گزارش بزرگداشت ۵۰ سال تلاش دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي
۵۰ سال خاطره، در سالن ۱۰۰
رضا قويفكر
مقدمه
پنجاهمين سال تأسيس دانشكده علوم ارتباطات اجتماعي روز نهم اسفندماه در سالن ١٠٠ اين دانشكده كه در سالهاي اول محل تشكيل كلاسهاي مسائل روز بود، برگزار شد و دانشآموختگان رشتههاي روزنامهنگاري و روابط عمومي درباره اهميت دانشكده خود سخن گفتند. دانشكده علوم ارتباطات اجتماعي را در سال ١٣٤٦ دكتر مصطفي مصباحزاده، بنيانگذار مؤسسه كيهان با رشتههاي تازه و مدرني كه تا آن زمان سابقه نداشت، تأسيس کرد و فارغالتحصيلان آن، هم در مطبوعات كشور و هم در ادارات روابط عمومي نقش بسيار مهمي در ٥٠ سال گذشته ايفا كردهاند. آنچه در پي ميآيد، گزارش دلنشاني است كه آقاي رضا قويفكر، روزنامهنگار درباره اين مراسم و بزرگداشت دانشكدهاي نوشته كه خود در آن تحصيل كرده است.
***
گويي هزار سال حرف براي گفتن دارند اين جماعت عاشق که ماههاست چشمانتظار اين روز، لحظهشماري کردهاند. اينان، زنان و مرداني هستند که وقتي درسشان تمام شد و رفتند جوان و شاداب بودند و آماده کار و حالا که پس از ۵۰ سال بازگشتهاند، موهايشان سپيد شده است. برخي با عصايي در دست آمدهاند و عدهاي از پشت عينک زمان دربهدر دنبال ياري ديرين ميگردند. هرکدام به عشق اين روز از يک گوشه دنيا راهي شدهاند؛ يکي از آمريکا، آن ديگري از کانادا و چندتايي هم از مشهد و گرگان و اهواز. اما همه يک وجه مشترک دارند؛ همگي، دانشجوي دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي بودهاند.پنجشنبه نهم اسفند ۹۷ اين دانشکده بار ديگر جانگرفت، زنده شد و درخشيد. بزرگداشت پنجاهمين سالگرد تأسيس دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي بهانه شيريني بود تا فکر برپايي آن بين چند فارغالتحصيل رشتههاي روزنامهنگاري و روابط عمومي اين دانشکده شکل گيرد. جلسات متعددي براي برپايي هرچه باشکوهتر اين مراسم در دفتر خسرو رفيعي از دانشجويان ورودي سال ۵۷ رشته روزنامهنگاري تشکيل شد و نتيجه آن شد که ساعت 9:30 صبح پنجشنبه نهم اسفند، مراسم تجليل از اين دانشکده جان که ۵۰ سال پيش با
آيندهنگري دکتر مصباحزاده تأسيس شد، کليد بخورد.مردان و زنان پا به سن گذاشته امروز و جوان و شاداب ديروز يکييکي از راه ميرسند. بوسهها پشت سرهم بر گونههاي آشنا، فرودميآيد. بازار فرياد شادي داغ است. به محض آنکه پايشان به محوطه دانشکده ميرسد، حالشان دگرگون ميشود. انگار زمان به عقب برگشته است، نشانهاي طلايي سينه با نقش آرم دانشکده روي لباسهاي بچهها خودنمايي ميکند. اگرچه تغيير شکل ساختمان