خانه تاریک
شرق: «مضحک» رمانی است از ویلیام سارویان، نویسنده مطرح ارمنی- آمریکایی نیمه اول قرن بیستم که با ترجمه بشیر عبدالهیمیرآبادی در نشر نگاه منتشر شده است. «مضحک» رمانی است موجز و گفتوگومحور درباره مسائل و بحرانهای عاطفی درون یک خانواده. سارویان در همان صفحات آغازین رمان با ارائه تصویری از خانهای کهنه و تاریک و سرد از این مسائل و بحرانها خبر میدهد: «خانه کهنه بود، رنگ سفیدش پریده و شکل مسخرهای داشت. بههرحال چیزی بود که ساخته بودند». و کمی بعد خانواده وارد همین خانه میشوند و توصیف خانه باز خبر از این میدهد که یک جای کار میلنگد: «از پلهها رفتند توی ایوان جلویی، مرد کلید را داخل قفل کرد و تاباند و با هلدادن در را باز کرد. پسر دوباره برگشت و به درختان مو نگاه کرد. او آخرین نفری بود که وارد خانه تاریک و سرد میشد». رمان «مضحک» چنانکه گفته شد رمانی است گفتوگومحور و در آن شخصیتپردازی و ترسیم موقعیت بیشتر از خلال گفتوگوی شخصیتها انجام میشود. سارویان بهخوبی با گفتوگو و صحنهپردازیها، توصیفات و تصویرسازیهای موجز داستان را بازمیگوید و فضای ملتهبی را که خانواده به آن دچار است روایت میکند. او در این رمان چنانکه در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی آن آمده است «مشکل خیانت را نقطه محوری قرار داده و تأثیر آن را در زن و مرد و بچه به روشنی بررسی میکند». مسئله اصلی داستان با اعترافی از سوی زن خانواده آغاز میشود؛ زنی که پیشاپیش دلشوره خود را از اینکه همه چیز از هم بپاشد، اعلام کرده است؛ چراکه رازی را با خود حمل میکند که میداند بیان آن میتواند به بنیان خانواده آسیب بزند. زن از طرفی گویا نمیتواند این راز را پیش خود نگه دارد و به آن اعتراف میکند و همین اعتراف آغاز تنش اصلی رمان است. تنشی که اوج میگیرد و در نهایت به وضعیتی فاجعهبار ختم میشود. سارویان در این رمان در عین ایجاز، تلاطمات درونی شخصیتهای داستانش را بهخوبی به خواننده منتقل کرده و برای این کار جدا از گفتوگو که تنه اصلی روایت را شکل داده است، هم از تصاویر عینی و عناصر استعاری و هم از بیان مستقیم افکار و احساسات شخصیتهای داستان و تکگویی درونی استفاده کرده است. روایت او موجز، غنی و شاعرانه است و پیچیدگی آدمها و موقعیتی را که در آن قرار گرفتهاند، بهخوبی ترسیم میکند. موقعیتی که فرجامی تلخ و تراژیک را برای شخصیتهای داستان رقم میزند. آنچه در ادامه میخوانید، قسمتی است از این رمان: «فَنی خیلی بامزه بود. رد ایستاد تا ببیند کجا باید برود تا فلورا را پیدا کند. فلورا کجا رفته بود قایم بشود؟ اینکه فلورا آخرین نفری بود که باید پیدایش میکرد خیلی خوب بود. تا آن موقع حتما کلی دور شده بود، که همین رد را مجبور میکرد بیشتر دنبالش بگردد. رد تصمیم گرفت از طرف دیگر تاکستان میانبر بزند. او خیلی تند و تیز دوید و همانطور که میرفت اطراف را نگاه میکرد. دو تا بلدرچین شلپشلپ بالهایشان را به هم زدند و پریدند، که باعث شد رد سرعتش را کم کند و چند لحظه به اطراف نگاه بیندازد. بعد یک خرگوش آمریکایی بزرگ دید که آهسته جست زد، بعد ایستاد، برگشت و نگاه کرد و سپس کمی جلوتر پرید. رد دیگر ایستاده بود و همینطور که داشت خرگوش را نگاه میکرد یک خوشه انگور سیاه که به مو بود را دید، آن را چید و شروع کرد به خوردن و خرگوش را تماشا کردن. انگورها هستههای بزرگی داشتند، برای همین او آنها را در دهانش جمع و بعد تفشان میکرد. به یاد یکی از دوستان پدرش افتاد، مرد سیاهپوستی که در پالو آلتو به خانهشان میآمد و بهشان سر میزد. رد یک صندوق از همین انگورهای سیاه برایشان فرستاده بود. مادرش یک بشقاب از آنها را برای مرد آورد، و مرد شروع کرد بخورد، فقط جالب بود که هستههایشان را بیرون نمیداد. آنها را میجوید. رد صدای جویدن آنها را میشنید. آن مرد آشنای پدر پدرش در کشور قبلی بود. خیلی خوب انگلیسی صحبت نمیکرد. با اوِ به زبان دیگری حرف میزد، زبانی که رد آرزو داشت آن را بداند. رد از مرد پرسیده بود که چرا هستهها را بیرون نمیدهد. مرد گفته بود: پسرم، خیلی کوچک هستند. وقت ندارم. رد آن مرد را دوست داشت، شیوه حرف زدنش را، صدایی را که از خوردن انگورها در میآورد خردکردن هستهها و قورتدادنشان را. مرد کل خوشه را خورد، طوری که انگار باید آن کار را حتما انجام میداد. بعد ساقه لخت خوشه را توی بشقاب گذاشت و آن را به دست مادر رد داد و گفت: ممنون خانم سوان نازارنوس. رد نه یا ده تا دانه انگور خورد، خرگوش رفته بود و یادش آمد که هنوز فلورا را پیدا نکرده».
شرق: «مضحک» رمانی است از ویلیام سارویان، نویسنده مطرح ارمنی- آمریکایی نیمه اول قرن بیستم که با ترجمه بشیر عبدالهیمیرآبادی در نشر نگاه منتشر شده است. «مضحک» رمانی است موجز و گفتوگومحور درباره مسائل و بحرانهای عاطفی درون یک خانواده. سارویان در همان صفحات آغازین رمان با ارائه تصویری از خانهای کهنه و تاریک و سرد از این مسائل و بحرانها خبر میدهد: «خانه کهنه بود، رنگ سفیدش پریده و شکل مسخرهای داشت. بههرحال چیزی بود که ساخته بودند». و کمی بعد خانواده وارد همین خانه میشوند و توصیف خانه باز خبر از این میدهد که یک جای کار میلنگد: «از پلهها رفتند توی ایوان جلویی، مرد کلید را داخل قفل کرد و تاباند و با هلدادن در را باز کرد. پسر دوباره برگشت و به درختان مو نگاه کرد. او آخرین نفری بود که وارد خانه تاریک و سرد میشد». رمان «مضحک» چنانکه گفته شد رمانی است گفتوگومحور و در آن شخصیتپردازی و ترسیم موقعیت بیشتر از خلال گفتوگوی شخصیتها انجام میشود. سارویان بهخوبی با گفتوگو و صحنهپردازیها، توصیفات و تصویرسازیهای موجز داستان را بازمیگوید و فضای ملتهبی را که خانواده به آن دچار است روایت میکند. او در این رمان چنانکه در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی آن آمده است «مشکل خیانت را نقطه محوری قرار داده و تأثیر آن را در زن و مرد و بچه به روشنی بررسی میکند». مسئله اصلی داستان با اعترافی از سوی زن خانواده آغاز میشود؛ زنی که پیشاپیش دلشوره خود را از اینکه همه چیز از هم بپاشد، اعلام