|

انتشار ويدئوهايي از شادي دانش‌آموزان در مدارس با يک موسيقي لس‌آنجلسي واکنش آموزش‌وپرورش را به همراه داشت

جنجال «جنتلمن» در مدارس

شهرزاد همتي : در روزهاي گذشته انتشار کليپ‌هايي در فضاي مجازي به صورت گسترده که دانش‌آموزان مدرسه را در حال رقص و شادي با آهنگ يکي از خوانندگان لس‌آنجلسي (ساسي مانکن) نشان مي‌داد، به چالشي براي آموزش‌وپرورش تبديل شد. ماجرا از اين قرار بود که گويا به مناسبت روز معلم، موزيک «جنتلمن» که در هفته‌هاي گذشته بين مردم مشهور شده، در يکي از مدارس تهران پخش شده و بچه‌ها سر صف با اين موزيک هم‌آوايي مي‌کردند. کمي بعد نسخه‌هاي ديگري از مدارس ديگر منتشر شد که گويا پخش اين موزيک در مدارس تبديل به يک چالش اينترنتي شده بود. واکنش‌ها به پخش اين کليپ ابعاد گسترده‌اي پيدا کرد. ابتدا برخی با اظهار خوشحالی که ديگر خبري از فضاي گذشته که در مدارس دهه 60 برقرار بود، امروز ديگر در مدارس کشور نيست، بابت خوشحالي‌کردن بچه‌ها والدين هم خوشحالي کردند. عده‌اي ديگر اما متن اين موزيک را مناسب کودکان و نوجوانان نمي‌دانستند و در نظراتشان عنوان مي‌کردند که هرچند شادي‌کردن پسنديده است، اما اين موزيک مناسب حال دانش‌آموزان نيست. واکنش عده‌اي ديگر به محکوم‌کردن و ابراز تأسف براي آموزش‌وپرورشي ختم شد که به‌جاي آموزش و اخلاق و آموزه‌هاي ديني، کارشان به پخش موزيک مستهجن لس‌آنجلسي رسيده است. علي مطهري، نايب‌رئيس مجلس شوراي اسلامي، با ابراز تأسف از اين اتفاق بيان کرد: وزير آموزش‌وپرورش براي انتشار کليپ‌‌هاي رقاصي در مدارس پاسخ‌گو باشد و مديران اين مدارس بركنار شوند.
اخلاق زير پا گذاشته شد
آش به‌قدري شور شد که آموزش‌وپرورش علاوه‌بر واکنش نشان‌دادن به اين اتفاق، از پليس فتا و دادستاني درخواست کرد که آموزش‌وپرورش را براي پيداکردن مدارس خاطي ياري کنند. وزير آموزش‌وپرورش ايران در واکنش به پخش کليپ شاد دانش‌آموزان در فضاي مجازی از تعيين سه نفر متخصص براي بررسي موضوع اين کليپ‌ها خبر داد. بطحايي گفت: ‌دشمن براي پيروزي در اين جنگ از تمام ترفندها استفاده مي‌کند و اکنون نيز سنگر تعليم‌وتربيت را هدف قرار داده است، بنابراین با به‌کارگيري روش‌هاي مختلف سعي در نگران‌کردن مردم دارد که ازجمله آنها شاهد پخش کليپ‌هاي نگران‌کننده در فضاي مجازي هستيم و مطمئنم نوعي دشمني سياسي پشت جريان انتشار کليپ‌هاي ناهنجار در مدارس وجود دارد.
