مردي بيحسرت كه جايش خالي خواهد ماند
گيسو فغفوري : باورکردنی نبود که این فقدان رخ دهد، دیروز در همین صفحه یادداشتی از «بهمن کشاورز» منتشر شد و امروز برای او و درباره او می نویسیم. مردی که به جرات می توان او را يكي از محترمترين و بهروزترين وكلايي دانست كه در اين سالها ارتباط نزديكي با اهالي رسانه داشت. ظهر روز سهشنبه، سوم ارديبهشت، خبر درگذشت بهمن کشاورز منتشر شد.
خبر درگذشت او به دليل ايست قلبي در بيمارستان مهراد باورنكردني به نظر ميرسيد، اما گريه و بغض دوستان و خانوادهاش به ما باوراند كه ديگر نميتوانيم با نويسندهاي كه حسنختام مطالبش عبارت «والله اعلم» بود ارتباط برقرار كنیم و جاي خالي نوشتهها و ديدگاهش قطعا در روزنامه و تحليلهاي قضائي به چشم خواهد خورد. بيشتر روزنامهنگاران با بهت و حيرت اين خبر را شنيدند و درباره او صحبت ميكردند. بهعنوان يك خبرنگار شايد تا به حال دو، سهبار بيشتر با بهمن كشاورز ديدار نداشتم، اما هميشه به ياد خواهم داشت كه روز خبرنگار را تبريك میگفت يا درباره هر ماجرايي كه جامعه را تبدار ميكرد نظير كشتي سانچي يا پسران آزارديده دبستاني يا سوءاستفاده از آهنگ روحالله خالقي، ماجراي دستگيري فعالان محيط زيست، دستگيري فعالان كارگري و ازدواج كودكان و ... براي اظهارات حقوقي علاقهمند بود. اظهاراتي كه قابل استناد در محاكم بود و بارها افرادي كه درگير اين مسائل بودند تماس ميگرفتند و درخواست ميكردند با او ارتباط برقرار كنند. در 21مرداد 96 مصاحبهاي با او انجام دادم درباره زندگي، درباره نگاهش به دنيا و راهي كه پشتسر گذاشته است.
نكتههايي كه شايد در اين مدت فراموش كرده بودم، اما حس خوبي كه از اين گفتوگو و مرور زندگي به يادم ماند، هميشه همراهم بود. برايم چند ويژگي «بهمن كشاورز» ماندگار بود؛ او علاقهمند به فعاليتهاي صنفي بود، به دنبال دفاع از همكارانش بود، او معتقد بود كه قانون بد بهتر از بيقانوني است و بايد براي لغو آن تلاش كرد، نه اينكه آن قانون را شكست. مردي كه «بهشدت به جنگافزار علاقه داشت» و «از شکار متنفر بود».
مردي كه وكالت را انتخاب كرده بود، چراكه «اولا قرارگرفتن اعضاي فاميل و تيره و طايفهاش در موضع اپوزيسيون همواره آنها را با بحث محاکمه، قانون و دعوا و مرافعه درگير ميکرد. اين بحث که وکلايمدافع طرفدار حق هستند، خيلي زودتر از آنچه که در جامعه فراگير باشد، در خانوادهاش مطرح بود».
وكيلي كه تأكيد داشت هيچوقت و هرگز از نقصهاي قانون براي تبرئه يک فرد گناهکار استفاده نكرده بود و به همكاران جوانش توصيه ميكرد: «ما قاضي نيستيم. ما مباشر در حق دفاع مردم هستيم؛ در برابر دولت، در برابر ساختار قضائي و ... چراکه در برابر يک متهم همه اينها قرار ميگيرند»، اما با تمام تواناييهايش «در خيلي از موارد، بهويژه در وضعيت موجود احساس ناتواني ميكرد»، بهخصوص در مورد پرونده دوست و همكارش «عبدالفتاح سلطاني»؛ وكيلي كه هميشه توصيه ميکرد همكارانش تا آخر عمرشان ورزش کنند و موسيقي گوش دهند؛ «ورزش روزانه درستوحسابي که بدن و اعصابشان آرامش يابد. هر وکيل بايد سرگرميهايي داشته باشد که بتواند شرايط سخت را تحمل کند».
وكيلي كه به طور قطع عاشق خانوادهاش بود؛ خانوادهاي كه حمايت تماموکمال را از او داشت و ميگفت: «وکلا اگر مورد حمايت همسرشان نباشند، کارشان بينهايت دشوار ميشود و موفقيت آنچناني به دست نميآورند».
اين نشان ميدهد كه چه حمايتي از طرف خانوادهاش ميشد و اكنون همسرش - کاملیا افراخته- و فرزندانش، كريم و بهارك، چه اندازه بايد بيتاب باشند. مردي كه عاشق ايران بود و هرگز به فکر رفتن از ايران نيفتاده بود، مگر براي سفر.
اين مطلب برآمده از گفتههاي «بهمن كشاورز» است، چند ايده و نكتهاي كه او در اين مدت داشت و دنبال كرد. قدمهاي مثبتي كه برداشت و تلاشهايي كه براي آگاهكردن اطرافيان میکرد. يكي از آرزوهاي او تدريس حقوق براي كودكان بود تا بتوانند درباره حقوق شهروندي خود بدانند و براي استيفاي آن تلاش كنند و خدا را ميتوان شكر كرد كه در زندگي حسرتي نداشت و از زندگياش «راضي و شاکر بود» و تأكيد كرد «بحمدالله حسرت هيچچيز را ندارم». يادش گرامي و نامش بلند.
