|

در انتظار روشنایی چراغ‌ها در عصر زمستانی

میرا قربانی‌فر

سرمایی می‌پیچد در تنم. سرم را بالا می‌آورم و زل می‌زنم به ساعت دیواری روبه‌رو و برای لحظه‌ای از ذهنم می‌گذرد که هنوز زود است. ثانیه‌ای نمی‌گذرد که فکر می‌کنم «برای چه چیز زود است؟»؛ اصلا چرا باید از جا برخیزم یا چرا باید نگران گذر زمان باشم؟ من دیروز به سر کار نرفته‌ام و امروز و فردا نیز نخواهم رفت. رفتن به سر کار و تحریریه وقتی لزومی دارد که روزنامه‌ای باشد که بخواهند منتشر شود اما حالا روزنامه‌ای نداریم، روزنامه ما توقیف شده است. و این می‌شود اولین جمعه‌ای که باید عصر کش‌دارش را در خانه بگذرانم. برای سال‌ها وقتی بسیاری از دوستانم از عصرهای جمعه می‌گفتند که انگار «از آسمان خون می‌چکد»، فکر می‌کردم چه خوب، ما هیچ عصر تعطیلی نداریم؛ چه جمعه باشد چه تعطیلات رسمی. در شغلی که با عشق و اشتیاق انتخاب کردمش، عصرهای جمعه معنی ندارد وقتی پشت میز کارت در تحریریه‌ای پرهیاهو نشسته‌ای و خبرها و گزارش‌ها را برای یافتن بهترین‌شان جست‌وجو می‌کنی. حالا اما مهر توقیف، خورده بر روی امکان انتشار روزنامه و من هم باید این جمعه نفس‌گیر نخستین را بگذرانم با این امید که جمعه بعدی دوباره در تحریریه نشسته باشم. دوباره زل می‌زنم به ساعت. تیک‌تاک ساعت قدیمی روی دیوار اما بی‌تفاوت به روز سختی که می‌گذرانم، در گذر است؛ شاید شبیه زندگی و لحظه‌هایش که می‌گذرد. پر می‌کشم تا تحریریه «روزنامه قانون» پیش از آنکه مهر توقیف بر نامش بنشیند. روزهای جمعه همیشه برای بچه‌های تحریریه فرق می‌کرد. از آن روزهایی بود که همکاران دست می‌بردند به پرونده‌ها و گزارش‌های درون پوشه‌های روی سیستم‌هایشان تا در روز تعطیلی که خبرهای زیادی نیست، دست‌به‌دامن آنچه اندوخته‌اند، شوند. عصرهای جمعه تحریریه وقتی بیشترین تعداد از خبرنگاران و همکاران دور هم بودیم، بخشی از بهترین روز هفته می‌شد. همیشه اول می‌رفتیم سراغ دبیر گروه اجتماعی، وقتی می‌دید زل زده‌ام به او، دست‌ها را با حالت تسلیم و اعتراض بالا می‌برد که «چرا من؟ من دو روز پیش گزارش عکس یک داشتم» و چقدر سر به سرش‌گذاشتن خوب بود. معمولا هم موفق می‌شد توجه‌ها را به گروه اقتصاد یا حقوق و قضا جلب کند. مثلا شروع می‌کرد به خواندن خبرهای این دو گروه و صدای خبرنگاران گروه حقوق و قضا در می‌آمد که نه نه، این موضوع را قبلا گزارش رفته‌ایم و یکی از بامزه‌ترین بحث‌های پینگ‌پنگی شکل می‌گرفت و عاقبت گروه سیاسی بود که پایش وسط کشیده می‌شد. بالاخره هم به بهانه خوردن عصرانه، می‌رفتند و تا شورای تیتر ناپدید می‌شدند. شوراهای تیتر عصرهای جمعه هم همیشه مفصل‌تر بود. از آوردن عصرانه به اتاق شورای تیتر تا شیطنت‌های دبیرهایی که از بی‌خبری‌های دو روز آخر هفته کلافه بودند. انگار موجی به صورتم می‌خورد، بازمی‌گردم از تحریریه به خانه و عصر جمعه‌ای که انگار قصد دارد همین‌طور کش بیاید. زل می‌زنم به ساعت و فکر می‌کنم به همه خبرهایی که امروز از دست دادیم؛ به گزارش‌هایی که برای ادغام بانک‌ها در بانک سپه ننوشتیم، به گزارشی که باید برای یارانه گندم بنویسیم و به گزارش