دانشکده از همان ابتداي ورود توي ذوق ميزند اما بههرحال همه ميدانند که به کجا بازگشتهاند؛ بايد باشي و از نزديک ببيني اين همه شوروشوق را. لحظههاي غريبي است. گاهي آدم فکر ميکند به تصوير کشيدن صحنههايي شگفتانگيز از اين ضيافت عشق، غيرممکن مينمايد. نگاهها، آدمها را شکار ميکنند. اوضاع غريبي است. همه دلشان ميخواهد با همکلاسيهايشان روبوسي کنند. شوق ديدن سالن ۱۰۰، تريا و کلاسهاي درس سراپاي وجودم را فراگرفته با دوستان همکلاسي عزيزم سودابه ميرفخرايي و شهلا شريفي سراغ اين فضاهاي خاطرهانگيز را ميگيريم. جوان مؤدبي کليد به دست ميآيد که راه را نشانمان دهد از پلههاي ۴۵ سال پيش پايين ميرويم. شوق ديدار تريا،
جاي محبوبي که بيشتر از هر جاي ديگر در چهار سال دانشجويي در آن به سر برديم، قلبهامان را به طپش وا داشته است. درِ تريا که آن روزها مثل درهاي کافههاي تگزاس بازوبسته ميشد، سر جايش نبود. از در جديد وارد ميشويم. اول فکر ميکنيم راه را اشتباه آمدهايم. تريا، همان ترياي محبوب خودمان نيست. بين سالن تريا را با پاراوان چوبي ديوار کشيدهاند؛ يعني تريا زنانه مردانه شده است. از خانم سرمست با آن چهره گشاده مهربان صبور، خبري نيست. توي دلم غبطه ميخورم به آن روزها. يادم ميآيد که با همين همکلاسيهاي عزيز و دوستان ديگرمان دور يکي از ميزهاي تريا که حالا سر جايش نيست، گل يا پوچ بازي ميکرديم. با سگرمههاي برآمده، تريا را ترک ميکنيم.برنامه عنقریب شروع ميشود. سالن 100 محصور بين ديوارهاي بيپنجره، دارد خفه ميشود. آنوقتها که ما دانشجو بوديم، سمت حياط دانشکده پنجره داشت؛بهراحتي ميتوانستي سبزي چشمنواز باغچه را ببيني حالا اما درِ پنجرهها را بستهاند. هيچ روزنهاي به هواي تازه نيست! دوستان کارگروه در آخرين جلسه تصميم گرفتند من مجري اصلي مراسم باشم اما فکر کردم اين نقش را بهتر است خسرو رفيعي که بيشترين زحمت را براي
بهانجامرساندن اين کار بزرگ متحمل شده است، ايفا کند که الحق خوب هم از عهده برآمد. خسرو سخنانش را با اداي احترام به رفتگان و ماندگان مؤثر در تأسيس دانشکده آغاز کرد. بعد از حاضران خواست که به احترام همه آنها که در راه اعتلاي اين نهاد علمي - فرهنگي از جان مايه گذاشتند، از جاي برخيزند و يک دقيقه سکوت کنند. رفيعي آنگاه هوشنگ مدني و من را فراخواند. هوشنگ که پيشکسوت دوستداشتني همه ماست از من خواست که سخن را آغاز کنم. حرفهايم را به نام خدا آغاز کردم. آنگاه شعري خواندم كه بيت آخرش اين بود: ...کاش ما آن دو پرستو بوديم/که همه عمر، سفر ميکرديم، از بهاري به بهار ديگر... و خطاب به حاضران گفتم که شما حالا خود بهار هستيد.
