نتانیاهو به پايان سلام ميكند
اردشیر زارعیقنواتی: درحالیکه بحران در خاورمیانه در ارتباط مستقیم با نقش اسرائیل و کابینه «بنیامین نتانیاهو» در روند مخرب آن است، هماینک با نزدیکشدن به موعد انتخابات پارلمانی در نهم آوریل به نظر میرسد «بیبی شاه» دچار یک مخمصه بزرگ شده است. آنچه امروز در عرصه تحولات سیاسی اسرائیل میگذرد، برای نتانیاهو که تا همین ماه پیش همه تحلیلگران دوره جدیدی از نخستوزیری او را تقریبا قطعی میدانستند، پالسهای تهدیدکنندهای دارد و تا حد زیادی توازن قدرت به سمت رقبای او و ازجمله ائتلاف جدیدالتأسیس ژنرال بازنشسته «بنی گانتز» و «لائیر لاپید» چربش پیدا کرده است.از سوی دیگر در کمتر از شش هفته به برگزاری این انتخابات بالاخره پس از ماهها کشوقوس سیاسی-قضائی، دادستان اسرائیل پنجشنبه گذشته اعلام کرد که با توجه به نتایج تحقیقات صورتگرفته قصد دارد بنیامین نتانیاهو را به «تقلب و سوءاستفاده از اعتماد» در سه پرونده مجزا و نیز «فساد» در یکی از آنها متهم کند. درحالیکه راست میانه با ائتلاف گانتز-لاپید اینبار بسیار قدرتمند در مقابل حزب «لیکود» و نتانیاهو صفآرایی کرده و حتی قبل از بهجریانافتادن این پرونده قضائی هم در نظرسنجیها حزب به رهبری گانتز شانهبهشانه حزب لیکود پیش میرفت. در روزهای اخیر نيز اغلب نظرسنجیها حكايت از آن دارد که این ائتلاف حداقل 36 درصد کرسی را در برابر حدود 30 کرسی لیکود کسب میکند. با ورود این اتهام قضائی باید منتظر اوجگیری رقبای بیبی در مقابل احتمال سقوط چنددرصدی او بود. براساس دادههای مؤسسات نظرسنجی از ترکیب نیروهای سیاسی و موازنهها بین حامیان نتانیاهو و رقبای او، گفته میشود که حتی کاهش دودرصدی آرای حزب لیکود میتواند منجر به سقوط نتانیاهو از صندلی نخستوزیری شود. باید با ارزیابی درست از دادههای جدید دید چرا این بار نتانیاهو بهشدت زیر فشار قرار دارد و احتمال شکست او بیش از همیشه به نظر میرسد. بزرگترین عامل تهدید برای این نخستوزیر جنگطلب و راستگرا بدونشک ورود یک چهره معتبر و قدرتمند (بنی گانتز) به عرصه رقابتهای انتخاباتی در جامعه یهودیان اسرائیلی است که اتفاقا سوابق او در 40 سال خدمت در ارتش و ریاست ستاد مشترک آن بسیاری از دغدغههای دلواپسان صهیونیست را درباره وجود اقتدار در مقابل تهدیدات بیرونی تا حدود زیادی تضمین میکند.مشکل وقتی برای نتانیاهو دوچندان شد که حزب جدیدالتأسیس گانتز به نام «اقتدار اسرائیل» توانست با حزب «یش عتید» به رهبری لاپید که در انتخابات دوره قبل 18 درصد آرای انتخاباتی را کسب کرده بود، وارد یک ائتلاف بزرگ شود. این ائتلاف بدونشک در انتخابات نهم آوریل بسیار بیشتر از حزب لیکود به رهبری نتانیاهو رأی خواهد آورد. ازآنجاکه طبق یک قاعده معمول و مألوف همیشه حزب پیروز به دلیل اقبال عمومی شانس بیشتری برای جلب نظر و ائتلاف با احزاب بینابینی دارد، در چنین وضعیتی مدیریت اوضاع از دست نتانیاهو خارج و به رقیب قدرتمند او میرسد. از طرف دیگر با ورود دادستان کل اسرائیل به پرونده اتهامات نخستوزیر در آستانه این انتخابات ازآنجاکه قوه قضائیه در اسرائیل در کنار ارتش دو نهاد فراجناحی و مستقل تلقی میشوند، حداقل در بین بسیاری از رأیدهندگان یهودی اعلام دادستانی برای ورود به این پرونده به مفهوم این خواهد بود که مدارک معتبری در هر سه پرونده موسوم به «هزار، دو هزار و چهار هزار» برای تخلفات نخستوزیر وجود داشته است.