وي اظهار کرد: در شرايطي که کارهاي بسيار ارزشمندي در آموزش‌وپرورش، ازجمله در زمينه‌هاي قرآني انجام ‌شده و رهبر معظم انقلاب نيز در سخنراني اخير خود به آن اشاره کردند، بنابراین بايد قدردان اقدامات انجام‌شده پس از انقلاب باشيم. البته اين به معني مطلوب‌بودن شرايط نيست و بايد بيش‌ازپيش در اين خصوص گام برداريم. در شرايطي که در نظرسنجي‌ها جامعه معلمان بيشترين اعتماد ملي را در جامعه دارا هستند، کليپ‌هايي در فضاي مجازي پخش مي‌شود که موجب نگراني و خدشه‌دارشدن باورهاي مردم نسبت به ‌نظام و تعليم‌‌وتربيت شده است. بطحايي خاطرنشان کرد: دقيقا مشخص نيست اين کليپ‌ها مربوط به کجاست و چگونه تهيه‌ شده، براي همين به کمک دادستاني محترم و همچنين پليس فتا درباره منبع و چگونگي انتشار کليپ‌هاي مذکور نياز داريم، چراکه نوع سازه‌هايي که در برخي از اين کليپ‌ها ديده مي‌شود، مخصوص مدارس نيست. وزير آموزش‌وپرورش از تعيين سه نفر متخصص براي بررسي موضوع پخش کليپ‌ها در فضاي مجازي خبر داد و افزود: بايد ريشه توليد اين کليپ‌ها مشخص شود تا اعتماد عمومي و باور مردم متدين نسبت به نظام تعليم‌وتربيت خدشه‌دار نشود.
همچنين سخنگوي آموزش‌وپرورش شهر تهران نسبت به پخش موسيقي‌هاي غيرمجاز در مدارس واکنش نشان داد و تأکيد کرد که شاداب‌سازي مدارس در چارچوب شرع و قانون معنا پيدا مي‌کند و به‌هيچ‌عنوان مساوي با ابتذال نيست. مسعود ثقفي همچنين از مردم درخواست کرد در صورت اطلاع از اين‌گونه ناهنجاري‌ها، آموزش‌وپرورش شهر تهران را در راستاي اجراي قانون ياري کرده و از طريق شماره‌تلفن‌هاي ۸۸۹۶۴۰۰۶ و ۸۸۹۵۴۵۰۶ يا از طريق سامانه شکايات آموزش‌وپرورش موارد و اطلاعات لازم را در اختيار آنها قرار دهند. فاطمه سعيدي، عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي‌، در گفت‌وگو با «شرق» در پاسخ به اين سؤال که نظرتان درباره انتشار موزيک مذکور در مدارس و واکنش آموزش‌وپرورش چيست، گفت: خيلي خوب است که در برابر موضوعات خلاف ضوابط آموزشي حساسيت وجود داشته باشد؛ مثلا اگر به من بگويند مهم‌ترين اولويت‌هايت براي اصلاح وضعيت آموزشي و تربيتي دانش‌آموزان چيست، مي‌گويم: در فصل زمستان دانش‌آموزي طعمه حريق در مدرسه نشود، دانش‌آموزي که از مدرسه فارغ‌التحصيل مي‌شود، حداقل دو مهارت را آموخته باشد، دانش‌آموزان افسرده و کسل نباشند، مواد مخدر در مدارس دست‌به‌دست نشود و... .
او افزود: ‌اولويت‌ها آن‌قدر زياد است که از شماره خارج شده. اتفاق خيلي خوبي است که غيرت ديني داشته باشيم؛ من تصور مي‌کنم نظام آموزشي ما آن‌قدر گرفتاري‌هاي متعدد و اشکالات اساسي دارد که بايد تمرکزمان را روي حل آنها بگذاريم و البته ضوابط و قواعد همين نظام آموزشي کم‌رمق و کم‌کاربرد بايد رعايت شود. آنچه از اولويت‌ها گفتيم، معنايش بي‌توجهي به ساير موارد نيست؛ اما مراقب باشيم با يک فيلم اولويت‌هايمان را فراموش نکنيم و يادمان باشد دانش‌آموز رفتاري را در مدرسه نشان مي‌دهد که در خانه ديده و برايش عادي است. اگر در تربيت نسل پيش کوتاهي کرديم، امروز نبايد گريبان اين نسل را بگيريم که چرا آهنگ سخيف را از حفظ مي‌خواند. از خودمان بپرسيم چه به اين نسل‌ها داده‌ايم که امروز انتظار خروجي مطابق ميل و خواسته خودمان داريم؟ وی افزود: هیچ کس مخالف نشاط نیست اما در عین حال بازگشت به اصالت هم مورد تأکید است. همچنین دو محور تزکیه و تعلیم مهم است. پرورش از جمله موارد مورد تاکید است که حتما نشاط و شادابی در آن وجود دارد.مسائل فرهنگی و تعلیم آن هم باید محور قرار بگیرد.
