر است، وزير صنايع سنگين. همان زمان قانون كار در حال تدوين در مجلس بود و اختلاف بر سر نحوه تدوين اين قانون به چالشي اساسي بين دو جريان وقت سياسي بدل شده بود. جريان راست مدافع منافع كارفرما بود و معتقد بود قانون كار را ميتوان از قانون بين مؤجر و مستأجر گرتهبرداري كرد. لايحه را وزارت كار نوشته بود و از لفظ «اجير» به عنوان معادل كارگر استفاده كرده بود. قانون يك توافق صرف بين كارگر و كارفرما بدون دخالت دولت بود و حمايتهاي حداقلي از كارگر مانند تعيين حداقل دستمزد، اجباريشدن بيمه، پرداخت سنوات، دخالت در دعواهاي كارگري و كارفرمايي و... . خود توكلي گفته است: «من اصرار داشتم كه قانون كار براساس احكام حقوقي اسلام نوشته شود. اين بود كه گروهي شامل علما و كارشناسان را تشكيل دادم تا قانوني مبتني بر احكام فقه شيعه نوشته شود. از نظر شرعي، كارگر و كارفرما براي عقد قرارداد بايد آزاد باشند و شرايط ضمن عقد را خودشان به مصلحت خودشان تنظيم كنند و حكومت حداقلها را تضمين كند و در شرايط عدم پايبندي يكي از طرفين به مفاد قرارداد، وارد موضوع شود.
وزرايي كه تعلقات سوسياليستي داشتند با اين موضوع مخالف بودند و با تحريك كارگران اجازه ندادند متن تهيهشده ما به تصويب دولت برسد. نتيجه آن شد كه در سال 69 قانون فعلي كار تصويب شد كه به شكلي يكطرفه، جانب كارگر شاغل را ميگيرد و هم به ضرر تازهواردان به بازار كار و كارجويان است و هم به ضرر كارفرمايان و توليد ملي».
تأکید توکلی بر ارائه تصویری اسلامی از پیشنویس قانون کار در عین عدم آشنایی او و دیگر اعضای این کمیته با ظرفیتهای فراوان احکام اسلامی، سبب شد این تلاش که در حقیقت جزء نخستین تلاشهای تقنینی بود نه تنها به نتیجه نرسد، بلكه احمد توکلی بعدها بهصورت تلویحی این خطای خود را بپذیرد. او در بازخوانی ماجرای قانون کار خود میگوید: «اشتباهی من کرده بودم در تهیه پیشنویس قانون، بهجای لفظ کارگر از یک ترم فقهی به نام «اجیر» استفاده کرده بودم. ترجمه اجیر به فارسی میشود کارگر». پيشنويس قانون كاري كه طيف و تيم احمد توکلی تدوين كرده بودند و مخالفتهاي طيف چپ به ويژه بهزاد نبوي با او در نهايت کار را به جایی رساند که منجر به خروج توكلي از دولت شد. توكلي بعدها با اين ادعا كه برخي وزراي دولت ميرحسين افكار سوسياليستي داشتند، گفت: «بنده، آقاي عسگراولادي، آقاي پرورش، آقاي ناطقنوري، آقاي ولايتي، آقاي مرتضي نبوي و آقاي رفيقدوست با رويههاي دولتسالارانه و سوسياليستي برخي وزرا مخالفت كرديم و متوجه شديم كه آقاي موسوي در عمل از آن رويهها و افكار انحرافي حمايت ميكنند، بعد از چندين بار بحث و مذاكره، من و آقاي عسگراولادي كه از
مسئولان اقتصادي كابينه بوديم تصميم گرفتيم خودمان استعفا دهيم تا تيم اقتصادي كابينه دچار دودستگي نشود».
علنیشدن پیشنویس تهیهشده توسط تیم احمد توکلی، اعتراضات فراوانی را در مجامع کارگری به همراه داشت. علیرضا محجوب دبیرکل کنونی خانه کارگر و از فعالان کارگری اوایل انقلاب، در همان روزها مصاحبهای بسیار تند علیه توکلی انجام میدهد و افکار توکلی را ضدکارگری و روابط تنظیمشده در پیشنویس ارائهشده از سوی وی را «سطحی» قلمداد میکند.
او بعدها در گفتوگویی، پیشنویس توکلی را اینگونه تفسیر میکند: «پس از مطرحشدن قانون کار جدید، محیطهای کارگری بهشدت دچار تنش شده بود، محیط کارخانجات قفل شده بود، هر کس تفسیر خودش را داشت و روابط را دچار هرجومرج کرده بود
احمد توکلی و بهزاد نبوی دو سال پيش هم با يكديگر در يك قاب ديده شدند. در نشستی به نام «محمدعلی رجایی؛ مردمی یا پوپولیست». توکلی در آن نشست به بیان چند خاطره مشترک با نبوی پرداخته بود. احمد و بهزاد به رسم زمان انقلاب در آن نشست يكديگر را برادر صدا میکردند. در حالي كه در روایتهایشان آثار همان اختلافات گذشته دیده میشد. اختلافاتی که توکلی به عنوان وزیر کار دولت میرحسین موسوی با بهزاد نبودی بر سر نگاه به اقتصاد داشت. در آن مراسم مجری برنامه به بیان نکاتی پیرامون دوستی توکلی و نبوی پرداخت و توکلی و نبوی را به حسن آلادپوش و محبوبه متحدین و روایت شریعتی دراینباره تشبیه کرد و در نهايت گفت این دو بزرگوار برای من حسن و محبوبه بودهاند. البته امیدواریم مثل آنها که مارکسیست شدند، این دو حب دنیا نگیرند که البته از هر دو دور است. توکلی با خنده گفته بود: «حالا کداممان حسن و کداممان محبوبهایم؟ انشاءالله همه بهشتی شویم. ما با آقای بهزاد نبوی اختلاف سیاسی داریم و شاید هم نداشته باشیم (با خنده) اما کنار هم مینشینم و رفاقت داریم». در نهايت در آخر نشست هم توکلی از طرف راست سالن خارج شد و نبوی هم در میان جمعیتی که او را
دوره کرده بودند، از سمت چپ. اگرچه اين بار خبري يا عكسي از نحوه خروج آنها از مراسم رئيسجمهوري منتشر نشد كه بدانيم توكلي همچنان از در راست بيرون رفته و نبوي از در چپ يا برعكس؟ شايد هم هر دو از يك در خارج شدهاند!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.