|

در گزارش فراتحلیلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی روشن شد

نیمی از راه‌های شریانی کشور ناسالم هستند

شرق: گزارش فراتحلیلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد نیمی از راه‌های شریانی کشور در وضعیت ناسالم قرار دارند. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در این گزارش فراتحلیلی، شش چالش سرمایه‌گذاری و تأمین مالی، مصرف مواد سوختی و تولید آلاینده‌ها، بسترها و زیرساخت‌های ناوگان حمل‌ونقل، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی پایدار، مقررات حوزه حمل‌ونقل و میزان اثربخشی این دسته از قوانین و شرایط اقلیمی و منطقه‌ای را به‌عنوان چالش‌ها و موضوعات مهم حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای کشور مشخص کرده است.
سهم 25 درصدی از مصرف انرژی کشور
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی‌ در این گزارش با اشاره به سهم 25 درصدی حمل‌ونقل ایران از مصرف انرژی کل کشور، تأکید کرده است: سهم حمل‌ونقل در ایران از مصرف انرژی کل، پنج درصد از میانگین سهم حمل‌ونقل از مصرف انرژی، در کشورهای جهان بیشتر است. طبق این گزارش، سهم حمل‌ونقل از مصرف انرژی در گذشته 28 درصد بوده که تحت‌تأثیر سیاست سهمیه‌بندی بنزین در سال 1386 و اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها در سال 1389، کاهش یافته است. همچنین مرکز پژوهش‌ها اشاره کرده است که بخش حمل‌ونقل جاده‌ای سهمی 93.12 درصدی از سهم کلی مصرف انرژی در بخش حمل‌ونقل را داشته و بیشترین میزان انتشار آلاینده‌های CO، CH9، SPM، SO2 و NOx نیز از بخش حمل‌ونقل و به‌ترتیب به میزان 97.5، 81،6، 79.1، 49.3 و 49.3 درصد از کل انتشار این گازها در بخش انرژی کشور است.
اتوبوس‌های بازنشسته
در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی،‌ آماری از سن خودروهای ناوگان حمل‌ونقل برون‌شهری کشور نیز منتشر شده است که نشان می‌دهد بیش از یک‌سوم اتوبوس‌های حمل‌ونقل برون‌شهری کشور در سال 1394 بیش از 30 سال سن داشته‌اند. طبق این گزارش، بزرگ‌ترین گروه سنی اتوبوس‌های حمل‌ونقل برون‌شهری کشور در سال 94، اتوبوس‌های 30 تا 35ساله با سهم 21.1 درصدی از اتوبوس‌های کشور بوده‌اند و 14.3 درصد اتوبوس‌های کشور نیز بیش از 36 سال عمر داشته‌اند. درمقابل، بزرگ‌ترین گروه سنی در میان مینی‌بوس‌ها، «سواری کرایه‌ها» و کامیون‌های کشور مینی‌بوس‌ها، سواری کرایه‌ها و کامیون‌های شش تا 10 ساله به‌ترتیب با سهم 55 درصد، 26.8 درصد و 32.6 درصد بوده‌اند. متوسط عمر ناوگان مسافری عمومی جاده‌ای کشور در این سال نیز 14.3 سال بوده است. طبق این گزارش، 68.9 درصد اتوبوس‌های کشور بالای 16 سال عمر داشته‌اند که بالاترین رقم در میان ناوگان حمل‌ونقل برون‌شهری کشور محسوب می‌شود. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از این آمار نتیجه گرفته است ناوگان باری جاده‌ای کشور در مقایسه با ناوگان مسافری وضعیت بهتری دارد. همچنین طبق این گزارش، 83 درصد خودروهای کشور در سال 1389، خودروی سواری بوده‌اند و وانت‌ها، کامیونت‌ها و کامیون‌ها با سهم 13، 10 و سه درصدی دیگر گروه‌های عمده خودروهای شماره‌گذاری کشور تا آن سال را تشکیل داده‌اند.