آموزش و پرورش دلواپس
درست است که متن موزيک جنتلمن چندان مناسب دانش‌آموزان دبستاني نيست، اما سؤال اصلي اين است آيا واکنش اتخاذشده از سوي وزارت آموزش و پرورش به اين اتفاق هم‌وزن انتشار کليپ شادي دانش‌آموزان در فضاي مجازي است؟ سؤال اين است که در شرايطي که وضعيت آسیب‌های اجتماعي در مدارس مانند مصرف گل و حشيش به زنگ خطر رسيده است، چرا آموزش و پرورش واکنش مناسبي در اين زمينه انجام نمي‌دهد؟ مسعود ثقفي، سخنگوي آموزش و پرورش استان تهران، در پاسخ به اين پرسش به «شرق» گفت: به نظر مي‌رسد اين کليپ‌ها به‌صورت هدفمند در فضاي مجازي منتشر شده‌اند و البته من نمي‌توانم قضاوت کنم که واکنش ما به اين اتفاق چگونه بود، اما واقعيت اين است که فضاي مدرسه فضاي مقدسي است و اتفاقاتي که در فضاي مدرسه مي‌افتد، به‌واسطه ارتباط با بخش عمده‌اي در جامعه همواره حائز اهميت بوده است. کلا هم حساسيت روي مسائل آموزش و پرورش بالاست و حساسيت نسبت به انتشار آنها وجود دارد. چه مسائلي مانند بي‌اخلاقي‌ها که در مدارس در سال‌هاي اخير اتفاق افتاد و وسعت انتشار خبرش زياد بود و چه مسئله اخير. موضع‌گيري آموزش و پرورش اين است که به‌هرحال ما اصلا در حوزه شاداب‌سازي مدارس دستورالعمل داريم و فعاليت مي‌کنيم و قرارمان اين بوده که در اين حوزه فعاليت کنيم؛ اما قرار نبوده يک‌سري مسائل که از نظر ما ابتذال است، از راه غيرشرعي به مدارس راه یابد. بيشتر البته آسيب ما از اين جهت است که مسائل به‌صورت گسترده در فضاي مجازي پخش مي‌شود و اين انتشارها هدفمند و سياسي است؛ اما اينکه در مدارس ما آسيب‌هاي زيادي وجود دارد و بايد به آنها رسیدگی شود هم مسئله درست و مهمي است و همه دارند تلاش مي‌کنند. به‌صورت کلي مي‌گويم که شايد با خيلي از اين اتفاقات بايد با روش‌هاي مناسب‌تري برخورد شود؛ مثلا اينکه واقعا بايد متخصصان فرهنگي در حوزه مسائل اجتماعي اين موارد را بررسي کرده و تمامي عوامل مؤثر را شناسايي کنند. اين کار هم به‌تنهايي از ما برنمي‌آيد و تمام جاهايي که متولي امور فرهنگي در جامعه هستند، بايد اقدام کنند.
همچنين مهدي بهلولي، ‌فعال صنفي معلمان، در گفت‌وگو با «شرق»، گفت:‌ مدرسه نمونه‌اي از جامعه است. وزير آموزش و پرورش گفته‌اند ريشه اين ماجرا را سياسي مي‌بینند. به نظر وزير اين کليپ‌ها درست شده و با يک برنامه درست شده، اما من مسئله را جور ديگري مي‌بينم. به نظرم جامعه از مدرسه جدا نيست. بچه‌هاي ما دوست دارند شادي کنند و قطعا موسيقي مذکور را در منزل هم گوش مي‌دهند. ما نمي‌توانيم يک مرز بين مدرسه و جامعه بگذاريم و اين دو را از هم جدا کنيم. اين را بايد مسئولان بپذيرند که فرهنگ مردم دستخوش تغيير شده است. زماني ويدئو ممنوع بود؛ اما اکنون در خانه همه دستگاه «دي‌وي‌دي‌پلير» آخرين‌سيستم موجود است. خانواده‌هايي متشرع هم داريم که بچه‌هايشان با آنها تفاوت دارند. سه سال پيش مدير آموزش و پرورش ملارد اعلام کرد حدود 60 درصد دانش‌آموزان ملارد صبحانه نمي‌خورند. چرا اينجا حساسيت به خرج داده نمي‌شود؟ حدود 50 درصد مدارس تهران به‌ویژه در مناطق مرکزي بايد بازسازي شوند، چرا اينجا کسي حساسيت به خرج نمي‌دهد؟