بهاري که زودتر از موعد به اينجا آمدهايد. بعد گفتم متأسفم بگويم مطبوعات ما در زمستاني سرد گرفتار است و بعد آرزو کردم همه باشيم تا بهار مطبوعات را ببينيم. بعد گفتم: بزرگداشت معمولا براي آدمها گرفته ميشود، اما اينبار قرار است دانشکده خودمان را تجليل کنيم که اين کار درستي است؛ چون آن آدمها در همين دانشکدهها رشد کرده و بالنده شدهاند. پس اين بزرگداشت، تجليل از همه کساني است که در اين دانشکده درس دادهاند، درس خواندهاند و 50 سال به جامعه ايران خدمت کردهاند. بهجرئت ميتوان گفت موفقيتهاي دانشکده ما بر تارک تاريخ معاصر ايران ميدرخشد و اين درخشش ميسر نبود، اگر استادان ما نبودند. سپس هوشنگ مدني، از دانشجويان نخستين دوره دانشکده در سال ۴۶، لحظاتي با ايماواشاره حرف زد که به قول سيروس علينژاد، همدورهاش، خواست بگويد زبانش در مقابل اين همه شوق بند آمده است. برنامه با نمايش فيم کوتاهي شامل مرور خاطرات ۵۰ سال دانشکده و عکسهاي خاطرهانگيز دانشجويان دورههاي مختلف ادامه يافت که با استقبال حاضران همراه شد. پس از آن مهدي فرقاني که خود زماني دانشجوي ورودي سال ۵۰ بود و حالا رئيس همين دانشکده شده است،
ضمن ايراد سخناني، به نحوه شکلگيري اين دانشکده و نقش مؤثر استادان آن دوران در ارتقای سطح علمي روزنامهنگاران کشور پرداخت. در ادامه برنامه، عبدالله سجادي که او نيز دانشجوي دوره اول دانشکده بود و بعدها به توصيه دکتر مصباحزاده، مسئول امور دانشجويي دانشکده خودمان شد، از خاطرات گذشته اين دانشکده براي حاضران گفت. باز نوبت نمايش فيلم بود؛ فيلمي که در آن دکتر معتمدنژاد و دکتر نطقي، دو استاد محبوب ازدسترفته دانشکده، در مراسم يادبود درگذشت استاد عماد افشار سخناني ايراد کرده بودند. برنامه بزرگداشت تأسيس دانشکده سپس با اجراي منوچهر شميراني، از دانشجويان رشته روزنامهنگاري ورودي سال ۵۳، ادامه يافت و ضمن آن جواد قاسمي، فارغالتحصيل رشته روابطعمومي و دبير کارگروه برگزاري اين مراسم، گزارشي از نحوه شکلگيري برنامه بزرگداشت دانشکده ارائه کرد و سپس حسين افخمي، دانشجوي ورودي سال ۵۵ روزنامهنگاري که بعدها استاد همين دانشکده شد، سخناني ايراد کرد. سعيد منصورافشار، ورودي سال ۵۳ در رشته روابطعمومي، پشت ميکروفون قرار گرفت و چنان از دل سخن گفت که بيترديد بر دلها نشست. او از تأثير بيچونوچراي آموختهها در زندگي و
کارمان گفت و در ميان شور و شوق فراوان حاضران، ثريا قزلاياق، شهناز اژخ و نرگس کياني پشت ميکرفون قرار گرفتند و خاطراتی شنيدني از عهد دانشجويي خود براي حاضران گفتند.
برنامه سخنرانيها که تمام شد، نوبت پذيرايي رسيد. آنسوتر، روي ميز، با نظمي خاص کوکتل ميوه و شيرينيهاي خوشمزه و در کنارشان قهوه و چاي به شکلي آبرومندانه براي دانشجويان ديروز و مردان و زنان اکثرا موفق امروز چيده شده بود.
وقتي داشتيم از درِ اصلي ساختمان دانشکده بيرون ميآمديم، لحظهاي حس کردم روح ميرزاصالح شيرازي، بنيانگذار روزنامه و روزنامهنويسي در ايران، بر فراز آسمان دانشکده محبوبمان در پرواز است. به دوستانم گفتم معلوم است ميرزا، از تأسيس اين دانشکده غرق در شادي است. انگار از دکتر مصباحزاده، بنيانگذار دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي خشنود است؛ دست آخر درحاليکه با دانشکده محبوبم وداع ميکردم، در دلم ياد استادان بزرگ و ارزشمندي مانند زندهيادان دکتر معتمدنژاد، دکتر نطقي، دکتر ابوالحمد، دکتر منوچهر فرهنگ، دکتر حميد مصدق، استاد عماد افشار، استاد رضا مرزبان، استاد مسعود معصومي، استاد بهروز موسوي، منوچهر اميري، ايرج مصباحزاده و استاداني که عمرشان دراز باد ازجمله دکتر صدرالدين الهي، دکتر حسن صفوي، دکتر عليقلي محموديبختياري، دکتر حسن انوري، دکتر زارعي، دکتر حجتي، دکتر استعلامي، دکتر صالحي، شاپور راسخ و فرجالله صبا افتادم و ستايششان کردم و به يادشان در دلم خواندم که
صبر بسيار ببايد پدر پير فلک را
تا دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد.
