انتخابات اوکراین و پیامدهای شگفتانگیز آن
اکبر قاسمی.سفیر پیشین ايران در اوکراین
نتایج انتخابات 31 ماه مارس اوکراین به چند دلایل، چشمانداز تحولات متعددی را در سطوح بینالمللی، منطقهای و محلی متأثر کرده و میکند. سؤال اصلی این است آیا نتیجه انتخابات، صحنه اداره کشور را با تغییر مواجه خواهد کرد؛ برای رسیدن به پاسخ این سؤال و جایگاه اوکراین در تعاملات جهانی، گزارههای هشتگانه زیر را مرور میکنیم:
اول- بررسی کارشناسان روندهای بینالمللی گواهی میدهد در سال جاری بدون شک شش رخداد و بحران شامل اوکراین، کرهشمالی، سوریه، یمن، داعش و برجام در صحنه بینالمللی و منطقهای بیشترین سطح اصطکاک و کنش و واکنشهای بازیگران را در عرصههای دوجانبه و چندجانبه مجامع و سازمانهای بینالمللی و منطقهای به همراه داشته است.
دوم- دلایل اهمیت بحران اوکراین در تأثیرگذاری نسبت به شکلگیری ائتلافهای جدید و بهویژه خنثیكردن ائتلاف بازیگران مؤثر آمریکا و روسیه که میرفت بعد از مقدمهسازی دو نشست هلسینکی و جی20 و مکانیسم فعال جان بولتون و نيكلاي پاتروشف و اجلاسیههای بین ولاديمير پوتین و دونالد ترامپ، زمینه آرایشها و تأثیرگذاری جدید را در سطح جهانی و منطقه شکل دهد، بر ناظران بینالمللی پوشیده نیست.
سوم- همینقدر کافی است که هوشمندی سیاسی رهبران اوکراین از طریق لابیسازیهای مؤثر بین دو جناح دموکرات و جمهوریخواه در آمریکا و همین طراحی دفاع مؤثر در محدوده دریایی کرچ و ازوف، زمینه یک موج سنگین را در نوامبر گذشته با بروز رخداد بهوجودآمده در دریای ازوف که موجب دستگیری 24 نفر ازکارکنان کشتی اوکراین از سوی مقامات روسیه شد، با موج جدید تحریمهای آمریکا و اروپا، فعال کرده و تنور بحران آمریکا و اروپا و اوکراین را بار دیگر گرم و شعلهور کرد و سطح تنش را تا نقض رسمی موافقتنامه دوستی و محبت بین دو کشور ارتقا بخشید.
چهارم- در جو روانی حاد بین روسیه و اوکراین در زمان انتخابات یعنی دو هفته دیگر، رقابت انتخاباتی سنگین بین 39 کاندیدا در اوکراین در حال شکلگیری است که نتایج آن میتواند آثار فراوانی بر تحولات مختلف جهانی و منطقهای و ترسیم صحنه داخلی اوکراین و از همه مهمتر بر مناسبات بازیگران مؤثر در روسیه و آمریکا و اروپا بگذارد.
پنجم- براساس افکارسنجیچهار مؤسسه اوکراینی شامل رزومکوف، ریتنیگ، سوفیا، ساتیس، غالب واجدان شرایط رأیدهنده، درصدد انتخاب چهرهای جدید برای اداره کشور بعد از آثار مخرب ناشی از مقطع سخت دو بحران کریمه و دنباس بر اقتصاد و سیاست اوکراین هستند.
ششم- اعداد و آمار مؤسسه افکارسنجی اوکراین بیانگر آن است که این چهره جدید 43ساله که سابقه بازیگری در برنامههای کمدی و تلویزیون را در کارنامه دارد و تجربه سیاسی کمرنگی دارد و يكي از چهرههاي پوپولیستی به شمار ميرود، با هفت درصد رأی از دو رقیب خود خانم يوليا تیموشنکو و آقای ويكتور پورشنکو پیشی گرفته است. در بدبینانهترین حالت او در دور دوم رقابت انتخاباتی، چنانچه رخداد غیرطبیعی روي ندهد، از رقبای خود پیشی گرفته و به عنوان پیروز میدان از صندوق آرا بیرون خواهد آمد.
هفتم- مؤلفههایی چند در بالا و پایینشدن منحنی آرای سه رقیب اصلی زلنسکی، تیموشنکو و پورشنکو از جمله کارنامه مقامات فعلی در برونرفت از بحران اوکراین و مقایسه وضع اقتصادی مردم (قبل و بعد از بحران اوکراین از سال 2014 تاکنون) در بهبود سطح بهتر یا بدترشدن معیشت مردم، ضرورت تغییر به علت ناامیدی از کاندیداهای دو گرایش غربگرا و روسگرا و درنهایت نقش برجسته توان مالی الیگارشیها در تأثیرگذاری بر آرای مردم، عناصر تعیینکنندهای در آرای نهایی واجدان شرایط دارد. هشتم- پیشبینی نتایج انتخابات در چارچوب دو سناریو؛ یکی پیروزی زلنسکی به عنوان چهره جدید و پوپولیست و دیگری پیروزی يوليا تیموشنکو با نتایج آرای نزدیکتر به زلنسکی به عنوان سیاستمداری باسابقه و غربگرا و یک مبارز ستیزهگر در کشف پرونده فساد خریدهای دفاعی پورشنکو، از جمله پیشبینیهایی است که کارشناسان سیاسی ناظر بر تحولات اوکراین آن را دو حالت نزدیک به واقعیت ارزیابی میکنند.
