|

در گفت‌وگو با شمس اردکانی، استاد اقتصاد بین‌الملل مطرح شد

تصميم سرنوشت‌ساز براي پول‌هاي بلوكه‌شده نفتي

گروه اقتصاد: پالرمو باز هم پشت چراغ قرمز مجمع تشخیص مصلحت نظام متوقف شد. این لایحه پرحاشیه با وجود تأیید در مجلس شورای اسلامی و اعلام نظر شورای نگهبان، ماه‌هاست در مجمع تشخیص مصلحت نظام معلق مانده است. با اوضاع و شرایط حساس اقتصای کشور، به نظر می‌رسید اعضای محترم مجمع تشخیص با درک ضرورت‌های ملی و منافع اقتصادی کشور، نظر نهایی خود درباره این لایحه را در جلسه روز شنبه اعلام کنند؛ اما به نتیجه نرسیدند و با تعویق موضوع، بررسی لایحه را به بعد از تعطیلات نوروز موکول کردند. این در حالی است که مصباحی‌مقدم، یکی از اعضا مجمع تشخیص، تعداد رأی‌های منفی را 20 نفر اعلام کرد و اگر رأی ممتنعی وجود نداشت و بقیه اعضا موافق آن بودند، می‌شد رأی نهایی صادر و لایحه یادشده تأييد شود؛ اما اینکه تأخير در تعیین تکلیف این لایحه چه تبعات اقتصادی و سیاسی دارد و اقتضای منافع ملی در این ارتباط چیست، بحثی است که آن را با شمس اردکانی، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل اقتصادی و تجارت بین‌الملل، در میان گذاشته‌ایم. شمس اردكاني معتقد است دولت چگونه می‌تواند سهم مجمع از بودجه را پرداخت كند، در‌حالي‌كه پرداخت‌هاي بودجه‌اي دولت در گرو تصويب FATF است!

‌‌به نظر شما تأخير در اعلام نهایی لایحه پالرمو در مجمع تشخیص مصلحت نظام تا چه اندازه اثرات اقتصادی دارد؟ آیا این تأخير‌ها به‌صورت مستقل بازتابی منفی در بازار و مراکز تولیدی خواهد داشت یا خیر؟
کسانی که با پیوستن به پالرمو مخالفت دارند، اغلب از سازوکار روابط و پرداخت‌های بین‌المللی اطلاعی ندارند. حضرت امام حسین می‌فرمایند: مردمان با چیزی که بر آن آگاهی ندارند، مخالفت می‌کنند.
بنده به‌عنوان کسی که دکترای اقتصاد انرژی از بهترین دانشگاه‌ها و استادان آمریکا دارد، با حدیثی از امام حسین(ع) سخن خود را آغاز می‌کنم که البته به آن افتخار می‌کنم. به نظر من اکثر مخالفان پالرمو اطلاع چندانی از سازوکار لایحه پالرمو و تأثیر آن بر منافع ملی ندارند؛ به‌خصوص اینکه در این مورد، مسائل انرژی که با پرداخت‌های بین‌المللی ملازمه دارد، از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شود. از آنجا که برخي از افرادي که با موضوع پرداخت‌های بین‌المللی مخالفت می‌کنند از بودجه منتفع می‌شوند، باید در این زمینه اهتمام لازم را داشته باشند؛ ولی مثلا من که هیچ انتفاعی از بودجه ندارم، به این آقایان تذکر می‌دهم شما مخالفت می‌کنید، پس دولت چگونه سهم شما را از بودجه پرداخت کند؟!
چون بودجه را بر اساس یک عدد نفتی و صادرات نفتی ضرب در قیمت دلار تعیين کرده‌اند و این آقایان نیاز به همین دلار دارند تا بتوانند سهم خود را از دولت دریافت کنند. اینجاست که موضوع بازمی‌گردد به همان کلام حضرت امام حسین(ع) که افراد با چیزی که نمی‌دانند، مخالفت می‌کنند.
‌‌ یکی از اعضای محترم مجمع تشخیص اعلام می‌کند رأی‌ها مشخص است و تقریبا نزدیک به نتیجه، با‌این‌حال همچنان نتیجه اعلام نمی‌شود؛ تحلیل شما دراین‌باره چیست؟
من هم همین را می‌گویم؛ عزیزان چرا با موضوعی که از ابتدا و انتهای آن چندان خبر ندارید، مخالفت می‌کنید؟! این حرکت به ضرر خود مخالفان نیز هست! به‌خصوص افرادی که در سازمانی مشغول به کار هستند که قرار است از این بودجه تأمین شوند. اگر ما نتوانیم ترتیبات مورد قبول دنیا را برای نظام پرداخت‌های بین‌المللی و تجارت بین‌المللی با سیستم بانکی خود همگن کنیم، سبب می‌شود درآمدی از فروش نفت وجود نداشته باشد تا انواع سازمان‌ها و مراکز دولتی از آن سهم داشته باشند! و این بسیار بد است. به قول سعدی شاعر بزرگ ایران: یکی بر سر شاخ و بن می‌برید/ خداوند بستان نگه کرد و دید/ بگفتا گر این مرد بد می‌کند/ نه با من که با نفس خود می‌کند. بنابراین من معتقدم این حرکت بیشتر یک بازی سیاسی است.
‌‌به نظر شما اگر پالرمو تصویب می‌شد چه آثار مثبتی می‌توانست بر بازار و اقتصاد ایران در کوتاه‌مدت و درازمدت داشته باشد؟
به‌هرحال این تأخير در اعلام‌کردن تصویب پالرمو به این معنی است که به هر کشوری در بازار بین‌المللی نفت می‌فروشیم، نتوانیم پول خود را بگیریم؛ چرا کاری کنیم که نتوانیم پول خود را بگیریم!؟ چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی. مصوبات و مشخصات FATF و پالرمو توصیه‌هایی است برای تسهیل پرداخت‌های بین‌المللی. اکنون که کشور ما با افراد خبیثی مانند ترامپ روبه‌رو است و این بیگانگان برایشان مهم نیست با تحریم‌های ظالمانه خود چگونه زن و بچه و مریض و... را تحت فشار قرار می‌دهند، باید دقت بیشتری داشته باشیم. برای بنده که سال‌ها در دانشگاه‌های اقتصاد بین‌الملل و تجارت بین‌الملل تدریس می‌کردم، درست نيست به دوستانم بگویم شما با موضوعی مخالفت می‌کنید که به ضرر خود شما هم هست.
‌‌در آخر اگر جمع‌بندی در‌این‌باره دارید، بفرمایید.
همه ما باید برای حفظ و تأمین منافع ملی متحد باشیم. مصالح جناحی مطرح نیست. بنابراین توصیه ما به دوستان این است که کاری کنیم برای دولت تسهیلات به وجود آید تا بتواند خدمات خود را بر اساس قانون بودجه -که روز یکشنبه مجلس آن را تصویب کرده و قرار است به شورای نگهبان برود و ان‌شاءالله در آنجا هم تصویب خواهد شد- به انجام رساند.
در ضمن اگر قرار بود پالرمو تأیید نشود، چرا بودجه را بر اساس نفت بسته‌اند؟! اگر نفت به پرداخت‌های خود نرسد، با مسائل متعددی روبه‌رو می‌شویم ازجمله مواجه می‌شویم با مثالی شبیه بابک زنجانی که نفت ما را می‌برند و پول را نمی‌دهند! و این بسیار بد است. موضوعی که حتي یک کاسب هم به آن واقف است؛ یک بقال هم جنسی به کسی نمی‌دهد که نتواند پول آن را بگیرد.