مقدمه
پنجاهمين سال تأسيس دانشكده علوم ارتباطات اجتماعي روز نهم اسفندماه در سالن ١٠٠ اين دانشكده كه در سالهاي اول محل تشكيل كلاسهاي مسائل روز بود، برگزار شد و دانشآموختگان رشتههاي روزنامهنگاري و روابط عمومي درباره اهميت دانشكده خود سخن گفتند. دانشكده علوم ارتباطات اجتماعي را در سال ١٣٤٦ دكتر مصطفي مصباحزاده، بنيانگذار مؤسسه كيهان با رشتههاي تازه و مدرني كه تا آن زمان سابقه نداشت، تأسيس کرد و فارغالتحصيلان آن، هم در مطبوعات كشور و هم در ادارات روابط عمومي نقش بسيار مهمي در ٥٠ سال گذشته ايفا كردهاند. آنچه در پي ميآيد، گزارش دلنشاني است كه آقاي رضا قويفكر، روزنامهنگار درباره اين مراسم و بزرگداشت دانشكدهاي نوشته كه خود در آن تحصيل كرده است.
***
گويي هزار سال حرف براي گفتن دارند اين جماعت عاشق که ماههاست چشمانتظار اين روز، لحظهشماري کردهاند. اينان، زنان و مرداني هستند که وقتي درسشان تمام شد و رفتند جوان و شاداب بودند و آماده کار و حالا که پس از ۵۰ سال بازگشتهاند، موهايشان سپيد شده است. برخي با عصايي در دست آمدهاند و عدهاي از پشت عينک زمان دربهدر دنبال ياري ديرين ميگردند. هرکدام به عشق اين روز از يک گوشه دنيا راهي شدهاند؛ يکي از آمريکا، آن ديگري از کانادا و چندتايي هم از مشهد و گرگان و اهواز. اما همه يک وجه مشترک دارند؛ همگي، دانشجوي دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي بودهاند.پنجشنبه نهم اسفند ۹۷ اين دانشکده بار ديگر جانگرفت، زنده شد و درخشيد. بزرگداشت پنجاهمين سالگرد تأسيس دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي بهانه شيريني بود تا فکر برپايي آن بين چند فارغالتحصيل رشتههاي روزنامهنگاري و روابط عمومي اين دانشکده شکل گيرد. جلسات متعددي براي برپايي هرچه باشکوهتر اين مراسم در دفتر خسرو رفيعي از دانشجويان ورودي سال ۵۷ رشته روزنامهنگاري تشکيل شد و نتيجه آن شد که ساعت 9:30 صبح پنجشنبه نهم اسفند، مراسم تجليل از اين دانشکده جان که ۵۰ سال پيش با
آيندهنگري دکتر مصباحزاده تأسيس شد، کليد بخورد.مردان و زنان پا به سن گذاشته امروز و جوان و شاداب ديروز يکييکي از راه ميرسند. بوسهها پشت سرهم بر گونههاي آشنا، فرودميآيد. بازار فرياد شادي داغ است. به محض آنکه پايشان به محوطه دانشکده ميرسد، حالشان دگرگون ميشود. انگار زمان به عقب برگشته است، نشانهاي طلايي سينه با نقش آرم دانشکده روي لباسهاي بچهها خودنمايي ميکند. اگرچه تغيير شکل ساختمان دانشکده از همان ابتداي ورود توي ذوق ميزند اما بههرحال همه