شهرزاد همتي : در روزهاي گذشته انتشار کليپ‌هايي در فضاي مجازي به صورت گسترده که دانش‌آموزان مدرسه را در حال رقص و شادي با آهنگ يکي از خوانندگان لس‌آنجلسي (ساسي مانکن) نشان مي‌داد، به چالشي براي آموزش‌وپرورش تبديل شد. ماجرا از اين قرار بود که گويا به مناسبت روز معلم، موزيک «جنتلمن» که در هفته‌هاي گذشته بين مردم مشهور شده، در يکي از مدارس تهران پخش شده و بچه‌ها سر صف با اين موزيک هم‌آوايي مي‌کردند. کمي بعد نسخه‌هاي ديگري از مدارس ديگر منتشر شد که گويا پخش اين موزيک در مدارس تبديل به يک چالش اينترنتي شده بود. واکنش‌ها به پخش اين کليپ ابعاد گسترده‌اي پيدا کرد. ابتدا برخی با اظهار خوشحالی که ديگر خبري از فضاي گذشته که در مدارس دهه 60 برقرار بود، امروز ديگر در مدارس کشور نيست، بابت خوشحالي‌کردن بچه‌ها والدين هم خوشحالي کردند. عده‌اي ديگر اما متن اين موزيک را مناسب کودکان و نوجوانان نمي‌دانستند و در نظراتشان عنوان مي‌کردند که هرچند شادي‌کردن پسنديده است، اما اين موزيک مناسب حال دانش‌آموزان نيست. واکنش عده‌اي ديگر به محکوم‌کردن و ابراز تأسف براي آموزش‌وپرورشي ختم شد که به‌جاي آموزش و اخلاق و آموزه‌هاي ديني، کارشان به پخش موزيک مستهجن لس‌آنجلسي رسيده است. علي مطهري، نايب‌رئيس مجلس شوراي اسلامي، با ابراز تأسف از اين اتفاق بيان کرد: وزير آموزش‌وپرورش براي انتشار کليپ‌‌هاي رقاصي در مدارس پاسخ‌گو باشد و مديران اين مدارس بركنار شوند.
اخلاق زير پا گذاشته شد
آش به‌قدري شور شد که آموزش‌وپرورش علاوه‌بر واکنش نشان‌دادن به اين اتفاق، از پليس فتا و دادستاني درخواست کرد که آموزش‌وپرورش را براي پيداکردن مدارس خاطي ياري کنند. وزير آموزش‌وپرورش ايران در واکنش به پخش کليپ شاد دانش‌آموزان در فضاي مجازی از تعيين سه نفر متخصص براي بررسي موضوع اين کليپ‌ها خبر داد. بطحايي گفت: ‌دشمن براي پيروزي در اين جنگ از تمام ترفندها استفاده مي‌کند و اکنون نيز سنگر تعليم‌وتربيت را هدف قرار داده است، بنابراین با به‌کارگيري روش‌هاي مختلف سعي در نگران‌کردن مردم دارد که ازجمله آنها شاهد پخش کليپ‌هاي نگران‌کننده در فضاي مجازي هستيم و مطمئنم نوعي دشمني سياسي پشت جريان انتشار کليپ‌هاي ناهنجار در مدارس وجود دارد.
وي اظهار کرد: در شرايطي که کارهاي بسيار ارزشمندي در آموزش‌وپرورش، ازجمله در زمينه‌هاي قرآني انجام ‌شده و رهبر معظم انقلاب نيز در سخنراني اخير خود به آن اشاره کردند، بنابراین بايد قدردان اقدامات انجام‌شده پس از انقلاب باشيم. البته اين به معني مطلوب‌بودن شرايط نيست و بايد بيش‌ازپيش در اين خصوص گام برداريم. در شرايطي که در نظرسنجي‌ها جامعه معلمان بيشترين اعتماد ملي را در جامعه دارا هستند، کليپ‌هايي در فضاي مجازي پخش مي‌شود که موجب نگراني و خدشه‌دارشدن باورهاي مردم نسبت به ‌نظام و تعليم‌‌وتربيت شده است. بطحايي خاطرنشان کرد: دقيقا مشخص نيست اين کليپ‌ها مربوط به کجاست و چگونه تهيه‌ شده، براي همين به کمک دادستاني محترم و همچنين پليس فتا درباره منبع و چگونگي انتشار کليپ‌هاي مذکور نياز داريم، چراکه نوع سازه‌هايي که در برخي از اين کليپ‌ها ديده مي‌شود، مخصوص مدارس نيست. وزير آموزش‌وپرورش از تعيين سه نفر متخصص براي بررسي موضوع پخش کليپ‌ها در فضاي مجازي خبر داد و افزود: بايد ريشه توليد اين کليپ‌ها مشخص شود تا اعتماد عمومي و باور مردم متدين نسبت به نظام تعليم‌وتربيت خدشه‌دار نشود.