گروه اقتصاد: پالرمو باز هم پشت چراغ قرمز مجمع تشخیص مصلحت نظام متوقف شد. این لایحه پرحاشیه با وجود تأیید در مجلس شورای اسلامی و اعلام نظر شورای نگهبان، ماه‌هاست در مجمع تشخیص مصلحت نظام معلق مانده است. با اوضاع و شرایط حساس اقتصای کشور، به نظر می‌رسید اعضای محترم مجمع تشخیص با درک ضرورت‌های ملی و منافع اقتصادی کشور، نظر نهایی خود درباره این لایحه را در جلسه روز شنبه اعلام کنند؛ اما به نتیجه نرسیدند و با تعویق موضوع، بررسی لایحه را به بعد از تعطیلات نوروز موکول کردند. این در حالی است که مصباحی‌مقدم، یکی از اعضا مجمع تشخیص، تعداد رأی‌های منفی را 20 نفر اعلام کرد و اگر رأی ممتنعی وجود نداشت و بقیه اعضا موافق آن بودند، می‌شد رأی نهایی صادر و لایحه یادشده تأييد شود؛ اما اینکه تأخير در تعیین تکلیف این لایحه چه تبعات اقتصادی و سیاسی دارد و اقتضای منافع ملی در این ارتباط چیست، بحثی است که آن را با شمس اردکانی، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل اقتصادی و تجارت بین‌الملل، در میان گذاشته‌ایم. شمس اردكاني معتقد است دولت چگونه می‌تواند سهم مجمع از بودجه را پرداخت كند، در‌حالي‌كه پرداخت‌هاي بودجه‌اي دولت در گرو تصويب FATF است!