انتخابات پارلمانی نهم آوریل در اسرائیل با توجه به فضای دوقطبی این جامعه و تحولات منطقه یک نقطهعطف در تاریخ رژیم صهیونیستی خواهد بود. این در شرایطی است که با افول چپ میانه امروز رقابت اصلی بین حزب لیکود با ائتلاف گانتز-لاپید خواهد بود که همین مسئله در اردوی جناح راست شکاف و گسست زیادی ایجاد میکند که دقیقا علیه نتانیاهو خواهد بود.اما یک پارامتر بسیار تأثیرگذار هم دراینمیان وجود دارد که معمولا در تحلیلهای صاحبنظران و حتی بنگاههای نظرسنجی چندان به آن توجه نمیشود و آن میزان حضور و نحوه استقبال اعراب ساکن اسرائیل در انتخابات آتی است. معمولا اکثریت واجدان شرایط رأی در بین اعراب ساکن اسرائیل در انتخابات شرکت نمیکنند؛ درحالیکه براساس آمارهای رسمی اين افراد حدود 20 درصد جامعه را شامل میشوند و به دلیل همین نبود مشارکت، بین هشت تا 10 درصد کرسیها به نمایندگان عرب میرسد.اما در شرایط کنونی با توجه به سیاستهای جدیدی که کابینه نتانیاهو در چند سال گذشته درباره گسترش شهرکسازیهای یهودی در مناطق اشغالی دنبال میکند، نقض تمام معاهدات و توافقات قبلی با دولت خودگردان فلسطینی، زیرپاگذاشتن اصل دو دولت و مهمتر از همه تصویب طرح کشور یهودی در «کنست» که دیگر نژاد و زبان و دین اعراب را بهعنوان یک اسرائیلی به رسمیت نمیشناسد، احتمال اینکه این بار آنان با مشارکت بیشتر بخواهند بیبی شاه را از مسند خود پایین بکشند، بسیار زیاد است. با توجه به تحولات جدیدی که در جامعه اسرائیلی به لحاظ سیاسی و قضائی میگذرد، به نظر میرسد که نتانیاهو احتمالا باید حداقل در این مقطع تاریخی به پایان خود سلام کند. هرچند که هنوز بسیاری از تحلیلگران سیاسی و صاحبنظران اسرائیلی معتقدند که بیبی شاه هنوز توان معکوسکردن سیکل تحولات را دارد و بههمیندلیل در این مدت این امکان که او در سوریه یا لبنان دست به یک ماجراجویی نظامی به بهانه مبارزه با ایران بزند، بیش از همیشه جدی خواهد بود.
اردشیر زارعیقنواتی: درحالیکه بحران در خاورمیانه در ارتباط مستقیم با نقش اسرائیل و کابینه «بنیامین نتانیاهو» در روند مخرب آن است، هماینک با نزدیکشدن به موعد انتخابات پارلمانی در نهم آوریل به نظر میرسد «بیبی شاه» دچار یک مخمصه بزرگ شده است. آنچه امروز در عرصه تحولات سیاسی اسرائیل میگذرد، برای نتانیاهو که تا همین ماه پیش همه تحلیلگران دوره جدیدی از نخستوزیری او را تقریبا قطعی میدانستند، پالسهای تهدیدکنندهای دارد و تا حد زیادی توازن قدرت به سمت رقبای او و ازجمله ائتلاف جدیدالتأسیس ژنرال بازنشسته «بنی گانتز» و «لائیر لاپید» چربش پیدا کرده است.از سوی دیگر در کمتر از شش هفته به برگزاری این انتخابات بالاخره پس از ماهها کشوقوس سیاسی-قضائی، دادستان اسرائیل پنجشنبه گذشته اعلام کرد که با توجه به نتایج تحقیقات صورتگرفته قصد دارد بنیامین نتانیاهو را به «تقلب و سوءاستفاده از اعتماد» در سه پرونده مجزا و نیز «فساد» در یکی از آنها متهم کند. درحالیکه راست میانه با ائتلاف گانتز-لاپید اینبار بسیار قدرتمند در مقابل حزب «لیکود» و نتانیاهو صفآرایی کرده و حتی قبل از بهجریانافتادن این پرونده قضائی هم در نظرسنجیها حزب به رهبری گانتز شانهبهشانه حزب لیکود پیش میرفت. در روزهای اخیر نيز اغلب نظرسنجیها حكايت از آن دارد که این ائتلاف حداقل 36 درصد کرسی را در برابر حدود 30 کرسی لیکود کسب میکند. با ورود این اتهام قضائی باید منتظر اوجگیری رقبای بیبی در مقابل احتمال سقوط چنددرصدی او بود. براساس دادههای مؤسسات نظرسنجی از ترکیب نیروهای سیاسی و موازنهها بین حامیان نتانیاهو و رقبای او، گفته میشود که حتی کاهش دودرصدی آرای حزب لیکود میتواند منجر به سقوط نتانیاهو از صندلی نخستوزیری شود. باید با ارزیابی درست از دادههای جدید دید چرا این بار نتانیاهو بهشدت زیر فشار قرار دارد و احتمال شکست او بیش از همیشه به نظر میرسد. بزرگترین عامل تهدید برای این نخستوزیر جنگطلب و راستگرا بدونشک ورود یک چهره معتبر و قدرتمند (بنی گانتز) به عرصه رقابتهای انتخاباتی در جامعه یهودیان اسرائیلی است که اتفاقا سوابق او در 40 سال خدمت در ارتش و ریاست ستاد مشترک آن بسیاری از دغدغههای دلواپسان صهیونیست را درباره وجود اقتدار در مقابل تهدیدات بیرونی تا حدود زیادی تضمین میکند.