|

يك مقام آگاه به ادعاي ترامپ واكنش نشان داد

کري از زمان خروج آمريکا از برجام با ايران صحبتي نکرده است

«مي‌دانيد دوست دارم درباره ايران چه اتفاقي بيفتد؟ دوست دارم به من زنگ بزنند. مي‌دانيد که جان کري با آنها زياد صحبت مي‌کند. جان کري بهشان مي‌گويد که زنگ نزنند. اين نقض قانون لوگان است و او بايد بابت اين تعقيب قضائي شود، ولي اعضاي تيم من نمي‌خواهند کاري کنند که.... فقط دموکرات‌ها از اين‌جور کارها انجام مي‌دهند». با همان لحن هميشگي صحبت مي‌کند. هرچند تمايل دونالد ترامپ مبني‌بر تماس ايران با او بيشتر مورد توجه قرار گرفت، اما نکته ديگر اين جملات بحث حمله مجدد رئيس‌جمهور ايالات متحده به آخرين وزير خارجه دولت اوباما بود. اين‌طور بود که دوباره مناقشه کري-ترامپ به صدر اخبار رسيد. پايگاه خبري شبکه سی‌ان‌ان ادعاي ترامپ را راستي‌آزمايي کرد. اين شبکه خبري با نشر يک ويدئو از جان کري درباره خروج ترامپ از برجام، ادعاي ترامپ را به نقل از يک منبع آگاه نزديک به کري رد کرد.
در آن ويدئو جان کري مي‌گفت: «اين اقدامي خطرناک و غيرعاقلانه است و مبتني‌بر هيچ راهبردي نيست که بتواند کشورهاي ديگر را براي حمايت از آن سر يک ميز جمع کند و بيشتر بر کارزاري استوار است که او [دونالد ترامپ] آن را دنبال کرده، اما بر هيچ‌يک از اهدافي که آنها را ترسيم کرده است تکيه ندارد؛ البته اگر اهدافي در کار باشند... اينکه بگوييم اين توافق بدترين توافق است، باعث نمي‌شود که واقعا بدترين توافق باشد».
سی‌ان‌ان در ادامه به نقل از يک منبع آگاه نزديک به جان کري مطرح کرد که وي از زماني که دونالد ترامپ اعلام کرد که آمريکا از توافق هسته‌اي خارج مي‌شود، با مقامات ايران صحبتي نکرده است. اين منبع آگاه در ادامه گفت: «جان کري، قبل از خروج آمريکا از توافق هسته‌اي، با ايراني‌ها ارتباط برقرار مي‌کرد تا از آنها بخواهد در توافق بمانند». او همچنين اين موضوع را که کري ايراني‌ها را از مذاکره با ترامپ دلسرد کرده باشد، رد کرد و گفت که کري در آن زمان [خروج آمريکا از برجام] از همه تقاضاي گفت‌وگو و به‌کاربستن ديپلماسي داشت. به گزارش ايسنا، سخنگوي جان کري نيز در واکنش به اظهارات اخير دونالد ترامپ، اعلام کرد که هر چيزي که رئيس‌جمهور ترامپ امروز گفت، صرفا غلط است؛ ختم ماجرا. اين سخنگو ادامه داد: «او درباره واقعيت‌ها اشتباه مي‌کند، درباره قانون اشتباه مي‌کند و متأسفانه درباره نحوه استفاده از ديپلماسي براي امن نگه‌داشتن آمريکا نيز در اشتباه بوده است».
سخنگوي وزير امور خارجه پيشين آمريکا ادامه داد: «کري به مذاکره بر سر يک توافق هسته‌اي کمک کرد که براي حل يک مشکل دشوار، کارآمد بود. جهان در آن زمان از آن حمايت کرد و اکنون هم از آن حمايت مي‌کند. ما اميد داشتيم که رئيس‌جمهور به‌جاي حمله به پيشينيان خود با اهداف نمايشي، روي حل مسائل سياست خارجي آمريکا متمرکز شود».
‌ سابقه مناقشه کري و ترامپ
جان کري، وزير خارجه سابق آمريكا، متهم است به همکاري با يک دولت خارجي بر سر نجات برجام. کري متهم است در مدتي که از آغاز دولت ترامپ مي‌گذرد، همچنان در تلاش بوده تا برجام را حفظ کند. برجام توافقي است که طي يک‌سال‌ونيم مذاکره هسته‌اي بين وزراي خارجه ايران و کشورهاي 1+5 با حضور مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا به دست آمد. بخش زيادي از زمان مذاکره، به صورت دوجانبه بين جواد ظريف و جان کري، وزراي خارجه ايران و آمريكا گذشت.
