|

گرتا تانبرگ: پدیداری فلسفی از نفوذ تغییرات اقلیمی

عبدالرضا ناصرمقدسی- متخصص مغز و اعصاب

یک دختر 16ساله سوئدی با تحصن بیرون ساختمان دولت سوئد در اعتراض به سیاست‌های ضدمحیط‌زیستی رهبران جهان، تبدیل به فعالی بزرگ و شناخته‌شده در عرصه محیط زیست شده است. کاری که او انجام داد، پایه‌گذاری اعتراض هزاران دانش‌آموز به تغییراتی است که زندگی و آینده بشر را تهدید می‌‌کند. اینکه نوجوانی با این سن کم چگونه توانسته به چنین درک بزرگی از تغییرات جهانی برسد، احتمالا در سال‌های بعد موضوع کتاب‌هایی خواهد شد که دیگران درباره یکی از فعالان برجسته محیط زیست خواهند نوشت. نکته مهم اینجاست که او در استکهلم زندگی می‌کند؛ جایی که از آلودگی روز‌به‌روز بیشترشونده تهران خبری نیست. از این همه خودروی فرسوده، از این همه آلاینده در جوی‌ها، از آب آلوده و از هزار چیز دیگر که هر روز زندگی ما را به خطر می‌اندازد، خبری نیست و همین اهمیت کار او را دوچندان كرده است و در ضمن تحسین همه را نسبت به توانایی‌های ادراکی و شناختی او برمی‌انگیزد. می‌توان از جنبه‌های مختلف به این موضوع پرداخت؛ اما نباید از این نکته غفلت کرد که فقط کسی که در یک سیستم آموزشی درست مانند سیستم آموزشی سوئد رشد کرده و اهمیت توجه به ذات انسانی را درک کرده باشد می‌تواند به چنین درکی برسد. فقط کافی است از خودمان بپرسیم چرا دانش‌آموزان ما و حتی دانشجویان ما چنین درکی از جهان ندارند. اینها همه در کنار تحسین فزاینده نسبت به گرتا تانبرگ، ما را نیز دچار افسوسی ابدی می‌كند که چرا به صورت روزافزونی از چنین پدیده‌هایی در جامعه خود محروم می‌شویم. گرتا تانبرگ به درکی عمیق از جهانی که در آن زندگی می‌کنیم و مخاطرات آن رسید. او به خیابان‌های پاکیزه یا هوای خوب استکهلم نگاه نکرد، بلکه توانست با این سن کم، جهان اطراف خود را به صورت یک کلیت به‌هم‌پیوسته درک كند و به این شکل بفهمد که هر دردی در گوشه‌ای از جهان می‌تواند تمام جهان را تحت تأثیر قرار دهد و چه دردی بالاتر از نابودی زمین آبی زیبا. همین درک والا باعث شد او به‌عنوان یکی از فعالان برجسته محیط زیست، در مجالس بین‌المللی متعددی شرکت کرده و در کنار سیاست‌مداران بزرگ از درد زمین سخن بگوید. سخنان او در مجمع داوس از آتشی می‌گوید که در خانه ما افتاده است. وقتی ما همه به فکر امروز خود هستیم، او در دورنمای وحشتناکی عنوان می‌كند گونه انسان فقط 12 سال فرصت دارد که بتواند جلوی فاجعه‌ای را بگیرد که همه ما را باهم غرق خواهد كرد؛ فاجعه‌ای که همان‌طور که گرتا تانبرگ عنوان می‌کند، مردمان عادی از آن خبر ندارند و سیاست‌مداران آن را جدی نمی‌گیرند. مقابله با چنین چالش بزرگی، بزرگانی مانند تانبرگ را می‌طلبد.

یک دختر 16ساله سوئدی با تحصن بیرون ساختمان دولت سوئد در اعتراض به سیاست‌های ضدمحیط‌زیستی رهبران جهان، تبدیل به فعالی بزرگ و شناخته‌شده در عرصه محیط زیست شده است. کاری که او انجام داد، پایه‌گذاری اعتراض هزاران دانش‌آموز به تغییراتی است که زندگی و آینده بشر را تهدید می‌‌کند. اینکه نوجوانی با این سن کم چگونه توانسته به چنین درک بزرگی از تغییرات جهانی برسد، احتمالا در سال‌های بعد موضوع کتاب‌هایی خواهد شد که دیگران درباره یکی از فعالان برجسته محیط زیست خواهند نوشت. نکته مهم اینجاست که او در استکهلم زندگی می‌کند؛ جایی که از آلودگی روز‌به‌روز بیشترشونده تهران خبری نیست. از این همه خودروی فرسوده، از این همه آلاینده در جوی‌ها، از آب آلوده و از هزار چیز دیگر که هر روز زندگی ما را به خطر می‌اندازد، خبری نیست و همین اهمیت کار او را دوچندان كرده است و در ضمن تحسین همه را نسبت به توانایی‌های ادراکی و شناختی او برمی‌انگیزد. می‌توان از جنبه‌های مختلف به این موضوع پرداخت؛ اما نباید از این نکته غفلت کرد که فقط کسی که در یک سیستم آموزشی درست مانند سیستم آموزشی سوئد رشد کرده و اهمیت توجه به ذات انسانی را درک کرده باشد می‌تواند به چنین درکی برسد. فقط کافی است از خودمان بپرسیم چرا دانش‌آموزان ما و حتی دانشجویان ما چنین درکی از جهان ندارند. اینها همه در کنار تحسین فزاینده نسبت به گرتا تانبرگ، ما را نیز دچار افسوسی ابدی می‌كند که چرا به صورت روزافزونی از چنین پدیده‌هایی در جامعه خود محروم می‌شویم. گرتا تانبرگ به درکی عمیق از جهانی که در آن زندگی می‌کنیم و مخاطرات آن رسید. او به خیابان‌های پاکیزه یا هوای خوب استکهلم نگاه نکرد، بلکه توانست با این سن کم، جهان اطراف خود را به صورت یک کلیت به‌هم‌پیوسته درک كند و به این شکل بفهمد که هر دردی در گوشه‌ای از جهان می‌تواند تمام جهان را تحت تأثیر قرار دهد و چه دردی بالاتر از نابودی زمین آبی زیبا. همین درک والا باعث شد او به‌عنوان یکی از فعالان برجسته محیط زیست، در مجالس بین‌المللی متعددی شرکت کرده و در کنار سیاست‌مداران بزرگ از درد زمین سخن بگوید. سخنان او در مجمع داوس از آتشی می‌گوید که در خانه ما افتاده است. وقتی ما همه به فکر امروز خود هستیم، او در دورنمای وحشتناکی عنوان می‌كند گونه انسان فقط 12 سال فرصت دارد که بتواند جلوی فاجعه‌ای را بگیرد که همه ما را باهم غرق خواهد كرد؛ فاجعه‌ای که همان‌طور که گرتا تانبرگ عنوان می‌کند، مردمان عادی از آن خبر ندارند و سیاست‌مداران آن را جدی نمی‌گیرند. مقابله با چنین چالش بزرگی، بزرگانی مانند تانبرگ را می‌طلبد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.