|

فضاي مجازي، فضاي حقيقي

بهروز پورسینا

فضاي سايبر، بررسي ريشه‌ها و ارزيابي ابعاد آن و ساير مسائل مرتبط با آن از مهم‌ترين مسائل امروز ايران است. شايد ساده‌ترين و مهم‌ترين مسئله مرتبط با فضاي سايبر در‌حال‌حاضر، دادن آدرس غلط با تغيير نام سايبر به مجازي و در مقابل فضاي حقيقي قراردادن آن است. اين‌روزها که مسائل اجتماعي فضا و شبکه‌هاي سايبري روز به روز از يک جهت بااهميت‌تر و از جهت ديگر بغرنج‌تر مي‌شود، بارها از سوي مراجع رسانه‌اي، از صداوسيما گرفته تا برخي ديگر از رسانه‌هاي فراگير و مسئولان و انديشمندان، به دليل جاافتادن خطا و غلط مصطلح، يعني ناميدن ترجمه کلمه مجازي به فضاي سايبر يا همان Cyberspace، فضاي مجازي را در مقابل فضاي حقيقي قرار مي‌دهند؛ غافل از اينکه فضاي سايبر، فضايی کاملا حقيقي از نوع فضاهاي هوشمند کنترلي و تعاملي در محيط اينترنتي است. سايبر که کلمه‌اي با ريشه‌اي يوناني است، در هيچ‌يک از زبان‌هاي دنيا ترجمه نشده است؛ زيرا براي آن نمي‌توان کلمه‌ای معادل ساخت و آن را ترجمه کرد. ‌روز دوشنبه، رياست محترم قوه قضائيه به اين موضوع اشاراتي کرد و با تأکید به لزوم توجه به امنيت فضاي سايبري، خاطرنشان کرد: همان‌گونه که فضاي فيزيکي و واقعي نياز به صيانت و تأمين امنيت دارد، بايد از فضاي سايبري نیز صيانت کرد و اجازه نداد براي مجرمان و قانون‌گريزان، تبديل به حياط خلوت و حاشيه امن شود. حجت‌الاسلام‌والمسلمين رئيسي با اشاره به حادثه اخير در همدان، اين اتفاق را موجب جريحه‌دارشدن قلوب مردم دانست و با بيان اينکه متهم اين جنايت چند روز در فضاي سايبري اقدام به تهديد و قدرت‌نمايي ‌کرده است، تأکيد کرد: همان‌گونه که مقام معظم رهبري نيز بيان فرمودند، ما به‌عنوان دستگاه قضائی، در حدود وظايف قانوني خود در اين زمينه احساس مسئوليت مي‌کنيم و قطعا بايد اين فضا را براي افراد مستعد ارتکاب جرم و قانون‌گريزان، ناامن کنيم.اين نحوه ورود به فضاي سايبر از سوي يکي بالاترين مراجع رسمي کشور، بسيار مغتنم است. ايشان با توجه و کاملا آگاهانه، از واژه فضاي سايبري و شبکه‌هاي سايبري و نه مجازي استفاده کرده‌اند. در اين راستا، فضاي سايبر به‌عنوان فضاي حقيقي نوينی در کنار فضاي فيزيکي و به تعبيري عيني قرار داده شده و پذيرفته شده است.

اهميت اين موضوع، بسيار فراتر از صرف به‌کارگيري تعابير کاملا دقيق و عبارت‌هاي حرفه‌اي براي پرداختن به فضاي سايبر است. وقتي به اهميت اين مهم بيشتر پي مي‌بريم که متوجه باشيم اين رويکرد، گشوده‌شدن باب ورود به دريافت درک و تلقي صحيح از فضاي سايبر و ابعاد بسيار گسترده و متنوع آن است. به‌اين‌ترتيب و در ادامه، با الگوگيري ساير مقامات و بخش‌ها از اين رويکرد، مي‌توان انتظار داشت بسياري از رويکردهاي ناکارآمد و حتي غلط در حوزه مباحث فضاي سايبر و شبکه‌هاي سايبري، تصحيح و ابزارهاي لازم براي هم‌افزايي و توسعه بهره‌برداري صواب و بهينه از اين بزرگ‌ترين دستاورد بشري در سال‌هاي اخير، بيش از پيش فراهم شود.