ملاقات‌هاي کري و ظريف و ايميل‌هايشان همچنان در رسانه‌ها رصد مي‌شد. در شهريور گذشته، جان کري در مصاحبه‌اي گفته بود در دو سال اخير با مقام‌هاي ارشد ايراني ديدارهايي داشته و در نروژ، مونيخ و چند نشست بين‌المللي ديگر با محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران، ملاقات کرده است. او گفته درمجموع «سه، چهاربار» با ظريف ديدار کرده است. به گزارش بي‌بي‌سي، او گفته کارش مشاوره‌دادن به جواد ظريف براي مواجهه با سياست خارجي دونالد ترامپ نبوده است، بلکه خواسته در ديدارهايش متوجه شود «ايران ممکن است چه کاري براي بهبود مناسبات منطقه انجام دهد؟ بحران يمن چطور حل مي‌شود؟ براي صلح در سوريه چه‌کار خواهند کرد؟»
شهريورماه بود که ماجراي ملاقات‌هاي کري و ظريف از سوي ترامپ و پمپئو نيز با واکنش جدي مواجه شد. ترامپ در توييتي مدعي شد «جان کري با رژيم بسيار متخاصم ايران جلسات غيرقانوني داشته است که تنها مي‌تواند کارهاي بزرگي را به ضرر مردم آمريكا انجام دهد. او به آنها گفت منتظر پايان دولت ترامپ باشند». رئيس‌جمهوري آمريكا که پيش‌تر از جان کري به‌عنوان عامل اصلي «توافق بد ايران» ياد کرده بود، در ادامه توييت خود نوشت:‌ «آيا او (کري) در قانون شفاف‌سازي ارتباط با نمايندگان خارجي ثبت‌نام کرده است؟».
اشاره ترامپ به قانوني است که سال ۱۹۳۸ در آمريكا تصويب شد و بر اساس آن، لازم است دولتمردان و سياست‌مداران آمريكايي که براي پيشبرد و حفظ منافع دولت‌هاي خارجي در ايالات متحده فعاليت مي‌کنند، ارتباط و همچنين کمک‌هاي دريافتي از اين دولت‌ها را در مراجع رسمي در وزارت دادگستري ثبت کنند. هدف از ثبت اين اطلاعات که در دسترس عموم قرار مي‌گيرد، ايجاد شفافيت درباره انگيزه احتمالي اين افراد در فعاليت‌ها و اقدامات سياسي در زمينه پيشبرد منافع دولت‌هاي خارجي است. آقاي کري هنوز دراين‌باره توضيحي نداده است.
پيش‌تر يک سخنگوي کري درباره اين اتهامات اين‌طور توضيح داده بود: «بياييد، به‌جاي منحرف‌کردن افکار، درباره واقعيت‌ها حرف بزنيم، نه واقعيت‌هاي جايگزين (ساختگي)، وزير خارجه [سابق] کري با همتايان سابقش از تمام کشورها در تماس است، مانند همه وزراي سابق پيش از خودش. او حتي در يک تماس تلفني طولاني با وزير خارجه (فعلي) پمپئو مفصل و با جزئيات کامل فهمش از ديدار با طرف ايراني را با او در ميان گذاشت. هيچ‌چيزي از دولت ترامپ مخفي نگه داشته نشده. آقاي کري مانند متحدان آمريكا، معتقد است پايبندي ايران به تعهداتي که بر اساس برجام داده بايد ادامه يابد؛ توافقي که سال‌ها براي رسيدن به آن مذاکره شده. آنچه او (کري) برايش تلاش مي‌کرد کاملا با سياست آمريكا در آن زمان هم‌خواني دارد. اين ديدارها با همتايان خارجي هيچ ‌چيز عجيبي نيست، چه برسد به اينکه غلط و برخلاف رويه و بي‌سابقه باشد. وزير سابق خارجه، هنري کيسينجر، دهه‌هاست همين ديدارها را با همتايان چيني و روسي خود داشته. آنچه بي‌سابقه و خلاف اصول است، ربودن تريبون وزارت خارجه براي بازي‌هاي سياسي‌ است».
‌‌ ظريف: ما از هيچ مقام خارجي‌اي مشورت نمي‌گيریم
اوايل همين ماه شمسي بود که ظريف براي چندروزي به نيويورک سفر کرد. دليل اصلي سفر او شرکت در نشست «چندجانبه‌گرايي» بود، اما وزير خارجه ايران از فرصت پيش‌آمده بيشترين استفاده را کرد تا بتواند ديپلماسي عمومي خود را پيش ببرد. او در گفت‌وگو و مصاحبه‌هاي متعدد خود بارها درباره ديدار با جان کري مورد سؤال قرار گرفت. پاسخ ظريف اما هميشه نامشخص بود؛ او مي‌گفت ما از هيچ مقام خارجي‌اي مشورت نمي‌گيريم.