تصویب‌شدن یا نشدن پالرمو و FATF و فکر می‌کنم عجب جمعه شلوغی می‌شد، کلی گزارش و خبر بود که باید به آنها می‌پرداختیم اما حالا تحریریه خاموش است و بی‌صدا چون روزنامه‌ای نداریم. به ساعت نگاه می‌کنم که عقربه‌هایش لخ‌لخ‌کنان خیال ردشدن ندارند و فکر می‌کنم باید چراغ را روشن کنم، عصر جمعه غمگینی است و خانه زیادی تاریک. بعد دوباره فکر می‌کنم به سه‌شنبه ساعت 17 عصر که تلفن زنگ خورد و خبری کوتاه رسید که «روزنامه قانون، توقیف شده است. دستور به چاپخانه نیز ابلاغ شده است و پیک ابلاغ به دفتر روزنامه نیز خواهد آمد» و تمام. فکر می‌کنم به دستوری که صادر شد برای خاموش‌شدن چراغ‌های یک تحریریه و روزنامه و اینکه او که دستور را نوشته است، می‌داند چند نفر حالا در تاریکی انتظار می‌کشند برای بازگشت به دفتر و نشستن پشت میزهای کارشان؟ در ساعت 17:5 عصر روز سه‌شنبه، چراغ‌های یک تحریریه خاموش شد و ده‌ها همکار و کارمند در اسفندماهی که قرار بود منتهی شود به روزهای خوش‌تر، از کار بی‌کار شدند و عجیب اینکه در آن لحظه که خبر رسید در آن ساعت 17 عصر، من به جمعه پیش‌ِرویش فکر می‌کردم و ساعت 17 عصری که در آن گرفتار مي‌شوم. زل می‌زنم به روبه‌رو، از جایی که هستم اگر دست دراز کنم، می‌توانم کلید برق را بزنم و چراغ‌ها روشن شوند اما انگار چیزی در من خالی شده است که دست دراز نمی‌کنم برای روشن‌کردن چراغ و به تحریریه بی‌صدا و تاریکی فکر می‌کنم که شور زندگی در آن مرده است و فکر می‌کنم چراغ‌های آن تحریریه‌ای که دوستش داشتیم، کی دوباره روشن خواهد شد؟

سرمایی می‌پیچد در تنم. سرم را بالا می‌آورم و زل می‌زنم به ساعت دیواری روبه‌رو و برای لحظه‌ای از ذهنم می‌گذرد که هنوز زود است. ثانیه‌ای نمی‌گذرد که فکر می‌کنم «برای چه چیز زود است؟»؛ اصلا چرا باید از جا برخیزم یا چرا باید نگران گذر زمان باشم؟ من دیروز به سر کار نرفته‌ام و امروز و فردا نیز نخواهم رفت. رفتن به سر کار و تحریریه وقتی لزومی دارد که روزنامه‌ای باشد که بخواهند منتشر شود اما حالا روزنامه‌ای نداریم، روزنامه ما توقیف شده است. و این می‌شود اولین جمعه‌ای که باید عصر کش‌دارش را در خانه بگذرانم. برای سال‌ها وقتی بسیاری از دوستانم از عصرهای جمعه می‌گفتند که انگار «از آسمان خون می‌چکد»، فکر می‌کردم چه خوب، ما هیچ عصر تعطیلی نداریم؛ چه جمعه باشد چه تعطیلات رسمی. در شغلی که با عشق و اشتیاق انتخاب کردمش، عصرهای جمعه معنی ندارد وقتی پشت میز کارت در تحریریه‌ای پرهیاهو نشسته‌ای و خبرها و گزارش‌ها را برای یافتن بهترین‌شان جست‌وجو می‌کنی. حالا اما مهر توقیف، خورده بر روی امکان انتشار روزنامه و من هم باید این جمعه نفس‌گیر نخستین را بگذرانم با این امید که جمعه بعدی دوباره در تحریریه نشسته باشم. دوباره زل می‌زنم به ساعت. تیک‌تاک ساعت قدیمی روی دیوار اما بی‌تفاوت به روز سختی که می‌گذرانم، در گذر است؛ شاید شبیه زندگی و لحظه‌هایش که می‌گذرد. پر می‌کشم تا تحریریه «روزنامه قانون» پیش از آنکه مهر توقیف بر نامش بنشیند. روزهای جمعه همیشه برای بچه‌های تحریریه فرق می‌کرد. از آن روزهایی بود که همکاران دست می‌بردند به پرونده‌ها و گزارش‌های درون پوشه‌های روی سیستم‌هایشان تا در روز تعطیلی که خبرهای زیادی نیست، دست‌به‌دامن آنچه اندوخته‌اند، شوند. عصرهای جمعه تحریریه وقتی بیشترین تعداد از خبرنگاران و همکاران دور هم بودیم، بخشی از بهترین روز هفته می‌شد. همیشه اول می‌رفتیم سراغ دبیر گروه اجتماعی، وقتی می‌دید زل زده‌ام به او، دست‌ها را با حالت تسلیم و اعتراض بالا می‌برد که «چرا من؟ من دو روز پیش گزارش عکس یک داشتم» و چقدر سر به سرش‌گذاشتن خوب بود. معمولا هم موفق می‌شد توجه‌ها را به گروه اقتصاد یا حقوق و قضا جلب کند. مثلا شروع می‌کرد به خواندن خبرهای این دو گروه و صدای خبرنگاران گروه حقوق و قضا در می‌آمد که نه نه، این موضوع را قبلا گزارش رفته‌ایم و یکی از بامزه‌ترین بحث‌های پینگ‌پنگی شکل می‌گرفت و عاقبت گروه سیاسی بود که پایش وسط کشیده می‌شد. بالاخره هم به بهانه خوردن عصرانه، می‌رفتند و تا شورای تیتر ناپدید می‌شدند. شوراهای تیتر عصرهای جمعه هم همیشه مفصل‌تر بود. از آوردن عصرانه به اتاق شورای تیتر تا شیطنت‌های دبیرهایی که از بی‌خبری‌های دو روز آخر هفته کلافه بودند. انگار موجی به صورتم می‌خورد، بازمی‌گردم از تحریریه به خانه و عصر جمعه‌ای که انگار قصد دارد همین‌طور کش بیاید. زل می‌زنم به ساعت و فکر می‌کنم به همه خبرهایی که امروز از دست دادیم؛ به گزارش‌هایی که برای ادغام بانک‌ها در بانک سپه ننوشتیم، به گزارشی که باید برای یارانه گندم بنویسیم و به گزارش تصویب‌شدن یا نشدن پالرمو و FATF و فکر می‌کنم عجب جمعه شلوغی می‌شد، کلی گزارش و خبر بود که باید به آنها می‌پرداختیم اما حالا تحریریه خاموش است و بی‌صدا چون روزنامه‌ای نداریم. به ساعت نگاه می‌کنم که عقربه‌هایش لخ‌لخ‌کنان خیال ردشدن ندارند و فکر می‌کنم باید چراغ را روشن کنم، عصر جمعه غمگینی است و خانه زیادی تاریک. بعد دوباره فکر می‌کنم به سه‌شنبه ساعت 17 عصر که تلفن زنگ خورد و خبری کوتاه رسید که «روزنامه قانون، توقیف شده است. دستور به چاپخانه نیز ابلاغ شده است و پیک ابلاغ به دفتر روزنامه نیز خواهد آمد» و تمام. فکر می‌کنم به دستوری که صادر شد برای خاموش‌شدن چراغ‌های یک تحریریه و روزنامه و اینکه او که دستور را نوشته است، می‌داند چند نفر حالا در تاریکی انتظار می‌کشند برای بازگشت به دفتر و نشستن پشت میزهای کارشان؟ در ساعت 17:5 عصر روز سه‌شنبه، چراغ‌های یک تحریریه خاموش شد و ده‌ها همکار و کارمند در اسفندماهی که قرار بود منتهی شود به روزهای خوش‌تر، از کار بی‌کار شدند و عجیب اینکه در آن لحظه که خبر رسید در آن ساعت 17 عصر، من به جمعه پیش‌ِرویش فکر می‌کردم و ساعت 17 عصری که در آن گرفتار مي‌شوم. زل می‌زنم به روبه‌رو، از جایی که هستم اگر دست دراز کنم، می‌توانم کلید برق را بزنم و چراغ‌ها روشن شوند اما انگار چیزی در من خالی شده است که دست دراز نمی‌کنم برای روشن‌کردن چراغ و به تحریریه بی‌صدا و تاریکی فکر می‌کنم که شور زندگی در آن مرده است و فکر می‌کنم چراغ‌های آن تحریریه‌ای که دوستش داشتیم، کی دوباره روشن خواهد شد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.