کرده است؛ چراکه رازی را با خود حمل میکند که میداند بیان آن میتواند به بنیان خانواده آسیب بزند. زن از طرفی گویا نمیتواند این راز را پیش خود نگه دارد و به آن اعتراف میکند و همین اعتراف آغاز تنش اصلی رمان است. تنشی که اوج میگیرد و در نهایت به وضعیتی فاجعهبار ختم میشود. سارویان در این رمان در عین ایجاز، تلاطمات درونی شخصیتهای داستانش را بهخوبی به خواننده منتقل کرده و برای این کار جدا از گفتوگو که تنه اصلی روایت را شکل داده است، هم از تصاویر عینی و عناصر استعاری و هم از بیان مستقیم افکار و احساسات شخصیتهای داستان و تکگویی درونی استفاده کرده است. روایت او موجز، غنی و شاعرانه است و پیچیدگی آدمها و موقعیتی را که در آن قرار گرفتهاند، بهخوبی ترسیم میکند. موقعیتی که فرجامی تلخ و تراژیک را برای شخصیتهای داستان رقم میزند. آنچه در ادامه میخوانید، قسمتی است از این رمان: «فَنی خیلی بامزه بود. رد ایستاد تا ببیند کجا باید برود تا فلورا را پیدا کند. فلورا کجا رفته بود قایم بشود؟ اینکه فلورا آخرین نفری بود که باید پیدایش میکرد خیلی خوب بود. تا آن موقع حتما کلی دور شده بود، که همین رد را مجبور میکرد بیشتر دنبالش بگردد. رد تصمیم گرفت از طرف دیگر تاکستان میانبر بزند. او خیلی تند و تیز دوید و همانطور که میرفت اطراف را نگاه میکرد. دو تا بلدرچین شلپشلپ بالهایشان را به هم زدند و پریدند، که باعث شد رد سرعتش را کم کند و چند لحظه به اطراف نگاه بیندازد. بعد یک خرگوش آمریکایی بزرگ دید که آهسته جست زد، بعد ایستاد، برگشت و نگاه کرد و سپس کمی جلوتر پرید. رد دیگر ایستاده بود و همینطور که داشت خرگوش را نگاه میکرد یک خوشه انگور سیاه که به مو بود را دید، آن را چید و شروع کرد به خوردن و خرگوش را تماشا کردن. انگورها هستههای بزرگی داشتند، برای همین او آنها را در دهانش جمع و بعد تفشان میکرد. به یاد یکی از دوستان پدرش افتاد، مرد سیاهپوستی که در پالو آلتو به خانهشان میآمد و بهشان سر میزد. رد یک صندوق از همین انگورهای سیاه برایشان فرستاده بود. مادرش یک بشقاب از آنها را برای مرد آورد، و مرد شروع کرد بخورد، فقط جالب بود که هستههایشان را بیرون نمیداد. آنها را میجوید. رد صدای جویدن آنها را میشنید. آن مرد آشنای پدر پدرش در کشور قبلی بود. خیلی خوب انگلیسی صحبت نمیکرد. با اوِ به زبان دیگری حرف میزد، زبانی که رد آرزو داشت آن را بداند. رد از مرد پرسیده بود که چرا هستهها را بیرون نمیدهد. مرد گفته بود: پسرم، خیلی کوچک هستند. وقت ندارم. رد آن مرد را دوست داشت، شیوه حرف زدنش را، صدایی را که از خوردن انگورها در میآورد خردکردن هستهها و قورتدادنشان را. مرد کل خوشه را خورد، طوری که انگار باید آن کار را حتما انجام میداد. بعد ساقه لخت خوشه را توی بشقاب گذاشت و آن را به دست مادر رد داد و گفت: ممنون خانم سوان نازارنوس. رد نه یا ده تا دانه انگور خورد، خرگوش رفته بود و یادش آمد که هنوز فلورا را پیدا نکرده».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.