غلبه جاده‌ها بر ریل‌ها در ایران
در بخش دیگری از این گزارش، به مقایسه‌ای بین وضعیت حمل‌ونقل ایران با کشور روسیه پرداخته شده که نشان می‌دهد عمده سهم حمل بار در این کشور با استفاده از حمل‌ونقل ریلی صورت می‌پذیرد و این نکته از آن جهت مهم است که مصرف سوخت در حمل‌ونقل ریلی شش‌برابر کمتر از حمل جاده‌ای و 10 برابر ایمن‌تر از آن است. طبق این آمارها، درحالی‌که 88 درصد حمل‌ونقل بار در روسیه در بخش ریلی انجام می‌شود و بخش جاده‌ای تنها 10 درصد از سهم حمل‌ونقل بار را برعهده دارد، در ایران 89 درصد حمل بار در بخش جاده‌ای و 11 درصد در بخش ریلی انجام می‌گیرد.
56 درصد راه‌های شریانی کشور ناسالم هستند
در بخش دیگری از این گزارش، به آمارهای شبکه جاده‌ای کشور اشاره شده که طبق آن، طول شبکه راه‌ها در ایران حدود 220 هزار کیلومتر است که شامل دو هزار و 234 کیلومتر آزادراه، 14 هزار و 149 کیلومتر بزرگراه، 68 هزار و 53 کیلومتر راه اصلی و فرعی و حدود 134 هزار کیلومتر راه‌های روستایی می‌شود. طبق این گزارش، در سال 1394، از حدود 34 هزار و 633 کیلومتر راه‌های شریانی کشور، بیش از 23 درصد نیاز به بهسازی و روکش داشته‌اند و 19.68 درصد و 13.22 درصد آنها نیز به‌ترتیب باید «لکه‌گیری و روکش موضعی» و «درزگیری» می‌شده‌اند. همچنین طبق این گزارش، درحالی‌که چگالی جاده‌ای در کشورهای ترکیه و آمریکا به‌ترتیب 47 و 67 کیلومتر در هر صد کیلومترمربع مساحت خشکی است، چگالی جاده‌ای در ایران 11 کیلومتر در هر صد کیلومترمربع مساحت خشکی است که نشان‌دهنده وضعیت نامناسب توسعه زیرساخت جاده‌ای کشور است. این گزارش پیشنهاد می‌کند در مسافت‌های بالای 300 مایل در کشور از حمل‌ونقل ریلی بهره‌گیری شود.
در بخش دیگری از این گزارش به سهم بخش‌های دولتی، تعاونی و خصوصی از جابه‌جایی مسافر و بار در سال‌های 90 تا 94 اشاره شده است که نشان می‌دهد دولت از سال 1392 از بخش جابه‌جایی مسافر در کشور خارج شده و از سال 94 نیز نقشی بسیار ناچیز در جابه‌جایی بار در کشور داشته است. طبق این گزارش، سهم مالکیت دولت در شرکت‌های حمل‌ونقل فعال مسافری در سال‌های 90 و 91، حدود 0.6 درصد بوده که پس از آن صفر شده است.
درمقابل سهم مالکیت بخش خصوصی در شرکت‌های حمل‌ونقل فعال مسافری،‌ از 91.8 درصد در سال90 به 92 درصد در سال 94 رسیده و سهم مالکیت بخش تعاونی نیز از 7.6 درصد در سال 1390 به هشت درصد در سال 94 افزایش پیدا کرده است. در بخش جابه‌جایی بار نیز، سهم دولت در شرکت‌ها و مؤسسات حمل بار، از 2.8 درصد در سال 1390 به کمتر از 0.1 درصد در سال 1394 رسیده و درمقابل سهم بخش خصوصی در مؤسسات و شرکت‌های حمل بار از 92 درصد در سال 1390 به حدود 95 درصد در سال 1394 افزایش یافته و پنج درصد باقیمانده از مالکیت شرکت‌های حمل بار در این سال را نیز تعاونی‌ها در اختیار داشته‌اند.