ميدانند که به کجا بازگشتهاند؛ بايد باشي و از نزديک ببيني اين همه شوروشوق را. لحظههاي غريبي است. گاهي آدم فکر ميکند به تصوير کشيدن صحنههايي شگفتانگيز از اين ضيافت عشق، غيرممکن مينمايد. نگاهها، آدمها را شکار ميکنند. اوضاع غريبي است. همه دلشان ميخواهد با همکلاسيهايشان روبوسي کنند. شوق ديدن سالن ۱۰۰، تريا و کلاسهاي درس سراپاي وجودم را فراگرفته با دوستان همکلاسي عزيزم سودابه ميرفخرايي و شهلا شريفي سراغ اين فضاهاي خاطرهانگيز را ميگيريم. جوان مؤدبي کليد به دست ميآيد که راه را نشانمان دهد از پلههاي ۴۵ سال پيش پايين ميرويم. شوق ديدار تريا،
جاي محبوبي که بيشتر از هر جاي ديگر در چهار سال دانشجويي در آن به سر برديم، قلبهامان را به طپش وا داشته است. درِ تريا که آن روزها مثل درهاي کافههاي تگزاس بازوبسته ميشد، سر جايش نبود. از در جديد وارد ميشويم. اول فکر ميکنيم راه را اشتباه آمدهايم. تريا، همان ترياي محبوب خودمان نيست. بين سالن تريا را با پاراوان چوبي ديوار کشيدهاند؛ يعني تريا زنانه مردانه شده است. از خانم سرمست با آن چهره گشاده مهربان صبور، خبري نيست. توي دلم غبطه ميخورم به آن روزها. يادم ميآيد که با همين همکلاسيهاي عزيز و دوستان ديگرمان دور يکي از ميزهاي تريا که حالا سر جايش نيست، گل يا پوچ بازي ميکرديم. با سگرمههاي برآمده، تريا را ترک ميکنيم.برنامه عنقریب شروع ميشود. سالن 100 محصور بين ديوارهاي بيپنجره، دارد خفه ميشود. آنوقتها که ما دانشجو بوديم، سمت حياط دانشکده پنجره داشت؛بهراحتي ميتوانستي سبزي چشمنواز باغچه را ببيني حالا اما درِ پنجرهها را بستهاند. هيچ روزنهاي به هواي تازه نيست! دوستان کارگروه در آخرين جلسه تصميم گرفتند من مجري اصلي مراسم باشم اما فکر کردم اين نقش را بهتر است خسرو رفيعي که بيشترين زحمت را براي
بهانجامرساندن اين کار بزرگ متحمل شده است، ايفا کند که الحق خوب هم از عهده برآمد. خسرو سخنانش را با اداي احترام به رفتگان و ماندگان مؤثر در تأسيس دانشکده آغاز کرد. بعد از حاضران خواست که به احترام همه آنها که در راه اعتلاي اين نهاد علمي - فرهنگي از جان مايه گذاشتند، از جاي برخيزند و يک دقيقه سکوت کنند. رفيعي آنگاه هوشنگ مدني و من را فراخواند. هوشنگ که پيشکسوت دوستداشتني همه ماست از من خواست که سخن را آغاز کنم. حرفهايم را به نام خدا آغاز کردم. آنگاه شعري خواندم كه بيت آخرش اين بود: ...کاش ما آن دو پرستو بوديم/که همه عمر، سفر ميکرديم، از بهاري به بهار ديگر... و خطاب به حاضران گفتم که شما حالا خود بهار هستيد.
