رشد بيش از 40 درصدي قيمت كالاهاي اساسي به رغم تخصيص ارز دولتي
60 هزار ميليارد توماني که به سفره مردم نرسيد
شرق: تورم كالاهاي اساسي به حدي بالا رفت كه بانك مركزي ديگر قيمت اقلام خردهفروشي را روي خروجي خود قرار نميدهد. از آذرماه سال جاري، روند ارائه آمارها توسط اين بانك مختل شده است. بررسيها نشان ميدهد كه بسياری از اقلام كالاهاي اساسي مانند لبنيات، گوشت، گوشت مرغ، تخممرغ و روغن نباتي در هفته سوم آذرماه سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل، بين
40 تا 97 درصد رشد قيمت داشتند و كسي نميداند كه با تكانههاي اقتصادي پس از آذرماه، نرخ تورم اين اقلام چگونه تغيير كرده است. اين يعني ارزي که دولت به واردات کالا تخصيص داد، به اهداف تعيينشده از سوي دولت دست نيافته و نرخ تورم با روند سرسامآوري در حال افزايش است. متأسفانه نظام توزيع نامناسب كالاهاي اساسي، هر روز سفره مردم را كوچكتر ميكند و گويا تدبير دولت براي ساماندهي اين وضعيت، هنوز خام و در مرحله بررسي است. كوپنهاي الكترونيكي كه گزينه پيشنهادي دولت براي ساماندهي سفره فقرا است، هنوز طرحي است كه ابعاد آن مشخص نشده و در صورت برنامهريزي نادرست، ممكن است تبعات بدي براي معيشت خانوار داشته باشد.نظام يارانهاي و تخصيص ارز به كالاهاي اساسي مشكل معيشت مردم را حل نكرده است، بههميندليل نمايندگان مجلس در صحن علني خانه ملت به عدد پيشنهادي دولت يعني
14 ميليارددلاري كه قرار است صرف ارز چهارهزارو 200 توماني شود تا كالاهاي اساسي وارد كنيم، رأي ندادند و كار بررسي اين بند از لايحه بودجه، بار ديگر به كميسيون تلفيق مجلس شوراي اسلامي ارجاع شد. براساس نظر نمايندگان مجلس، اين پول بهجاي اينكه صرف تأمين نيازهاي معيشتي مردم شود، به جيب رانتخواران سرازير شده، بههميندليل نرخ تورم در بسياري از اقلام اساسي روندي صعودي به خود گرفته است.بانك مركزي از آذرماه سال جاری انتشار نرخ بازار خردهفروشي در تهران را متوقف كرد و همين اقدام نشان ميدهد نرخ تورم بهشدت رو به افزايش است. بررسي قيمتهاي بازار خردهفروشي در هفته سوم آذرماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان ميدهد كه كالاهاي اساسي با رشد قابل توجهي روبهرو بوده است. قيمت هر كيلوگرم ماست پاستوريزه در اين مدت 97 درصد رشد يافت. بسته 450 گرمي پنير پاستوريزه با رشد بيش از 75 درصدي و هر كيلوگرم گوشت گاو با رشد بيش از 64 درصدي رتبههاي بعدي تورم مواد غذايي را به خود اختصاص ميدهند؛ اما آيا صرف 60 هزار ميلياردتومان يارانه از سوي دولت براي تأمين نيازهاي مردم توانسته است مشكلات معيشتي جامعه را حل كند و در وضعيت زندگي
مردم بهبود ايجاد كند؟
سياستي شكستخورده
پاسخ فرهاد دژپسند به اين پرسش منفي است. وزير اقتصاد در گفتوگويي با «شرق» تأكيد كرده است كه سياست توزيع ارز يارانهاي يا همان دلار چهارهزارو 200 توماني نتوانسته است منجر به كنترل وضعيت بازار شود و نظام توزيع نامناسب، زندگي مردم ايران را با مشكل مواجه كرده است.
