|

هشدار جدي براي فوتبال ايران

بيژن ذوالفقارنسب

درباره حذف زودهنگام دو باشگاه پرطرفدار و اصلي کشور يعني پرسپوليس و استقلال از ليگ قهرمانان آسيا، نکات بسياري گفته شده است. حداقل درباره پرسپوليس به‌عنوان مدافع عنوان نايب‌قهرماني آسيا، وداع با رقابت‌ها در مرحله گروهي، موضوعی است که ريشه آن را بايد در نبود زيرساخت و برنامه‌ريزي در باشگاه‌هاي ايران و اساسا فوتبال کشور و دل‌بستن به اتفاقات جست‌وجو کرد. مي‌توان از چند عامل نام برد که سال گذشته در موفقيت باشگاه پرسپوليس نقش داشتند و در رأس آنها شخصيت، کاريزما و دانش فوتبالي برانکو ايوانکوويچ قرار مي‌گيرد و دوم، همبستگي تيمي که بر اثر محروميت پرسپوليس از پنجره نقل‌و‌انتقالات ايجاد شده بود. سوم شور و شوقي که تماشاگران ايجاد مي‌کردند و خيلي حريفان نيمه‌حرفه‌اي آسيايي را مقهور خود کردند. سال گذشته و امسال، باشگاه‌هاي ايران به‌عنوان باشگاه غيرحرفه‌اي در سطح فوتبال حرفه‌اي آسيا در صحنه رقابت‌ها حاضر بودند. ظرفيت پايين مالي و مديريتي و نبود سازوکارهاي حرفه‌اي در باشگاه‌داري از مرحله تدارکات تا قراردادهاي داخلي و خارجي، کار را به جايي رسانده که فقط بر ظرفيت‌هاي پنهان ورزشکاران تکيه مي‌شود. اين شرايط اين احتمال جدي را ايجاد مي‌کرد که امسال هم تيم‌هاي ايران حداقل نه در مرحله گروهي ولي در مراحل حذفي، امکان رقابت با تيم‌هايي را که کاملا براي اين سطح فوتبال تجهيز شده‌اند، نداشته باشند. با وجود ناراحتي از ناراحتي هواداران ميليوني اين دو باشگاه که برند فوتبال ايران محسوب مي‌شوند، شايد اين اتفاق ناخوشايند از زاويه‌اي ديگر، باعث بيدارشدن برخي مسئولان ناآگاه به روابط بين‌المللي ورزش شود و به آنها نشان دهد براي حضور در عرصه‌هاي بين‌المللي نمي‌توان با امکانات محلي به مصاف حريفان تدارک‌دیده رفت. مسائل مالي و شرايط اقتصاد ايران به‌ويژه در بُعد تأمين ارز و تنگناهاي مالي تيم‌هاي دولتي حتما در شرايط موجود بي‌تأثير نبوده؛ اما فکر مي‌کنم بيش از اينها اين مديريت دو باشگاه بوده که نتوانسته از داشته‌هاي خود به‌خوبي استفاده کند. باشگاه پرسپوليس با همين بودجه مي‌توانست در فصل نقل‌و‌انتقالات دو، سه بازيکن باکيفيت داخلي جذب کند. بحران هفته‌هاي اخير استقلال به‌هيچ‌وجه زيبنده باشگاهي نيست که متجاوز از 55 سال سابقه حضور در سطح اول ورزش کشور را دارد و حال در انعقاد يک قرارداد با مربي خارجي، اين‌گونه دچار چالش شده است.

اينها نتيجه مديريت‌هاي بسيار بسيار کم‌اطلاع نسبت به فوتبال است. اينکه در يک بازي آسيايي، وقتي مدافع پرسپوليس از زمين خارج شود، 60 درصد کيفيت خط دفاعي نزول کند و بازيکن جايگزين شايد سه بار هم تجربه در خط دفاع را نداشته باشد، براي باشگاهي در اين سطح قابل چشم‌پوشي نيست. جذب بازيکنان ناآماده يا غيرمناسب براي تيمي که مدافع نايب‌قهرماني آسياست، يک اشکال مديريتي است. وقتي براي جذب بازيکن بي‌کيفيت خارجي، در اتاق‌هاي در بسته تصميم گرفته مي‌شود و مسائل غيرشفاف در قرارداد ديده مي‌شود که پاي جابه‌جايي برخي پول‌ها به ميان مي‌آيد، نياز به نظارت خيلي دقيق نهادهاي ورزشي ذي‌ربط مانند وزارت ورزش و فدراسيون فوتبال را اجتناب‌ناپذير مي‌کند. امروز صد هزار دلار حدود يک‌ميلياردو 400 ميليون تومان است که به يک بازيکن درجه سه خارجي داده مي‌شود و دو بازي هم براي باشگاه انجام نمي‌دهد، درحالي‌که براي بازيکن بسيار باکيفيت داخلي ارقامي حدود يک ميليارد تومان، در نظر گرفته مي‌شود و اين در حالي است که مديران اين باشگاه‌ها مي‌توانند در فصل نقل‌و‌انتقالات از مربيان خود بخواهند بهترين‌هاي ليگ يک و دو را آناليز کنند و براي جذب آنها وارد مذاکره بشوند. دو تيم پرسابقه کشور در شرايطي از ليگ قهرمانان آسيا حذف شدند که هيچ شانسي بيش از اين براي آنان متصور نبود و حتي در اين مرحله مقدماتي حرفي براي گفتن مقابل حريفان آسيايي نداشتند؛ اين هشداري بسياري جدي براي فوتبال ايران است.