«مي‌دانيد دوست دارم درباره ايران چه اتفاقي بيفتد؟ دوست دارم به من زنگ بزنند. مي‌دانيد که جان کري با آنها زياد صحبت مي‌کند. جان کري بهشان مي‌گويد که زنگ نزنند. اين نقض قانون لوگان است و او بايد بابت اين تعقيب قضائي شود، ولي اعضاي تيم من نمي‌خواهند کاري کنند که.... فقط دموکرات‌ها از اين‌جور کارها انجام مي‌دهند». با همان لحن هميشگي صحبت مي‌کند. هرچند تمايل دونالد ترامپ مبني‌بر تماس ايران با او بيشتر مورد توجه قرار گرفت، اما نکته ديگر اين جملات بحث حمله مجدد رئيس‌جمهور ايالات متحده به آخرين وزير خارجه دولت اوباما بود. اين‌طور بود که دوباره مناقشه کري-ترامپ به صدر اخبار رسيد. پايگاه خبري شبکه سی‌ان‌ان ادعاي ترامپ را راستي‌آزمايي کرد. اين شبکه خبري با نشر يک ويدئو از جان کري درباره خروج ترامپ از برجام، ادعاي ترامپ را به نقل از يک منبع آگاه نزديک به کري رد کرد.
در آن ويدئو جان کري مي‌گفت: «اين اقدامي خطرناک و غيرعاقلانه است و مبتني‌بر هيچ راهبردي نيست که بتواند کشورهاي ديگر را براي حمايت از آن سر يک ميز جمع کند و بيشتر بر کارزاري استوار است که او [دونالد ترامپ] آن را دنبال کرده، اما بر هيچ‌يک از اهدافي که آنها را ترسيم کرده است تکيه ندارد؛ البته اگر اهدافي در کار باشند... اينکه بگوييم اين توافق بدترين توافق است، باعث نمي‌شود که واقعا بدترين توافق باشد».
سی‌ان‌ان در ادامه به نقل از يک منبع آگاه نزديک به جان کري مطرح کرد که وي از زماني که دونالد ترامپ اعلام کرد که آمريکا از توافق هسته‌اي خارج مي‌شود، با مقامات ايران صحبتي نکرده است. اين منبع آگاه در ادامه گفت: «جان کري، قبل از خروج آمريکا از توافق هسته‌اي، با ايراني‌ها ارتباط برقرار مي‌کرد تا از آنها بخواهد در توافق بمانند». او همچنين اين موضوع را که کري ايراني‌ها را از مذاکره با ترامپ دلسرد کرده باشد، رد کرد و گفت که کري در آن زمان [خروج آمريکا از برجام] از همه تقاضاي گفت‌وگو و به‌کاربستن ديپلماسي داشت. به گزارش ايسنا، سخنگوي جان کري نيز در واکنش به اظهارات اخير دونالد ترامپ، اعلام کرد که هر چيزي که رئيس‌جمهور ترامپ امروز گفت، صرفا غلط است؛ ختم ماجرا. اين سخنگو ادامه داد: «او درباره واقعيت‌ها اشتباه مي‌کند، درباره قانون اشتباه مي‌کند و متأسفانه درباره نحوه استفاده از ديپلماسي براي امن نگه‌داشتن آمريکا نيز در اشتباه بوده است».
سخنگوي وزير امور خارجه پيشين آمريکا ادامه داد: «کري به مذاکره بر سر يک توافق هسته‌اي کمک کرد که براي حل يک مشکل دشوار، کارآمد بود. جهان در آن زمان از آن حمايت کرد و اکنون هم از آن حمايت مي‌کند. ما اميد داشتيم که رئيس‌جمهور به‌جاي حمله به پيشينيان خود با اهداف نمايشي، روي حل مسائل سياست خارجي آمريکا متمرکز شود».
‌ سابقه مناقشه کري و ترامپ
جان کري، وزير خارجه سابق آمريكا، متهم است به همکاري با يک دولت خارجي بر سر نجات برجام. کري متهم است در مدتي که از آغاز دولت ترامپ مي‌گذرد، همچنان در تلاش بوده تا برجام را حفظ کند. برجام توافقي است که طي يک‌سال‌ونيم مذاکره هسته‌اي بين وزراي خارجه ايران و کشورهاي 1+5 با حضور مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا به دست آمد. بخش زيادي از زمان مذاکره، به صورت دوجانبه بين جواد ظريف و جان کري، وزراي خارجه ايران و آمريكا گذشت.