بنابراين ضروري است كه كميسيون تلفيق خانه ملت، در بررسي و تصويب قوانين به اين مسئله توجه جدي داشته باشد. عزتالله يوسفيانملا، عضو كميسيون تلفيق و برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي، در گفتوگو با «شرق» عنوان ميكند: دولت نميتواند يارانه كالاهاي اساسي را قطع كند. نظر ما اين است كه قوت غالب مردم مثل گندم و كالاهاي اساسي ارز چهارهزارو 200 توماني دريافت كنند؛ اما جزئيات توزيع و تخصيص اين ارز مسئله بسيار مهمي است.او ادامه ميدهد: گندم كالايي است كه علاوه بر نانواييها در شيرينيپزي و صنايع ماكاروني هم كاربرد دارد. همكاران ما در مجلس شوراي اسلامي بر اين باورند كه آرد شيرينيپزي و ماكاروني نبايد از ارز يارانهاي برخوردار باشند. البته من بشخصه معتقدم ماكاروني غذاي مردم كمدرآمد است اما در هر صورت دولت بايد تفكيكهايي انجام دهد و تا تدويننشدن آييننامههاي دولت در زمينه تخصيص ارز، نميتوان فهميد كه ارز كالاهاي اساسي چگونه توزيع خواهد شد. ما در مجلس معتقد هستيم كه به كالاهاي لوكس نبايد ارز دولتي تعلق بگيرد.يوسفيانملا تأكيد ميكند: بايد كالاهاي مورد نياز اقشار آسيبپذير در اختيار آنها قرار بگيرد. مثلا برنج، گوشت مرغ
و گوشت قرمز با قيمت مناسب ميان نيازمندان توزيع شود تا اين روند بر قيمت بازار هم تأثير بگذارد. همچنين مثلا دولت براي خانوارهاي نيازمندي كه محصل دارند، سبد روپوش و لوازمالتحرير در نظر بگيرد. به گفته او، با توزيع پنج ميليون سبد غذايي در جامعه راه به جايي نميبريم.
حقوق زير 7 ميليون تومان نيازمند يارانه
به اعتقاد اين عضو كميسيون تلفيق، افرادي كه در تهران زندگي ميكنند اگر مستأجر باشند و حقوق آنها زير هفت ميليون تومان باشد، بايد يارانه دريافت كنند. در روستاها حقوق زير سه ميليون تومان كفاف نيازهاي خانوار را نميدهد و بايد يارانه دريافت كنند.او اضافه ميكند: بر اساس اعلام آقاي كوچكينژاد، شش ميليون نفر خارج از كشور زندگي ميكنند اما يارانه نقدي دريافت ميكنند. يارانه نقدي، كمكي براي پرداخت پول حاملهاي انرژي بود. خارجنشينها كه در ايران انرژي مصرف نميكنند كه يارانه بگيرند. اگر يارانه اين افراد قطع شود، سهم فعلي يارانه اقشار آسيبپذير دو تا سه برابر ميشود.يوسفيانملا همچنين درباره تجربه استفاده از كوپن در زمان جنگ نيز بیان ميكند: اين تجربه مثبت بود. قطعا نظام كوپني جديد پيشنهادي دولت، ساختاري مشابه كوپنهاي زمان جنگ نخواهد داشت و احتمالا دولت كارت ملي افراد يا سرپرست خانوار را به نحوي شارژ خواهد كرد تا راه براي دريافت نقدي هم باز باشد.
شأن مردم بايد حفظ شود
محسن بيگلري، عضو هيئترئيسه كميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي، نيز در گفتوگو با «شرق»، تأمين كالاهاي اساسي را دغدغه اصلي نمايندگان مجلس اعلام ميكند.او ادامه ميدهد: همانطور كه رئيس بانك مركزي در يك مصاحبه اعلام كرده است، بخش عمده ارز دولتي نصيب اخلالگران شده و كمتر از 10 درصد آن به مردم رسيده است. بايد روشي اتخاذ شود كه يارانهها مستقيم به مردم برسد.او با تأكيد بر اينكه در سيستم كوپني تعريفشده از سوي دولت، نبايد مردم در صفها منتظر بمانند، بر لزوم تأمين كالاهاي اساسي با قيمت مناسب براي افرادي كه زير سه ميليون تومان حقوق دريافت ميكنند، تأكيد ميكند.بيگلري همچنين افزايش سقف يارانه براي اقشار كمدرآمد را ضروري دانسته و ميگويد: بايد يارانه به نحوي به مردم پرداخت شود كه اگر نخواهند با آن كالاي اساسي بخرند، امكان دريافت وجه نقد و پرداخت اجارهخانه خود را داشته باشند.