شرق: گزارش فراتحلیلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد نیمی از راه‌های شریانی کشور در وضعیت ناسالم قرار دارند. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در این گزارش فراتحلیلی، شش چالش سرمایه‌گذاری و تأمین مالی، مصرف مواد سوختی و تولید آلاینده‌ها، بسترها و زیرساخت‌های ناوگان حمل‌ونقل، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی پایدار، مقررات حوزه حمل‌ونقل و میزان اثربخشی این دسته از قوانین و شرایط اقلیمی و منطقه‌ای را به‌عنوان چالش‌ها و موضوعات مهم حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای کشور مشخص کرده است.
سهم 25 درصدی از مصرف انرژی کشور
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی‌ در این گزارش با اشاره به سهم 25 درصدی حمل‌ونقل ایران از مصرف انرژی کل کشور، تأکید کرده است: سهم حمل‌ونقل در ایران از مصرف انرژی کل، پنج درصد از میانگین سهم حمل‌ونقل از مصرف انرژی، در کشورهای جهان بیشتر است. طبق این گزارش، سهم حمل‌ونقل از مصرف انرژی در گذشته 28 درصد بوده که تحت‌تأثیر سیاست سهمیه‌بندی بنزین در سال 1386 و اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها در سال 1389، کاهش یافته است. همچنین مرکز پژوهش‌ها اشاره کرده است که بخش حمل‌ونقل جاده‌ای سهمی 93.12 درصدی از سهم کلی مصرف انرژی در بخش حمل‌ونقل را داشته و بیشترین میزان انتشار آلاینده‌های CO، CH9، SPM، SO2 و NOx نیز از بخش حمل‌ونقل و به‌ترتیب به میزان 97.5، 81،6، 79.1، 49.3 و 49.3 درصد از کل انتشار این گازها در بخش انرژی کشور است.
اتوبوس‌های بازنشسته
در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی،‌ آماری از سن خودروهای ناوگان حمل‌ونقل برون‌شهری کشور نیز منتشر شده است که نشان می‌دهد بیش از یک‌سوم اتوبوس‌های حمل‌ونقل برون‌شهری کشور در سال 1394 بیش از 30 سال سن داشته‌اند. طبق این گزارش، بزرگ‌ترین گروه سنی اتوبوس‌های حمل‌ونقل برون‌شهری کشور در سال 94، اتوبوس‌های 30 تا 35ساله با سهم 21.1 درصدی از اتوبوس‌های کشور بوده‌اند و 14.3 درصد اتوبوس‌های کشور نیز بیش از 36 سال عمر داشته‌اند. درمقابل، بزرگ‌ترین گروه سنی در میان مینی‌بوس‌ها، «سواری کرایه‌ها» و کامیون‌های کشور مینی‌بوس‌ها، سواری کرایه‌ها و کامیون‌های شش تا 10 ساله به‌ترتیب با سهم 55 درصد، 26.8 درصد و 32.6 درصد بوده‌اند. متوسط عمر ناوگان مسافری عمومی جاده‌ای کشور در این سال نیز 14.3 سال بوده است. طبق این گزارش، 68.9 درصد اتوبوس‌های کشور بالای 16 سال عمر داشته‌اند که بالاترین رقم در میان ناوگان حمل‌ونقل برون‌شهری کشور محسوب می‌شود. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از این آمار نتیجه گرفته است ناوگان باری جاده‌ای کشور در مقایسه با ناوگان مسافری وضعیت بهتری دارد. همچنین طبق این گزارش، 83 درصد خودروهای کشور در سال 1389، خودروی سواری بوده‌اند و وانت‌ها، کامیونت‌ها و کامیون‌ها با سهم 13، 10 و سه درصدی دیگر گروه‌های عمده خودروهای شماره‌گذاری کشور تا آن سال را تشکیل داده‌اند.