همچنين سخنگوي آموزش‌وپرورش شهر تهران نسبت به پخش موسيقي‌هاي غيرمجاز در مدارس واکنش نشان داد و تأکيد کرد که شاداب‌سازي مدارس در چارچوب شرع و قانون معنا پيدا مي‌کند و به‌هيچ‌عنوان مساوي با ابتذال نيست. مسعود ثقفي همچنين از مردم درخواست کرد در صورت اطلاع از اين‌گونه ناهنجاري‌ها، آموزش‌وپرورش شهر تهران را در راستاي اجراي قانون ياري کرده و از طريق شماره‌تلفن‌هاي ۸۸۹۶۴۰۰۶ و ۸۸۹۵۴۵۰۶ يا از طريق سامانه شکايات آموزش‌وپرورش موارد و اطلاعات لازم را در اختيار آنها قرار دهند. فاطمه سعيدي، عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي‌، در گفت‌وگو با «شرق» در پاسخ به اين سؤال که نظرتان درباره انتشار موزيک مذکور در مدارس و واکنش آموزش‌وپرورش چيست، گفت: خيلي خوب است که در برابر موضوعات خلاف ضوابط آموزشي حساسيت وجود داشته باشد؛ مثلا اگر به من بگويند مهم‌ترين اولويت‌هايت براي اصلاح وضعيت آموزشي و تربيتي دانش‌آموزان چيست، مي‌گويم: در فصل زمستان دانش‌آموزي طعمه حريق در مدرسه نشود، دانش‌آموزي که از مدرسه فارغ‌التحصيل مي‌شود، حداقل دو مهارت را آموخته باشد، دانش‌آموزان افسرده و کسل نباشند، مواد مخدر در مدارس دست‌به‌دست نشود و... .
او افزود: ‌اولويت‌ها آن‌قدر زياد است که از شماره خارج شده. اتفاق خيلي خوبي است که غيرت ديني داشته باشيم؛ من تصور مي‌کنم نظام آموزشي ما آن‌قدر گرفتاري‌هاي متعدد و اشکالات اساسي دارد که بايد تمرکزمان را روي حل آنها بگذاريم و البته ضوابط و قواعد همين نظام آموزشي کم‌رمق و کم‌کاربرد بايد رعايت شود. آنچه از اولويت‌ها گفتيم، معنايش بي‌توجهي به ساير موارد نيست؛ اما مراقب باشيم با يک فيلم اولويت‌هايمان را فراموش نکنيم و يادمان باشد دانش‌آموز رفتاري را در مدرسه نشان مي‌دهد که در خانه ديده و برايش عادي است. اگر در تربيت نسل پيش کوتاهي کرديم، امروز نبايد گريبان اين نسل را بگيريم که چرا آهنگ سخيف را از حفظ مي‌خواند. از خودمان بپرسيم چه به اين نسل‌ها داده‌ايم که امروز انتظار خروجي مطابق ميل و خواسته خودمان داريم؟ وی افزود: هیچ کس مخالف نشاط نیست اما در عین حال بازگشت به اصالت هم مورد تأکید است. همچنین دو محور تزکیه و تعلیم مهم است. پرورش از جمله موارد مورد تاکید است که حتما نشاط و شادابی در آن وجود دارد.مسائل فرهنگی و تعلیم آن هم باید محور قرار بگیرد.