شرق: تورم كالاهاي اساسي به حدي بالا رفت كه بانك مركزي ديگر قيمت اقلام خردهفروشي را روي خروجي خود قرار نميدهد. از آذرماه سال جاري، روند ارائه آمارها توسط اين بانك مختل شده است. بررسيها نشان ميدهد كه بسياری از اقلام كالاهاي اساسي مانند لبنيات، گوشت، گوشت مرغ، تخممرغ و روغن نباتي در هفته سوم آذرماه سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل، بين
40 تا 97 درصد رشد قيمت داشتند و كسي نميداند كه با تكانههاي اقتصادي پس از آذرماه، نرخ تورم اين اقلام چگونه تغيير كرده است. اين يعني ارزي که دولت به واردات کالا تخصيص داد، به اهداف تعيينشده از سوي دولت دست نيافته و نرخ تورم با روند سرسامآوري در حال افزايش است. متأسفانه نظام توزيع نامناسب كالاهاي اساسي، هر روز سفره مردم را كوچكتر ميكند و گويا تدبير دولت براي ساماندهي اين وضعيت، هنوز خام و در مرحله بررسي است. كوپنهاي الكترونيكي كه گزينه پيشنهادي دولت براي ساماندهي سفره فقرا است، هنوز طرحي است كه ابعاد آن مشخص نشده و در صورت برنامهريزي نادرست، ممكن است تبعات بدي براي معيشت خانوار داشته باشد.نظام يارانهاي و تخصيص ارز به كالاهاي اساسي مشكل معيشت مردم را حل نكرده است، بههميندليل نمايندگان مجلس در صحن علني خانه ملت به عدد پيشنهادي دولت يعني
14 ميليارددلاري كه قرار است صرف ارز چهارهزارو 200 توماني شود تا كالاهاي اساسي وارد كنيم، رأي ندادند و كار بررسي اين بند از لايحه بودجه، بار ديگر به كميسيون تلفيق مجلس شوراي اسلامي ارجاع شد. براساس نظر نمايندگان مجلس، اين پول بهجاي اينكه صرف تأمين نيازهاي معيشتي مردم شود، به جيب رانتخواران سرازير شده، بههميندليل نرخ تورم در بسياري از اقلام اساسي روندي صعودي به خود گرفته است.بانك مركزي از آذرماه سال جاری انتشار نرخ بازار خردهفروشي در تهران را متوقف كرد و همين اقدام نشان ميدهد نرخ تورم بهشدت رو به افزايش است. بررسي قيمتهاي بازار خردهفروشي در هفته سوم آذرماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان ميدهد كه كالاهاي اساسي با رشد قابل توجهي روبهرو بوده است. قيمت هر كيلوگرم ماست پاستوريزه در اين مدت 97 درصد رشد يافت. بسته 450 گرمي پنير پاستوريزه با رشد بيش از 75 درصدي و هر كيلوگرم گوشت گاو با رشد بيش از 64 درصدي رتبههاي بعدي تورم مواد غذايي را به خود اختصاص ميدهند؛ اما آيا صرف 60 هزار ميلياردتومان يارانه از سوي دولت براي تأمين نيازهاي مردم توانسته است مشكلات معيشتي جامعه را حل كند و در وضعيت زندگي
مردم بهبود ايجاد كند؟
سياستي شكستخورده
پاسخ فرهاد دژپسند به اين پرسش منفي است. وزير اقتصاد در گفتوگويي با «شرق» تأكيد كرده است كه سياست توزيع ارز يارانهاي يا همان دلار چهارهزارو 200 توماني نتوانسته است منجر به كنترل وضعيت بازار شود و نظام توزيع نامناسب، زندگي مردم ايران را با مشكل مواجه كرده است.