درباره حذف زودهنگام دو باشگاه پرطرفدار و اصلي کشور يعني پرسپوليس و استقلال از ليگ قهرمانان آسيا، نکات بسياري گفته شده است. حداقل درباره پرسپوليس به‌عنوان مدافع عنوان نايب‌قهرماني آسيا، وداع با رقابت‌ها در مرحله گروهي، موضوعی است که ريشه آن را بايد در نبود زيرساخت و برنامه‌ريزي در باشگاه‌هاي ايران و اساسا فوتبال کشور و دل‌بستن به اتفاقات جست‌وجو کرد. مي‌توان از چند عامل نام برد که سال گذشته در موفقيت باشگاه پرسپوليس نقش داشتند و در رأس آنها شخصيت، کاريزما و دانش فوتبالي برانکو ايوانکوويچ قرار مي‌گيرد و دوم، همبستگي تيمي که بر اثر محروميت پرسپوليس از پنجره نقل‌و‌انتقالات ايجاد شده بود. سوم شور و شوقي که تماشاگران ايجاد مي‌کردند و خيلي حريفان نيمه‌حرفه‌اي آسيايي را مقهور خود کردند. سال گذشته و امسال، باشگاه‌هاي ايران به‌عنوان باشگاه غيرحرفه‌اي در سطح فوتبال حرفه‌اي آسيا در صحنه رقابت‌ها حاضر بودند. ظرفيت پايين مالي و مديريتي و نبود سازوکارهاي حرفه‌اي در باشگاه‌داري از مرحله تدارکات تا قراردادهاي داخلي و خارجي، کار را به جايي رسانده که فقط بر ظرفيت‌هاي پنهان ورزشکاران تکيه مي‌شود. اين شرايط اين احتمال جدي را ايجاد مي‌کرد که امسال هم تيم‌هاي ايران حداقل نه در مرحله گروهي ولي در مراحل حذفي، امکان رقابت با تيم‌هايي را که کاملا براي اين سطح فوتبال تجهيز شده‌اند، نداشته باشند. با وجود ناراحتي از ناراحتي هواداران ميليوني اين دو باشگاه که برند فوتبال ايران محسوب مي‌شوند، شايد اين اتفاق ناخوشايند از زاويه‌اي ديگر، باعث بيدارشدن برخي مسئولان ناآگاه به روابط بين‌المللي ورزش شود و به آنها نشان دهد براي حضور در عرصه‌هاي بين‌المللي نمي‌توان با امکانات محلي به مصاف حريفان تدارک‌دیده رفت. مسائل مالي و شرايط اقتصاد ايران به‌ويژه در بُعد تأمين ارز و تنگناهاي مالي تيم‌هاي دولتي حتما در شرايط موجود بي‌تأثير نبوده؛ اما فکر مي‌کنم بيش از اينها اين مديريت دو باشگاه بوده که نتوانسته از داشته‌هاي خود به‌خوبي استفاده کند. باشگاه پرسپوليس با همين بودجه مي‌توانست در فصل نقل‌و‌انتقالات دو، سه بازيکن باکيفيت داخلي جذب کند. بحران هفته‌هاي اخير استقلال به‌هيچ‌وجه زيبنده باشگاهي نيست که متجاوز از 55 سال سابقه حضور در سطح اول ورزش کشور را دارد و حال در انعقاد يک قرارداد با مربي خارجي، اين‌گونه دچار چالش شده است.

اينها نتيجه مديريت‌هاي بسيار بسيار کم‌اطلاع نسبت به فوتبال است. اينکه در يک بازي آسيايي، وقتي مدافع پرسپوليس از زمين خارج شود، 60 درصد کيفيت خط دفاعي نزول کند و بازيکن جايگزين شايد سه بار هم تجربه در خط دفاع را نداشته باشد، براي باشگاهي در اين سطح قابل چشم‌پوشي نيست. جذب بازيکنان ناآماده يا غيرمناسب براي تيمي که مدافع نايب‌قهرماني آسياست، يک اشکال مديريتي است. وقتي براي جذب بازيکن بي‌کيفيت خارجي، در اتاق‌هاي در بسته تصميم گرفته مي‌شود و مسائل غيرشفاف در قرارداد ديده مي‌شود که پاي جابه‌جايي برخي پول‌ها به ميان مي‌آيد، نياز به نظارت خيلي دقيق نهادهاي ورزشي ذي‌ربط مانند وزارت ورزش و فدراسيون فوتبال را اجتناب‌ناپذير مي‌کند. امروز صد هزار دلار حدود يک‌ميلياردو 400 ميليون تومان است که به يک بازيکن درجه سه خارجي داده مي‌شود و دو بازي هم براي باشگاه انجام نمي‌دهد، درحالي‌که براي بازيکن بسيار باکيفيت داخلي ارقامي حدود يک ميليارد تومان، در نظر گرفته مي‌شود و اين در حالي است که مديران اين باشگاه‌ها مي‌توانند در فصل نقل‌و‌انتقالات از مربيان خود بخواهند بهترين‌هاي ليگ يک و دو را آناليز کنند و براي جذب آنها وارد مذاکره بشوند. دو تيم پرسابقه کشور در شرايطي از ليگ قهرمانان آسيا حذف شدند که هيچ شانسي بيش از اين براي آنان متصور نبود و حتي در اين مرحله مقدماتي حرفي براي گفتن مقابل حريفان آسيايي نداشتند؛ اين هشداري بسياري جدي براي فوتبال ايران است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.