«نه» به استعفاي ظريف
محمدتقي فاضلميبدي*
کشور گرفتار چالشهاي سياسي است و در اين شرايط استعفاي دکتر ظريف ميتواند بهمثابه يک شوک، شرايط را دشوارتر و افق تعاملات سياسي با جهان را مبهم کند. آنطور که رئيسجمهور روز گذشته در سخنان خود اعلام کرد، احتمالا او هم موافق استعفا نيست و نبايد استعفاي وزير خارجه را بپذيرد. ديپلمات باسابقهاي که حاصل ديپلماسي ايران در سالهاي پس از انقلاب است و براي سربلندي کشور بيوقفه تلاش کرده و کشور را از انزواي سياسي که بر اثر سياستهاي غلط دولتهای نهم و دهم ايجاد شده، به در آورده و سايه شوم تحريمهاي هستهاي را از سر ايران برداشته، به اين اميد که در برابر افراطيون داخل و خارج از منافع ملي صيانت کند، نبايد از عرصه سياست کنار برود. هرچند کار براي ظريف در شرايط فعلي منطقه و جهان و با وجود برخي ناهماهنگيهاي داخلي بسيار سخت و دشوار است و سياستهاي موازي راه را براي دولت ناهموار کرده؛ اما چارهاي جز مديريت شرايط موجود نيست. نبايد فرصتي فراهم کرد تا کساني که دلشان براي منافع و مصالح ملي نميسوزد، جشن بگيرند. آنان همسو با برخي سياسيون آمريکا و اسرائيل خوشحالي ميکنند و به دلیل اينکه چوب لاي چرخ وزارت خارجه گذاشتن آنان به ثمر نشسته، براي خود پيروزي متصور هستند. بايد دانست رفتن وزيري که کارشناسانه و عاقلانه عمل ميکرد، جاي خوشحالي براي هيچ ايراني باانصافي باقي نميگذارد. هدف همه نيروهاي حامي منافع ايران در شرايط موجود، بايد غلبه مديريت ديپلماسي بر ساير شيوهها باشد. راه نجات کشور از مشکلات امروز، جز از مسير مذاکره و راهحل ديپلماتيک نميگذرد. بايد قدر ظريف را شناخت و تلاشهاي او را در همه سالهايي که بهعنوان فرزند ايران در وزارت خارجه در مسئوليتهاي مختلف خدمت کرده، مورد تمجيد قرار داد. سياستهاي افراطي جز زيان براي کشور و معيشت و آرامش مردم، دستاوردي ندارد. بيترديد از روزي که دکتر ظريف گام در عرصه مديريت ديپلماسي ايران گذاشت، کساني که همواره در فکر نابودي مصالح ملت ايران بودند، سعي کردند ديپلماسي او را از کار انداخته و آن را بيثمر جلوه دهند. به نظر ميرسد کساني که در خارج از ايران در انتظار برهمخوردن شرايط نظام هستند؛ بهويژه افراطيون خارجي در تضعيف ظريف و سياست خارجي تعاملگرايانه او بيتأثير نبودند. شگفت اينکه درست در زماني که دشمنان مردم ايران و تماميت ارضي کشور در خارج از طريق تضعيف توافق تاريخي هستهاي برجام و اخلال در مذاکرات فعلي با اتحاديه اروپا، شب و روز نميشناسند، عدهاي در داخل با آنان همسو عمل ميکنند و با جعل اخبار و بياختيار نشاندادن وزارت خارجه، به آنان آدرس غلط ميدهند. روزي ظريف را محکوم ميکردند که چرا برجام را پذيرفته است؛ درحاليکه برجام تصميم نظام بود و روزي که ايالات متحده از آن خارج شد، همواره با دولت از در چالش و نزاع درآمدند که چرا ترامپ از برجام خارج شد؟ اينها نشاندهنده اين است که اين دسته از مخالفان، جز تضعيف روش وزارت خارجه در دوران ظريف، هدفي نداشته و ندارند. آنها با هر نوع ادبيات و هر ابزاري وارد کارزار شدند، از برخي تريبونها گرفته تا رسانههاي پرتعداد در اختيار و صداوسيما. از روزي که بحث FATF مطرح شده و ايران براي ادامه معاملات بانکي نيازمند همراهي با تصميمات جهاني است، باز هم مخالفان برجام در مقام مخالفت با پذيرش لوايح چهارگانه گروه ويژه اقدام مالي برآمدهاند. شکي وجود ندارد که لوايح مد نظر گروه اقدام مالي، داراي پيشينه کارشناسي و عقلايي است. تحليلگران، نخبگان و عقلاي سياسي کشور بر اين عقيدهاند که ايران با حفظ امنيت ملي خود ميتواند اين لوايح را بپذيرد.
دولت آن را به مجلس برده، مجلس آن را تصويب کرده و رئيسجمهوری نيز آن را لازمه ارتباط حتي با دوستان ايران اعلام کرده است؛ اما موانع موجود، کار را براي دکتر ظريف و وزارت خارجه دشوار کرده است. هرکسي حق نقد و انتقاد از عملکردها را دارد؛ اما بايد داراي چارچوب علمي و کارشناسي و نه از روي منافع جناحي و سياسي بيان شود. متأسفانه موضوع مهم سياست خارجي، به شيوهاي مغرضانه دستخوش مخالفتهاي داخلي با تنشزدايي در سياست خارجي شده است. انتظار اين است که دکتر ظريف در اين شرايط حساس استعفاي خود را پس بگيرد و محکم و باصلابت، همان روش عقلايي و ديپلماسي را دنبال کند تا کشور از اين چالشهاي سياسي عبور کند.