بنابراين ضروري است كه كميسيون تلفيق خانه ملت، در بررسي و تصويب قوانين به اين مسئله توجه جدي داشته باشد. عزتالله يوسفيانملا، عضو كميسيون تلفيق و برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي، در گفتوگو با «شرق» عنوان ميكند: دولت نميتواند يارانه كالاهاي اساسي را قطع كند. نظر ما اين است كه قوت غالب مردم مثل گندم و كالاهاي اساسي ارز چهارهزارو 200 توماني دريافت كنند؛ اما جزئيات توزيع و تخصيص اين ارز مسئله بسيار مهمي است.او ادامه ميدهد: گندم كالايي است كه علاوه بر نانواييها در شيرينيپزي و صنايع ماكاروني هم كاربرد دارد. همكاران ما در مجلس شوراي اسلامي بر اين باورند كه آرد شيرينيپزي و ماكاروني نبايد از ارز يارانهاي برخوردار باشند. البته من بشخصه معتقدم ماكاروني غذاي مردم كمدرآمد است اما در هر صورت دولت بايد تفكيكهايي انجام دهد و تا تدويننشدن آييننامههاي دولت در زمينه تخصيص ارز، نميتوان فهميد كه ارز كالاهاي اساسي چگونه توزيع خواهد شد. ما در مجلس معتقد هستيم كه به كالاهاي لوكس نبايد ارز دولتي تعلق بگيرد.يوسفيانملا تأكيد ميكند: بايد كالاهاي مورد نياز اقشار آسيبپذير در اختيار آنها قرار بگيرد. مثلا برنج، گوشت مرغ
و گوشت قرمز با قيمت مناسب ميان نيازمندان توزيع شود تا اين روند بر قيمت بازار هم تأثير بگذارد. همچنين مثلا دولت براي خانوارهاي نيازمندي كه محصل دارند، سبد روپوش و لوازمالتحرير در نظر بگيرد. به گفته او، با توزيع پنج ميليون سبد غذايي در جامعه راه به جايي نميبريم.
حقوق زير 7 ميليون تومان نيازمند يارانه
به اعتقاد اين عضو كميسيون تلفيق، افرادي كه در تهران زندگي ميكنند اگر مستأجر باشند و حقوق آنها زير هفت ميليون تومان باشد، بايد يارانه دريافت كنند. در روستاها حقوق زير سه ميليون تومان كفاف نيازهاي خانوار را نميدهد و بايد يارانه دريافت كنند.او اضافه ميكند: بر اساس اعلام آقاي كوچكينژاد، شش ميليون نفر خارج از كشور زندگي ميكنند اما يارانه نقدي دريافت ميكنند. يارانه نقدي، كمكي براي پرداخت پول حاملهاي انرژي بود. خارجنشينها كه در ايران انرژي مصرف نميكنند كه يارانه بگيرند. اگر يارانه اين افراد قطع شود، سهم فعلي يارانه اقشار آسيبپذير دو تا سه برابر ميشود.يوسفيانملا همچنين درباره تجربه استفاده از كوپن در زمان جنگ نيز بیان ميكند: اين تجربه مثبت بود. قطعا نظام كوپني جديد پيشنهادي دولت، ساختاري مشابه كوپنهاي زمان جنگ نخواهد داشت و احتمالا دولت كارت ملي افراد يا سرپرست خانوار را به نحوي شارژ خواهد كرد تا راه براي دريافت نقدي هم باز باشد.
شأن مردم بايد حفظ شود
محسن بيگلري، عضو هيئترئيسه كميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي، نيز در گفتوگو با «شرق»، تأمين كالاهاي اساسي را دغدغه اصلي نمايندگان مجلس اعلام ميكند.او ادامه ميدهد: همانطور كه رئيس بانك مركزي در يك مصاحبه اعلام كرده است، بخش عمده ارز دولتي نصيب اخلالگران شده و كمتر از 10 درصد آن به مردم رسيده است. بايد روشي اتخاذ شود كه يارانهها مستقيم به مردم برسد.او با تأكيد بر اينكه در سيستم كوپني تعريفشده از سوي دولت، نبايد مردم در صفها منتظر بمانند، بر لزوم تأمين كالاهاي اساسي با قيمت مناسب براي افرادي كه زير سه ميليون تومان حقوق دريافت ميكنند، تأكيد ميكند.بيگلري همچنين افزايش سقف يارانه براي اقشار كمدرآمد را ضروري دانسته و ميگويد: بايد يارانه به نحوي به مردم پرداخت شود كه اگر نخواهند با آن كالاي اساسي بخرند، امكان دريافت وجه نقد و پرداخت اجارهخانه خود را داشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.