بهاري که زودتر از موعد به اينجا آمدهايد. بعد گفتم متأسفم بگويم مطبوعات ما در زمستاني سرد گرفتار است و بعد آرزو کردم همه باشيم تا بهار مطبوعات را ببينيم. بعد گفتم: بزرگداشت معمولا براي آدمها گرفته ميشود، اما اينبار قرار است دانشکده خودمان را تجليل کنيم که اين کار درستي است؛ چون آن آدمها در همين دانشکدهها رشد کرده و بالنده شدهاند. پس اين بزرگداشت، تجليل از همه کساني است که در اين دانشکده درس دادهاند، درس خواندهاند و 50 سال به جامعه ايران خدمت کردهاند. بهجرئت ميتوان گفت موفقيتهاي دانشکده ما بر تارک تاريخ معاصر ايران ميدرخشد و اين درخشش ميسر نبود، اگر استادان ما نبودند. سپس هوشنگ مدني، از دانشجويان نخستين دوره دانشکده در سال ۴۶، لحظاتي با ايماواشاره حرف زد که به قول سيروس علينژاد، همدورهاش، خواست بگويد زبانش در مقابل اين همه شوق بند آمده است. برنامه با نمايش فيم کوتاهي شامل مرور خاطرات ۵۰ سال دانشکده و عکسهاي خاطرهانگيز دانشجويان دورههاي مختلف ادامه يافت که با استقبال حاضران همراه شد. پس از آن مهدي فرقاني که خود زماني دانشجوي ورودي سال ۵۰ بود و حالا رئيس همين دانشکده شده است،
ضمن ايراد سخناني، به نحوه شکلگيري اين دانشکده و نقش مؤثر استادان آن دوران در ارتقای سطح علمي روزنامهنگاران کشور پرداخت. در ادامه برنامه، عبدالله سجادي که او نيز دانشجوي دوره اول دانشکده بود و بعدها به توصيه دکتر مصباحزاده، مسئول امور دانشجويي دانشکده خودمان شد، از خاطرات گذشته اين دانشکده براي حاضران گفت. باز نوبت نمايش فيلم بود؛ فيلمي که در آن دکتر معتمدنژاد و دکتر نطقي، دو استاد محبوب ازدسترفته دانشکده، در مراسم يادبود درگذشت استاد عماد افشار سخناني ايراد کرده بودند. برنامه بزرگداشت تأسيس دانشکده سپس با اجراي منوچهر شميراني، از دانشجويان رشته روزنامهنگاري ورودي سال ۵۳، ادامه يافت و ضمن آن جواد قاسمي، فارغالتحصيل رشته روابطعمومي و دبير کارگروه برگزاري اين مراسم، گزارشي از نحوه شکلگيري برنامه بزرگداشت دانشکده ارائه کرد و سپس حسين افخمي، دانشجوي ورودي سال ۵۵ روزنامهنگاري که بعدها استاد همين دانشکده شد، سخناني ايراد کرد. سعيد منصورافشار، ورودي سال ۵۳ در رشته روابطعمومي، پشت ميکروفون قرار گرفت و چنان از دل سخن گفت که بيترديد بر دلها نشست. او از تأثير بيچونوچراي آموختهها در زندگي و
کارمان گفت و در ميان شور و شوق فراوان حاضران، ثريا قزلاياق، شهناز اژخ و نرگس کياني پشت ميکرفون قرار گرفتند و خاطراتی شنيدني از عهد دانشجويي خود براي حاضران گفتند.
برنامه سخنرانيها که تمام شد، نوبت پذيرايي رسيد. آنسوتر، روي ميز، با نظمي خاص کوکتل ميوه و شيرينيهاي خوشمزه و در کنارشان قهوه و چاي به شکلي آبرومندانه براي دانشجويان ديروز و مردان و زنان اکثرا موفق امروز چيده شده بود.
وقتي داشتيم از درِ اصلي ساختمان دانشکده بيرون ميآمديم، لحظهاي حس کردم روح ميرزاصالح شيرازي، بنيانگذار روزنامه و روزنامهنويسي در ايران، بر فراز آسمان دانشکده محبوبمان در پرواز است. به دوستانم گفتم معلوم است ميرزا، از تأسيس اين دانشکده غرق در شادي است. انگار از دکتر مصباحزاده، بنيانگذار دانشکده علوم ارتباطات اجتماعي خشنود است؛ دست آخر درحاليکه با دانشکده محبوبم وداع ميکردم، در دلم ياد استادان بزرگ و ارزشمندي مانند زندهيادان دکتر معتمدنژاد، دکتر نطقي، دکتر ابوالحمد، دکتر منوچهر فرهنگ، دکتر حميد مصدق، استاد عماد افشار، استاد رضا مرزبان، استاد مسعود معصومي، استاد بهروز موسوي، منوچهر اميري، ايرج مصباحزاده و استاداني که عمرشان دراز باد ازجمله دکتر صدرالدين الهي، دکتر حسن صفوي، دکتر عليقلي محموديبختياري، دکتر حسن انوري، دکتر زارعي، دکتر حجتي، دکتر استعلامي، دکتر صالحي، شاپور راسخ و فرجالله صبا افتادم و ستايششان کردم و به يادشان در دلم خواندم که
صبر بسيار ببايد پدر پير فلک را
تا دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.