*عضو مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم
کشور گرفتار چالشهاي سياسي است و در اين شرايط استعفاي دکتر ظريف ميتواند بهمثابه يک شوک، شرايط را دشوارتر و افق تعاملات سياسي با جهان را مبهم کند. آنطور که رئيسجمهور روز گذشته در سخنان خود اعلام کرد، احتمالا او هم موافق استعفا نيست و نبايد استعفاي وزير خارجه را بپذيرد. ديپلمات باسابقهاي که حاصل ديپلماسي ايران در سالهاي پس از انقلاب است و براي سربلندي کشور بيوقفه تلاش کرده و کشور را از انزواي سياسي که بر اثر سياستهاي غلط دولتهای نهم و دهم ايجاد شده، به در آورده و سايه شوم تحريمهاي هستهاي را از سر ايران برداشته، به اين اميد که در برابر افراطيون داخل و خارج از منافع ملي صيانت کند، نبايد از عرصه سياست کنار برود. هرچند کار براي ظريف در شرايط فعلي منطقه و جهان و با وجود برخي ناهماهنگيهاي داخلي بسيار سخت و دشوار است و سياستهاي موازي راه را براي دولت ناهموار کرده؛ اما چارهاي جز مديريت شرايط موجود نيست. نبايد فرصتي فراهم کرد تا کساني که دلشان براي منافع و مصالح ملي نميسوزد، جشن بگيرند. آنان همسو با برخي سياسيون آمريکا و اسرائيل خوشحالي ميکنند و به دلیل اينکه چوب لاي چرخ وزارت خارجه گذاشتن آنان به ثمر نشسته، براي خود پيروزي متصور هستند. بايد دانست رفتن وزيري که کارشناسانه و عاقلانه عمل ميکرد، جاي خوشحالي براي هيچ ايراني باانصافي باقي نميگذارد. هدف همه نيروهاي حامي منافع ايران در شرايط موجود، بايد غلبه مديريت ديپلماسي بر ساير شيوهها باشد. راه نجات کشور از مشکلات امروز، جز از مسير مذاکره و راهحل ديپلماتيک نميگذرد. بايد قدر ظريف را شناخت و تلاشهاي او را در همه سالهايي که بهعنوان فرزند ايران در وزارت خارجه در مسئوليتهاي مختلف خدمت کرده، مورد تمجيد قرار داد. سياستهاي افراطي جز زيان براي کشور و معيشت و آرامش مردم، دستاوردي ندارد. بيترديد از روزي که دکتر ظريف گام در عرصه مديريت ديپلماسي ايران گذاشت، کساني که همواره در فکر نابودي مصالح ملت ايران بودند، سعي کردند ديپلماسي او را از کار انداخته و آن را بيثمر جلوه دهند. به نظر ميرسد کساني که در خارج از ايران در انتظار برهمخوردن شرايط نظام هستند؛ بهويژه افراطيون خارجي در تضعيف ظريف و سياست خارجي تعاملگرايانه او بيتأثير نبودند. شگفت اينکه درست در زماني که دشمنان مردم ايران و تماميت ارضي کشور در خارج از طريق تضعيف توافق تاريخي هستهاي برجام و اخلال در مذاکرات فعلي با اتحاديه اروپا، شب و روز نميشناسند، عدهاي در داخل با آنان همسو عمل ميکنند و با جعل اخبار و بياختيار نشاندادن وزارت خارجه، به آنان آدرس غلط ميدهند. روزي ظريف را محکوم ميکردند که چرا برجام را پذيرفته است؛ درحاليکه برجام تصميم نظام بود و روزي که ايالات متحده از آن خارج شد، همواره با دولت از در چالش و نزاع درآمدند که چرا ترامپ از برجام خارج شد؟ اينها نشاندهنده اين است که اين دسته از مخالفان، جز تضعيف روش وزارت خارجه در دوران ظريف، هدفي نداشته و ندارند. آنها با هر نوع ادبيات و هر ابزاري وارد کارزار شدند، از برخي تريبونها گرفته تا رسانههاي پرتعداد در اختيار و صداوسيما. از روزي که بحث FATF مطرح شده و ايران براي ادامه معاملات بانکي نيازمند همراهي با تصميمات جهاني است، باز هم مخالفان برجام در مقام مخالفت با پذيرش لوايح چهارگانه گروه ويژه اقدام مالي برآمدهاند. شکي وجود ندارد که لوايح مد نظر گروه اقدام مالي، داراي پيشينه کارشناسي و عقلايي است. تحليلگران، نخبگان و عقلاي سياسي کشور بر اين عقيدهاند که ايران با حفظ امنيت ملي خود ميتواند اين لوايح را بپذيرد.
دولت آن را به مجلس برده، مجلس آن را تصويب کرده و رئيسجمهوری نيز آن را لازمه ارتباط حتي با دوستان ايران اعلام کرده است؛ اما موانع موجود، کار را براي دکتر ظريف و وزارت خارجه دشوار کرده است. هرکسي حق نقد و انتقاد از عملکردها را دارد؛ اما بايد داراي چارچوب علمي و کارشناسي و نه از روي منافع جناحي و سياسي بيان شود. متأسفانه موضوع مهم سياست خارجي، به شيوهاي مغرضانه دستخوش مخالفتهاي داخلي با تنشزدايي در سياست خارجي شده است. انتظار اين است که دکتر ظريف در اين شرايط حساس استعفاي خود را پس بگيرد و محکم و باصلابت، همان روش عقلايي و ديپلماسي را دنبال کند تا کشور از اين چالشهاي سياسي عبور کند.
*عضو مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.