ملاقات‌هاي کري و ظريف و ايميل‌هايشان همچنان در رسانه‌ها رصد مي‌شد. در شهريور گذشته، جان کري در مصاحبه‌اي گفته بود در دو سال اخير با مقام‌هاي ارشد ايراني ديدارهايي داشته و در نروژ، مونيخ و چند نشست بين‌المللي ديگر با محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران، ملاقات کرده است. او گفته درمجموع «سه، چهاربار» با ظريف ديدار کرده است. به گزارش بي‌بي‌سي، او گفته کارش مشاوره‌دادن به جواد ظريف براي مواجهه با سياست خارجي دونالد ترامپ نبوده است، بلکه خواسته در ديدارهايش متوجه شود «ايران ممکن است چه کاري براي بهبود مناسبات منطقه انجام دهد؟ بحران يمن چطور حل مي‌شود؟ براي صلح در سوريه چه‌کار خواهند کرد؟»
شهريورماه بود که ماجراي ملاقات‌هاي کري و ظريف از سوي ترامپ و پمپئو نيز با واکنش جدي مواجه شد. ترامپ در توييتي مدعي شد «جان کري با رژيم بسيار متخاصم ايران جلسات غيرقانوني داشته است که تنها مي‌تواند کارهاي بزرگي را به ضرر مردم آمريكا انجام دهد. او به آنها گفت منتظر پايان دولت ترامپ باشند». رئيس‌جمهوري آمريكا که پيش‌تر از جان کري به‌عنوان عامل اصلي «توافق بد ايران» ياد کرده بود، در ادامه توييت خود نوشت:‌ «آيا او (کري) در قانون شفاف‌سازي ارتباط با نمايندگان خارجي ثبت‌نام کرده است؟».
اشاره ترامپ به قانوني است که سال ۱۹۳۸ در آمريكا تصويب شد و بر اساس آن، لازم است دولتمردان و سياست‌مداران آمريكايي که براي پيشبرد و حفظ منافع دولت‌هاي خارجي در ايالات متحده فعاليت مي‌کنند، ارتباط و همچنين کمک‌هاي دريافتي از اين دولت‌ها را در مراجع رسمي در وزارت دادگستري ثبت کنند. هدف از ثبت اين اطلاعات که در دسترس عموم قرار مي‌گيرد، ايجاد شفافيت درباره انگيزه احتمالي اين افراد در فعاليت‌ها و اقدامات سياسي در زمينه پيشبرد منافع دولت‌هاي خارجي است. آقاي کري هنوز دراين‌باره توضيحي نداده است.
پيش‌تر يک سخنگوي کري درباره اين اتهامات اين‌طور توضيح داده بود: «بياييد، به‌جاي منحرف‌کردن افکار، درباره واقعيت‌ها حرف بزنيم، نه واقعيت‌هاي جايگزين (ساختگي)، وزير خارجه [سابق] کري با همتايان سابقش از تمام کشورها در تماس است، مانند همه وزراي سابق پيش از خودش. او حتي در يک تماس تلفني طولاني با وزير خارجه (فعلي) پمپئو مفصل و با جزئيات کامل فهمش از ديدار با طرف ايراني را با او در ميان گذاشت. هيچ‌چيزي از دولت ترامپ مخفي نگه داشته نشده. آقاي کري مانند متحدان آمريكا، معتقد است پايبندي ايران به تعهداتي که بر اساس برجام داده بايد ادامه يابد؛ توافقي که سال‌ها براي رسيدن به آن مذاکره شده. آنچه او (کري) برايش تلاش مي‌کرد کاملا با سياست آمريكا در آن زمان هم‌خواني دارد. اين ديدارها با همتايان خارجي هيچ ‌چيز عجيبي نيست، چه برسد به اينکه غلط و برخلاف رويه و بي‌سابقه باشد. وزير سابق خارجه، هنري کيسينجر، دهه‌هاست همين ديدارها را با همتايان چيني و روسي خود داشته. آنچه بي‌سابقه و خلاف اصول است، ربودن تريبون وزارت خارجه براي بازي‌هاي سياسي‌ است».
‌‌ ظريف: ما از هيچ مقام خارجي‌اي مشورت نمي‌گيریم
اوايل همين ماه شمسي بود که ظريف براي چندروزي به نيويورک سفر کرد. دليل اصلي سفر او شرکت در نشست «چندجانبه‌گرايي» بود، اما وزير خارجه ايران از فرصت پيش‌آمده بيشترين استفاده را کرد تا بتواند ديپلماسي عمومي خود را پيش ببرد. او در گفت‌وگو و مصاحبه‌هاي متعدد خود بارها درباره ديدار با جان کري مورد سؤال قرار گرفت. پاسخ ظريف اما هميشه نامشخص بود؛ او مي‌گفت ما از هيچ مقام خارجي‌اي مشورت نمي‌گيريم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.