نتایج انتخابات 31 ماه مارس اوکراین به چند دلایل، چشمانداز تحولات متعددی را در سطوح بینالمللی، منطقهای و محلی متأثر کرده و میکند. سؤال اصلی این است آیا نتیجه انتخابات، صحنه اداره کشور را با تغییر مواجه خواهد کرد؛ برای رسیدن به پاسخ این سؤال و جایگاه اوکراین در تعاملات جهانی، گزارههای هشتگانه زیر را مرور میکنیم:
اول- بررسی کارشناسان روندهای بینالمللی گواهی میدهد در سال جاری بدون شک شش رخداد و بحران شامل اوکراین، کرهشمالی، سوریه، یمن، داعش و برجام در صحنه بینالمللی و منطقهای بیشترین سطح اصطکاک و کنش و واکنشهای بازیگران را در عرصههای دوجانبه و چندجانبه مجامع و سازمانهای بینالمللی و منطقهای به همراه داشته است.
دوم- دلایل اهمیت بحران اوکراین در تأثیرگذاری نسبت به شکلگیری ائتلافهای جدید و بهویژه خنثیكردن ائتلاف بازیگران مؤثر آمریکا و روسیه که میرفت بعد از مقدمهسازی دو نشست هلسینکی و جی20 و مکانیسم فعال جان بولتون و نيكلاي پاتروشف و اجلاسیههای بین ولاديمير پوتین و دونالد ترامپ، زمینه آرایشها و تأثیرگذاری جدید را در سطح جهانی و منطقه شکل دهد، بر ناظران بینالمللی پوشیده نیست.
سوم- همینقدر کافی است که هوشمندی سیاسی رهبران اوکراین از طریق لابیسازیهای مؤثر بین دو جناح دموکرات و جمهوریخواه در آمریکا و همین طراحی دفاع مؤثر در محدوده دریایی کرچ و ازوف، زمینه یک موج سنگین را در نوامبر گذشته با بروز رخداد بهوجودآمده در دریای ازوف که موجب دستگیری 24 نفر ازکارکنان کشتی اوکراین از سوی مقامات روسیه شد، با موج جدید تحریمهای آمریکا و اروپا، فعال کرده و تنور بحران آمریکا و اروپا و اوکراین را بار دیگر گرم و شعلهور کرد و سطح تنش را تا نقض رسمی موافقتنامه دوستی و محبت بین دو کشور ارتقا بخشید.
چهارم- در جو روانی حاد بین روسیه و اوکراین در زمان انتخابات یعنی دو هفته دیگر، رقابت انتخاباتی سنگین بین 39 کاندیدا در اوکراین در حال شکلگیری است که نتایج آن میتواند آثار فراوانی بر تحولات مختلف جهانی و منطقهای و ترسیم صحنه داخلی اوکراین و از همه مهمتر بر مناسبات بازیگران مؤثر در روسیه و آمریکا و اروپا بگذارد.
پنجم- براساس افکارسنجیچهار مؤسسه اوکراینی شامل رزومکوف، ریتنیگ، سوفیا، ساتیس، غالب واجدان شرایط رأیدهنده، درصدد انتخاب چهرهای جدید برای اداره کشور بعد از آثار مخرب ناشی از مقطع سخت دو بحران کریمه و دنباس بر اقتصاد و سیاست اوکراین هستند.
ششم- اعداد و آمار مؤسسه افکارسنجی اوکراین بیانگر آن است که این چهره جدید 43ساله که سابقه بازیگری در برنامههای کمدی و تلویزیون را در کارنامه دارد و تجربه سیاسی کمرنگی دارد و يكي از چهرههاي پوپولیستی به شمار ميرود، با هفت درصد رأی از دو رقیب خود خانم يوليا تیموشنکو و آقای ويكتور پورشنکو پیشی گرفته است. در بدبینانهترین حالت او در دور دوم رقابت انتخاباتی، چنانچه رخداد غیرطبیعی روي ندهد، از رقبای خود پیشی گرفته و به عنوان پیروز میدان از صندوق آرا بیرون خواهد آمد.
هفتم- مؤلفههایی چند در بالا و پایینشدن منحنی آرای سه رقیب اصلی زلنسکی، تیموشنکو و پورشنکو از جمله کارنامه مقامات فعلی در برونرفت از بحران اوکراین و مقایسه وضع اقتصادی مردم (قبل و بعد از بحران اوکراین از سال 2014 تاکنون) در بهبود سطح بهتر یا بدترشدن معیشت مردم، ضرورت تغییر به علت ناامیدی از کاندیداهای دو گرایش غربگرا و روسگرا و درنهایت نقش برجسته توان مالی الیگارشیها در تأثیرگذاری بر آرای مردم، عناصر تعیینکنندهای در آرای نهایی واجدان شرایط دارد. هشتم- پیشبینی نتایج انتخابات در چارچوب دو سناریو؛ یکی پیروزی زلنسکی به عنوان چهره جدید و پوپولیست و دیگری پیروزی يوليا تیموشنکو با نتایج آرای نزدیکتر به زلنسکی به عنوان سیاستمداری باسابقه و غربگرا و یک مبارز ستیزهگر در کشف پرونده فساد خریدهای دفاعی پورشنکو، از جمله پیشبینیهایی است که کارشناسان سیاسی ناظر بر تحولات اوکراین آن را دو حالت نزدیک به واقعیت ارزیابی میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.