‌‌به نظر شما تأخير در اعلام نهایی لایحه پالرمو در مجمع تشخیص مصلحت نظام تا چه اندازه اثرات اقتصادی دارد؟ آیا این تأخير‌ها به‌صورت مستقل بازتابی منفی در بازار و مراکز تولیدی خواهد داشت یا خیر؟
کسانی که با پیوستن به پالرمو مخالفت دارند، اغلب از سازوکار روابط و پرداخت‌های بین‌المللی اطلاعی ندارند. حضرت امام حسین می‌فرمایند: مردمان با چیزی که بر آن آگاهی ندارند، مخالفت می‌کنند.
بنده به‌عنوان کسی که دکترای اقتصاد انرژی از بهترین دانشگاه‌ها و استادان آمریکا دارد، با حدیثی از امام حسین(ع) سخن خود را آغاز می‌کنم که البته به آن افتخار می‌کنم. به نظر من اکثر مخالفان پالرمو اطلاع چندانی از سازوکار لایحه پالرمو و تأثیر آن بر منافع ملی ندارند؛ به‌خصوص اینکه در این مورد، مسائل انرژی که با پرداخت‌های بین‌المللی ملازمه دارد، از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شود. از آنجا که برخي از افرادي که با موضوع پرداخت‌های بین‌المللی مخالفت می‌کنند از بودجه منتفع می‌شوند، باید در این زمینه اهتمام لازم را داشته باشند؛ ولی مثلا من که هیچ انتفاعی از بودجه ندارم، به این آقایان تذکر می‌دهم شما مخالفت می‌کنید، پس دولت چگونه سهم شما را از بودجه پرداخت کند؟!
چون بودجه را بر اساس یک عدد نفتی و صادرات نفتی ضرب در قیمت دلار تعیين کرده‌اند و این آقایان نیاز به همین دلار دارند تا بتوانند سهم خود را از دولت دریافت کنند. اینجاست که موضوع بازمی‌گردد به همان کلام حضرت امام حسین(ع) که افراد با چیزی که نمی‌دانند، مخالفت می‌کنند.
‌‌ یکی از اعضای محترم مجمع تشخیص اعلام می‌کند رأی‌ها مشخص است و تقریبا نزدیک به نتیجه، با‌این‌حال همچنان نتیجه اعلام نمی‌شود؛ تحلیل شما دراین‌باره چیست؟
من هم همین را می‌گویم؛ عزیزان چرا با موضوعی که از ابتدا و انتهای آن چندان خبر ندارید، مخالفت می‌کنید؟! این حرکت به ضرر خود مخالفان نیز هست! به‌خصوص افرادی که در سازمانی مشغول به کار هستند که قرار است از این بودجه تأمین شوند. اگر ما نتوانیم ترتیبات مورد قبول دنیا را برای نظام پرداخت‌های بین‌المللی و تجارت بین‌المللی با سیستم بانکی خود همگن کنیم، سبب می‌شود درآمدی از فروش نفت وجود نداشته باشد تا انواع سازمان‌ها و مراکز دولتی از آن سهم داشته باشند! و این بسیار بد است. به قول سعدی شاعر بزرگ ایران: یکی بر سر شاخ و بن می‌برید/ خداوند بستان نگه کرد و دید/ بگفتا گر این مرد بد می‌کند/ نه با من که با نفس خود می‌کند. بنابراین من معتقدم این حرکت بیشتر یک بازی سیاسی است.
‌‌به نظر شما اگر پالرمو تصویب می‌شد چه آثار مثبتی می‌توانست بر بازار و اقتصاد ایران در کوتاه‌مدت و درازمدت داشته باشد؟
به‌هرحال این تأخير در اعلام‌کردن تصویب پالرمو به این معنی است که به هر کشوری در بازار بین‌المللی نفت می‌فروشیم، نتوانیم پول خود را بگیریم؛ چرا کاری کنیم که نتوانیم پول خود را بگیریم!؟ چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی. مصوبات و مشخصات FATF و پالرمو توصیه‌هایی است برای تسهیل پرداخت‌های بین‌المللی. اکنون که کشور ما با افراد خبیثی مانند ترامپ روبه‌رو است و این بیگانگان برایشان مهم نیست با تحریم‌های ظالمانه خود چگونه زن و بچه و مریض و... را تحت فشار قرار می‌دهند، باید دقت بیشتری داشته باشیم. برای بنده که سال‌ها در دانشگاه‌های اقتصاد بین‌الملل و تجارت بین‌الملل تدریس می‌کردم، درست نيست به دوستانم بگویم شما با موضوعی مخالفت می‌کنید که به ضرر خود شما هم هست.
‌‌در آخر اگر جمع‌بندی در‌این‌باره دارید، بفرمایید.
همه ما باید برای حفظ و تأمین منافع ملی متحد باشیم. مصالح جناحی مطرح نیست. بنابراین توصیه ما به دوستان این است که کاری کنیم برای دولت تسهیلات به وجود آید تا بتواند خدمات خود را بر اساس قانون بودجه -که روز یکشنبه مجلس آن را تصویب کرده و قرار است به شورای نگهبان برود و ان‌شاءالله در آنجا هم تصویب خواهد شد- به انجام رساند.
در ضمن اگر قرار بود پالرمو تأیید نشود، چرا بودجه را بر اساس نفت بسته‌اند؟! اگر نفت به پرداخت‌های خود نرسد، با مسائل متعددی روبه‌رو می‌شویم ازجمله مواجه می‌شویم با مثالی شبیه بابک زنجانی که نفت ما را می‌برند و پول را نمی‌دهند! و این بسیار بد است. موضوعی که حتي یک کاسب هم به آن واقف است؛ یک بقال هم جنسی به کسی نمی‌دهد که نتواند پول آن را بگیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.