آموزش و پرورش دلواپس
درست است که متن موزيک جنتلمن چندان مناسب دانش‌آموزان دبستاني نيست، اما سؤال اصلي اين است آيا واکنش اتخاذشده از سوي وزارت آموزش و پرورش به اين اتفاق هم‌وزن انتشار کليپ شادي دانش‌آموزان در فضاي مجازي است؟ سؤال اين است که در شرايطي که وضعيت آسیب‌های اجتماعي در مدارس مانند مصرف گل و حشيش به زنگ خطر رسيده است، چرا آموزش و پرورش واکنش مناسبي در اين زمينه انجام نمي‌دهد؟ مسعود ثقفي، سخنگوي آموزش و پرورش استان تهران، در پاسخ به اين پرسش به «شرق» گفت: به نظر مي‌رسد اين کليپ‌ها به‌صورت هدفمند در فضاي مجازي منتشر شده‌اند و البته من نمي‌توانم قضاوت کنم که واکنش ما به اين اتفاق چگونه بود، اما واقعيت اين است که فضاي مدرسه فضاي مقدسي است و اتفاقاتي که در فضاي مدرسه مي‌افتد، به‌واسطه ارتباط با بخش عمده‌اي در جامعه همواره حائز اهميت بوده است. کلا هم حساسيت روي مسائل آموزش و پرورش بالاست و حساسيت نسبت به انتشار آنها وجود دارد. چه مسائلي مانند بي‌اخلاقي‌ها که در مدارس در سال‌هاي اخير اتفاق افتاد و وسعت انتشار خبرش زياد بود و چه مسئله اخير. موضع‌گيري آموزش و پرورش اين است که به‌هرحال ما اصلا در حوزه شاداب‌سازي مدارس دستورالعمل داريم و فعاليت مي‌کنيم و قرارمان اين بوده که در اين حوزه فعاليت کنيم؛ اما قرار نبوده يک‌سري مسائل که از نظر ما ابتذال است، از راه غيرشرعي به مدارس راه یابد. بيشتر البته آسيب ما از اين جهت است که مسائل به‌صورت گسترده در فضاي مجازي پخش مي‌شود و اين انتشارها هدفمند و سياسي است؛ اما اينکه در مدارس ما آسيب‌هاي زيادي وجود دارد و بايد به آنها رسیدگی شود هم مسئله درست و مهمي است و همه دارند تلاش مي‌کنند. به‌صورت کلي مي‌گويم که شايد با خيلي از اين اتفاقات بايد با روش‌هاي مناسب‌تري برخورد شود؛ مثلا اينکه واقعا بايد متخصصان فرهنگي در حوزه مسائل اجتماعي اين موارد را بررسي کرده و تمامي عوامل مؤثر را شناسايي کنند. اين کار هم به‌تنهايي از ما برنمي‌آيد و تمام جاهايي که متولي امور فرهنگي در جامعه هستند، بايد اقدام کنند.
همچنين مهدي بهلولي، ‌فعال صنفي معلمان، در گفت‌وگو با «شرق»، گفت:‌ مدرسه نمونه‌اي از جامعه است. وزير آموزش و پرورش گفته‌اند ريشه اين ماجرا را سياسي مي‌بینند. به نظر وزير اين کليپ‌ها درست شده و با يک برنامه درست شده، اما من مسئله را جور ديگري مي‌بينم. به نظرم جامعه از مدرسه جدا نيست. بچه‌هاي ما دوست دارند شادي کنند و قطعا موسيقي مذکور را در منزل هم گوش مي‌دهند. ما نمي‌توانيم يک مرز بين مدرسه و جامعه بگذاريم و اين دو را از هم جدا کنيم. اين را بايد مسئولان بپذيرند که فرهنگ مردم دستخوش تغيير شده است. زماني ويدئو ممنوع بود؛ اما اکنون در خانه همه دستگاه «دي‌وي‌دي‌پلير» آخرين‌سيستم موجود است. خانواده‌هايي متشرع هم داريم که بچه‌هايشان با آنها تفاوت دارند. سه سال پيش مدير آموزش و پرورش ملارد اعلام کرد حدود 60 درصد دانش‌آموزان ملارد صبحانه نمي‌خورند. چرا اينجا حساسيت به خرج داده نمي‌شود؟ حدود 50 درصد مدارس تهران به‌ویژه در مناطق مرکزي بايد بازسازي شوند، چرا اينجا کسي حساسيت به خرج نمي‌دهد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.