مشکل وقتی برای نتانیاهو دوچندان شد که حزب جدیدالتأسیس گانتز به نام «اقتدار اسرائیل» توانست با حزب «یش عتید» به رهبری لاپید که در انتخابات دوره قبل 18 درصد آرای انتخاباتی را کسب کرده بود، وارد یک ائتلاف بزرگ شود. این ائتلاف بدونشک در انتخابات نهم آوریل بسیار بیشتر از حزب لیکود به رهبری نتانیاهو رأی خواهد آورد. ازآنجاکه طبق یک قاعده معمول و مألوف همیشه حزب پیروز به دلیل اقبال عمومی شانس بیشتری برای جلب نظر و ائتلاف با احزاب بینابینی دارد، در چنین وضعیتی مدیریت اوضاع از دست نتانیاهو خارج و به رقیب قدرتمند او میرسد. از طرف دیگر با ورود دادستان کل اسرائیل به پرونده اتهامات نخستوزیر در آستانه این انتخابات ازآنجاکه قوه قضائیه در اسرائیل در کنار ارتش دو نهاد فراجناحی و مستقل تلقی میشوند، حداقل در بین بسیاری از رأیدهندگان یهودی اعلام دادستانی برای ورود به این پرونده به مفهوم این خواهد بود که مدارک معتبری در هر سه پرونده موسوم به «هزار، دو هزار و چهار هزار» برای تخلفات نخستوزیر وجود داشته است.انتخابات پارلمانی نهم آوریل در اسرائیل با توجه به فضای دوقطبی این جامعه و تحولات منطقه یک نقطهعطف در تاریخ رژیم صهیونیستی خواهد بود. این در شرایطی است که با افول چپ میانه امروز رقابت اصلی بین حزب لیکود با ائتلاف گانتز-لاپید خواهد بود که همین مسئله در اردوی جناح راست شکاف و گسست زیادی ایجاد میکند که دقیقا علیه نتانیاهو خواهد بود.اما یک پارامتر بسیار تأثیرگذار هم دراینمیان وجود دارد که معمولا در تحلیلهای صاحبنظران و حتی بنگاههای نظرسنجی چندان به آن توجه نمیشود و آن میزان حضور و نحوه استقبال اعراب ساکن اسرائیل در انتخابات آتی است. معمولا اکثریت واجدان شرایط رأی در بین اعراب ساکن اسرائیل در انتخابات شرکت نمیکنند؛ درحالیکه براساس آمارهای رسمی اين افراد حدود 20 درصد جامعه را شامل میشوند و به دلیل همین نبود مشارکت، بین هشت تا 10 درصد کرسیها به نمایندگان عرب میرسد.اما در شرایط کنونی با توجه به سیاستهای جدیدی که کابینه نتانیاهو در چند سال گذشته درباره گسترش شهرکسازیهای یهودی در مناطق اشغالی دنبال میکند، نقض تمام معاهدات و توافقات قبلی با دولت خودگردان فلسطینی، زیرپاگذاشتن اصل دو دولت و مهمتر از همه تصویب طرح کشور یهودی در «کنست» که دیگر نژاد و زبان و دین اعراب را بهعنوان یک اسرائیلی به رسمیت نمیشناسد، احتمال اینکه این بار آنان با مشارکت بیشتر بخواهند بیبی شاه را از مسند خود پایین بکشند، بسیار زیاد است. با توجه به تحولات جدیدی که در جامعه اسرائیلی به لحاظ سیاسی و قضائی میگذرد، به نظر میرسد که نتانیاهو احتمالا باید حداقل در این مقطع تاریخی به پایان خود سلام کند. هرچند که هنوز بسیاری از تحلیلگران سیاسی و صاحبنظران اسرائیلی معتقدند که بیبی شاه هنوز توان معکوسکردن سیکل تحولات را دارد و بههمیندلیل در این مدت این امکان که او در سوریه یا لبنان دست به یک ماجراجویی نظامی به بهانه مبارزه با ایران بزند، بیش از همیشه جدی خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.