فضاي سايبر، بررسي ريشه‌ها و ارزيابي ابعاد آن و ساير مسائل مرتبط با آن از مهم‌ترين مسائل امروز ايران است. شايد ساده‌ترين و مهم‌ترين مسئله مرتبط با فضاي سايبر در‌حال‌حاضر، دادن آدرس غلط با تغيير نام سايبر به مجازي و در مقابل فضاي حقيقي قراردادن آن است. اين‌روزها که مسائل اجتماعي فضا و شبکه‌هاي سايبري روز به روز از يک جهت بااهميت‌تر و از جهت ديگر بغرنج‌تر مي‌شود، بارها از سوي مراجع رسانه‌اي، از صداوسيما گرفته تا برخي ديگر از رسانه‌هاي فراگير و مسئولان و انديشمندان، به دليل جاافتادن خطا و غلط مصطلح، يعني ناميدن ترجمه کلمه مجازي به فضاي سايبر يا همان Cyberspace، فضاي مجازي را در مقابل فضاي حقيقي قرار مي‌دهند؛ غافل از اينکه فضاي سايبر، فضايی کاملا حقيقي از نوع فضاهاي هوشمند کنترلي و تعاملي در محيط اينترنتي است. سايبر که کلمه‌اي با ريشه‌اي يوناني است، در هيچ‌يک از زبان‌هاي دنيا ترجمه نشده است؛ زيرا براي آن نمي‌توان کلمه‌ای معادل ساخت و آن را ترجمه کرد. ‌روز دوشنبه، رياست محترم قوه قضائيه به اين موضوع اشاراتي کرد و با تأکید به لزوم توجه به امنيت فضاي سايبري، خاطرنشان کرد: همان‌گونه که فضاي فيزيکي و واقعي نياز به صيانت و تأمين امنيت دارد، بايد از فضاي سايبري نیز صيانت کرد و اجازه نداد براي مجرمان و قانون‌گريزان، تبديل به حياط خلوت و حاشيه امن شود. حجت‌الاسلام‌والمسلمين رئيسي با اشاره به حادثه اخير در همدان، اين اتفاق را موجب جريحه‌دارشدن قلوب مردم دانست و با بيان اينکه متهم اين جنايت چند روز در فضاي سايبري اقدام به تهديد و قدرت‌نمايي ‌کرده است، تأکيد کرد: همان‌گونه که مقام معظم رهبري نيز بيان فرمودند، ما به‌عنوان دستگاه قضائی، در حدود وظايف قانوني خود در اين زمينه احساس مسئوليت مي‌کنيم و قطعا بايد اين فضا را براي افراد مستعد ارتکاب جرم و قانون‌گريزان، ناامن کنيم.اين نحوه ورود به فضاي سايبر از سوي يکي بالاترين مراجع رسمي کشور، بسيار مغتنم است. ايشان با توجه و کاملا آگاهانه، از واژه فضاي سايبري و شبکه‌هاي سايبري و نه مجازي استفاده کرده‌اند. در اين راستا، فضاي سايبر به‌عنوان فضاي حقيقي نوينی در کنار فضاي فيزيکي و به تعبيري عيني قرار داده شده و پذيرفته شده است.

اهميت اين موضوع، بسيار فراتر از صرف به‌کارگيري تعابير کاملا دقيق و عبارت‌هاي حرفه‌اي براي پرداختن به فضاي سايبر است. وقتي به اهميت اين مهم بيشتر پي مي‌بريم که متوجه باشيم اين رويکرد، گشوده‌شدن باب ورود به دريافت درک و تلقي صحيح از فضاي سايبر و ابعاد بسيار گسترده و متنوع آن است. به‌اين‌ترتيب و در ادامه، با الگوگيري ساير مقامات و بخش‌ها از اين رويکرد، مي‌توان انتظار داشت بسياري از رويکردهاي ناکارآمد و حتي غلط در حوزه مباحث فضاي سايبر و شبکه‌هاي سايبري، تصحيح و ابزارهاي لازم براي هم‌افزايي و توسعه بهره‌برداري صواب و بهينه از اين بزرگ‌ترين دستاورد بشري در سال‌هاي اخير، بيش از پيش فراهم شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.