گيسو فغفوري : باورکردنی نبود که این فقدان رخ دهد، دیروز در همین صفحه یادداشتی از «بهمن کشاورز» منتشر شد و امروز برای او و درباره او می نویسیم. مردی که به جرات می توان او را يكي از محترمترين و بهروزترين وكلايي دانست كه در اين سالها ارتباط نزديكي با اهالي رسانه داشت. ظهر روز سهشنبه، سوم ارديبهشت، خبر درگذشت بهمن کشاورز منتشر شد.
خبر درگذشت او به دليل ايست قلبي در بيمارستان مهراد باورنكردني به نظر ميرسيد، اما گريه و بغض دوستان و خانوادهاش به ما باوراند كه ديگر نميتوانيم با نويسندهاي كه حسنختام مطالبش عبارت «والله اعلم» بود ارتباط برقرار كنیم و جاي خالي نوشتهها و ديدگاهش قطعا در روزنامه و تحليلهاي قضائي به چشم خواهد خورد. بيشتر روزنامهنگاران با بهت و حيرت اين خبر را شنيدند و درباره او صحبت ميكردند. بهعنوان يك خبرنگار شايد تا به حال دو، سهبار بيشتر با بهمن كشاورز ديدار نداشتم، اما هميشه به ياد خواهم داشت كه روز خبرنگار را تبريك میگفت يا درباره هر ماجرايي كه جامعه را تبدار ميكرد نظير كشتي سانچي يا پسران آزارديده دبستاني يا سوءاستفاده از آهنگ روحالله خالقي، ماجراي دستگيري فعالان محيط زيست، دستگيري فعالان كارگري و ازدواج كودكان و ... براي اظهارات حقوقي علاقهمند بود. اظهاراتي كه قابل استناد در محاكم بود و بارها افرادي كه درگير اين مسائل بودند تماس ميگرفتند و درخواست ميكردند با او ارتباط برقرار كنند. در 21مرداد 96 مصاحبهاي با او انجام دادم درباره زندگي، درباره نگاهش به دنيا و راهي كه پشتسر گذاشته است.
نكتههايي كه شايد در اين مدت فراموش كرده بودم، اما حس خوبي كه از اين گفتوگو و مرور زندگي به يادم ماند، هميشه همراهم بود. برايم چند ويژگي «بهمن كشاورز» ماندگار بود؛ او علاقهمند به فعاليتهاي صنفي بود، به دنبال دفاع از همكارانش بود، او معتقد بود كه قانون بد بهتر از بيقانوني است و بايد براي لغو آن تلاش كرد، نه اينكه آن قانون را شكست. مردي كه «بهشدت به جنگافزار علاقه داشت» و «از شکار متنفر بود».
مردي كه وكالت را انتخاب كرده بود، چراكه «اولا قرارگرفتن اعضاي فاميل و تيره و طايفهاش در موضع اپوزيسيون همواره آنها را با بحث محاکمه، قانون و دعوا و مرافعه درگير ميکرد. اين بحث که وکلايمدافع طرفدار حق هستند، خيلي زودتر از آنچه که در جامعه فراگير باشد، در خانوادهاش مطرح بود».
وكيلي كه تأكيد داشت هيچوقت و هرگز از نقصهاي قانون براي تبرئه يک فرد گناهکار استفاده نكرده بود و به همكاران جوانش توصيه ميكرد: «ما قاضي نيستيم. ما مباشر در حق دفاع مردم هستيم؛ در برابر دولت، در برابر ساختار قضائي و ... چراکه در برابر يک متهم همه اينها قرار ميگيرند»، اما با تمام تواناييهايش «در خيلي از موارد، بهويژه در وضعيت موجود احساس ناتواني ميكرد»، بهخصوص در مورد پرونده دوست و همكارش «عبدالفتاح سلطاني»؛ وكيلي كه هميشه توصيه ميکرد همكارانش تا آخر عمرشان ورزش کنند و موسيقي گوش دهند؛ «ورزش روزانه درستوحسابي که بدن و اعصابشان آرامش يابد. هر وکيل بايد سرگرميهايي داشته باشد که بتواند شرايط سخت را تحمل کند».
وكيلي كه به طور قطع عاشق خانوادهاش بود؛ خانوادهاي كه حمايت تماموکمال را از او داشت و ميگفت: «وکلا اگر مورد حمايت همسرشان نباشند، کارشان بينهايت دشوار ميشود و موفقيت آنچناني به دست نميآورند».
اين نشان ميدهد كه چه حمايتي از طرف خانوادهاش ميشد و اكنون همسرش - کاملیا افراخته- و فرزندانش، كريم و بهارك، چه اندازه بايد بيتاب باشند. مردي كه عاشق ايران بود و هرگز به فکر رفتن از ايران نيفتاده بود، مگر براي سفر.
اين مطلب برآمده از گفتههاي «بهمن كشاورز» است، چند ايده و نكتهاي كه او در اين مدت داشت و دنبال كرد. قدمهاي مثبتي كه برداشت و تلاشهايي كه براي آگاهكردن اطرافيان میکرد. يكي از آرزوهاي او تدريس حقوق براي كودكان بود تا بتوانند درباره حقوق شهروندي خود بدانند و براي استيفاي آن تلاش كنند و خدا را ميتوان شكر كرد كه در زندگي حسرتي نداشت و از زندگياش «راضي و شاکر بود» و تأكيد كرد «بحمدالله حسرت هيچچيز را ندارم». يادش گرامي و نامش بلند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.