غلبه جاده‌ها بر ریل‌ها در ایران
در بخش دیگری از این گزارش، به مقایسه‌ای بین وضعیت حمل‌ونقل ایران با کشور روسیه پرداخته شده که نشان می‌دهد عمده سهم حمل بار در این کشور با استفاده از حمل‌ونقل ریلی صورت می‌پذیرد و این نکته از آن جهت مهم است که مصرف سوخت در حمل‌ونقل ریلی شش‌برابر کمتر از حمل جاده‌ای و 10 برابر ایمن‌تر از آن است. طبق این آمارها، درحالی‌که 88 درصد حمل‌ونقل بار در روسیه در بخش ریلی انجام می‌شود و بخش جاده‌ای تنها 10 درصد از سهم حمل‌ونقل بار را برعهده دارد، در ایران 89 درصد حمل بار در بخش جاده‌ای و 11 درصد در بخش ریلی انجام می‌گیرد.
56 درصد راه‌های شریانی کشور ناسالم هستند
در بخش دیگری از این گزارش، به آمارهای شبکه جاده‌ای کشور اشاره شده که طبق آن، طول شبکه راه‌ها در ایران حدود 220 هزار کیلومتر است که شامل دو هزار و 234 کیلومتر آزادراه، 14 هزار و 149 کیلومتر بزرگراه، 68 هزار و 53 کیلومتر راه اصلی و فرعی و حدود 134 هزار کیلومتر راه‌های روستایی می‌شود. طبق این گزارش، در سال 1394، از حدود 34 هزار و 633 کیلومتر راه‌های شریانی کشور، بیش از 23 درصد نیاز به بهسازی و روکش داشته‌اند و 19.68 درصد و 13.22 درصد آنها نیز به‌ترتیب باید «لکه‌گیری و روکش موضعی» و «درزگیری» می‌شده‌اند. همچنین طبق این گزارش، درحالی‌که چگالی جاده‌ای در کشورهای ترکیه و آمریکا به‌ترتیب 47 و 67 کیلومتر در هر صد کیلومترمربع مساحت خشکی است، چگالی جاده‌ای در ایران 11 کیلومتر در هر صد کیلومترمربع مساحت خشکی است که نشان‌دهنده وضعیت نامناسب توسعه زیرساخت جاده‌ای کشور است. این گزارش پیشنهاد می‌کند در مسافت‌های بالای 300 مایل در کشور از حمل‌ونقل ریلی بهره‌گیری شود.
در بخش دیگری از این گزارش به سهم بخش‌های دولتی، تعاونی و خصوصی از جابه‌جایی مسافر و بار در سال‌های 90 تا 94 اشاره شده است که نشان می‌دهد دولت از سال 1392 از بخش جابه‌جایی مسافر در کشور خارج شده و از سال 94 نیز نقشی بسیار ناچیز در جابه‌جایی بار در کشور داشته است. طبق این گزارش، سهم مالکیت دولت در شرکت‌های حمل‌ونقل فعال مسافری در سال‌های 90 و 91، حدود 0.6 درصد بوده که پس از آن صفر شده است.
درمقابل سهم مالکیت بخش خصوصی در شرکت‌های حمل‌ونقل فعال مسافری،‌ از 91.8 درصد در سال90 به 92 درصد در سال 94 رسیده و سهم مالکیت بخش تعاونی نیز از 7.6 درصد در سال 1390 به هشت درصد در سال 94 افزایش پیدا کرده است. در بخش جابه‌جایی بار نیز، سهم دولت در شرکت‌ها و مؤسسات حمل بار، از 2.8 درصد در سال 1390 به کمتر از 0.1 درصد در سال 1394 رسیده و درمقابل سهم بخش خصوصی در مؤسسات و شرکت‌های حمل بار از 92 درصد در سال 1390 به حدود 95 درصد در سال 1394 افزایش یافته و پنج درصد باقیمانده از مالکیت شرکت‌های حمل بار در این سال را نیز تعاونی‌ها در اختیار داشته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.