|

مردن از سرما

نسيم آصف: «چيزهاي عجيب و غريبي مي‌ديدم كه ناگهان از خواب پريدم. وقتي فهميدم همه‌اش رويا بوده، پكر شدم. در خواب، پيرمردي خرقه‌پوش بالاي سرم مي‌چرخيد و صدا مي‌زد فاروق، فاروق! گويا مي‌خواست راز تاريخ را بر من فاش كند. اما قصد داشت پيش از گفتن راز آزارم بدهد. باور دارم كه هرچيز تاواني دارد، بنابراين با خودم گفتم آزار را تحمل مي‌كنم تا بتوانم راز را بشنوم. با شرمندگي داندان‌هايم را به هم مي‌فشردم و صبوري مي‌كردم تا شايد به هدفم برسم. اما سرانجام كاسه صبرم لبريز شد و خيس عرق از خواب بيدار شدم. صداي همهمه پلاژ و موتورها و ماشين‌ها را مي‌شنيدم». اين بخشي از رمان «خانه خاموش» اورهان پاموك است كه به تازگي با ترجمه مژده الفت در نشر ماهي به چاپ رسيده است. «خانه خاموش» رماني است كه پيش‌ از اين چند ترجمه مختلف از آن به زبان فارسي وجود داشت و اين موضوعي است كه مژده الفت نيز در يادداشت ابتدايي كتاب به آن اشاره كرده و دلايل خود از انتشار ترجمه‌اش را شرح داده است. او در يادداشت كوتاهش نوشته زماني كه مشغول ترجمه «خانه خاموش» بوده چند ترجمه از آن با فواصلي كوتاه به چاپ مي‌رسند و گرچه در ابتدا از صرافت ادامه كار مي‌افتد اما بعد از آنكه ترجمه‌هاي موجود را مي‌خواند تصميم مي‌گيرد كه ترجمه‌اش را كامل و منتشر كند چراكه «بهترين راه نقد ترجمه يك كتاب ترجمه دوباره آن است.» «خانه خاموش» روايتي از سه نسل در سال‌هاي سياه دهه هشتاد تركيه است؛ سال‌هايي پر از التهاب و ياس و نااميدي. ماجراي رمان با سفر دو برادر و يك خواهر براي گذراندن تعطيلات تابستاني و ديدن مادربزرگشان شكل مي‌گيرد و مثل اغلب آثار پاموك چند راوي دارد. در بخشي ديگر از رمان مي‌خوانيم: «ساعت از نيمه‌شب گذشته بود، اما هنوز تق‌وپوقشان را مي‌شنيدم. كنجكاو بودم بدانم آن پايين چه مي‌كنند. چرا نمي‌خوابيدند و مرا با سكوت شب تنها نمي‌گذاشتند؟ از روي تخت بلند شدم، رفتم كنار پنجره و پايين را نگاه كردم. نور اتاق رجب افتاده بود توي باغ. چه كار داري مي‌كني، كوتوله؟ ترسيدم! خيلي موذي است. وقتي نگاهم مي‌كند، مي‌فهمم تك‌تك حركاتم را با دقت زير نظر گرفته است و دارد توي آن كله بزرگش نقشه مي‌كشد. گويا خيال داشتند شب‌ها را هم زهرمارم كنند و تفكراتم را آلوده...».
«آتش‌بازي» عنوان مجموعه داستاني از ريچارد فورد است كه توسط اميرمهدي حقيقت به فارسي ترجمه شده و نشر ماهي آن را به چاپ رسانده است. اين كتاب شامل نه داستان است كه از نخستين مجموعه داستان كوتاه ريچارد فورد با نام «راك اسپرينگز» انتخاب شده‌اند. ريچارد فورد بعد از انتشار اين مجموعه داستان به يكي از مشهورترين داستان‌كوتاه‌نويسان آمريكايي نسل خود بدل شد. فورد از نويسندگان معاصر آمريكايي است كه در سال 1944 متولد شد و در ابتدا با نوشتن رمان وارد عرصه ادبيات شد. «از يك تكه از قلبم» و «خوش‌شانسي نهايي» از اولين كتاب‌هاي منتشرشده فورد بودند. مترجم «آتش‌بازي»، درباره داستان‌هايي كه در اين كتاب انتخاب و ترجمه كرده نوشته كه اغلب آنها حكايت مادران و پدران بدحال يا بدآورده و اثري كه حال و روز آنها بر زندگي فرزندانشان مي‌گذارد است. راوي‌هاي داستان‌ها حدود بيست‌وپنج تا چهل سال دارند و آنها ماجراهايي را در گذشته خود به ياد مي‌آوردند به اين اميد كه معني و اثر آن را در زندگي امروز خود دريابند. خاطره‌هاي آنها عمدتا به اواخر دوره نوجواني‌شان و چيزهايي كه از دست داده‌اند بازمي‌گردد. در اين داستان‌ها، آدم‌ها غالبا تنها و دور از خانه هستند و مشخصا در چهار داستان راوي به زندگي ازهم‌پاشيده خانواده خود مي‌انديشد. مترجم همچنين به اين نكته اشاره كرده كه رابطه فرزندان با پدر و مادرشان از دغدغه‌هاي هميشگي ريچارد فورد در آثار داستاني‌اش بوده است. با اين همه خود فورد گفته است كه هيچ‌وقت احساس تنهايي نكرده و پدر و مادرش زندگي خوبي داشته‌اند و خودش هم با همسرش زندگي موفقي دارند. در بخشي از داستان «مردن از سرما» كه در اين مجموعه ترجمه شده مي‌خوانيم: «خيلي وقت بود به شهر برنگشته بودم، شايد يك‌ ماه. سرانجام كارم در سيلور بو به آخر رسيده بود. هوا كه سرد شد، ديگر آن‌جا نماندم و برگشتم بيترروت پيش مادرم. مي‌خواستم كمي پس‌انداز كنم، براي وقتي اوضاع بدتر مي‌شود. مادرم آن موقع دوستي داشت به اسم هارلي ريوس، يك جوينده نفت كهنه‌كار. من و هارلي نتوانستيم با هم كنار بياييم، هرچند به نظرم او در اين قضيه تقصيري نداشت. هارلي در وايومينگ، در نزديكي شهر جيلت كه دوران شكوفايي نفتي‌اش تمام شده بود، از كار اخراج شده بود. او دقيقا همان كاري را مي‌كرد كه من مي‌كردم، با اين فرق كه نوبت او زودتر از من رسيده بود».

نسيم آصف: «چيزهاي عجيب و غريبي مي‌ديدم كه ناگهان از خواب پريدم. وقتي فهميدم همه‌اش رويا بوده، پكر شدم. در خواب، پيرمردي خرقه‌پوش بالاي سرم مي‌چرخيد و صدا مي‌زد فاروق، فاروق! گويا مي‌خواست راز تاريخ را بر من فاش كند. اما قصد داشت پيش از گفتن راز آزارم بدهد. باور دارم كه هرچيز تاواني دارد، بنابراين با خودم گفتم آزار را تحمل مي‌كنم تا بتوانم راز را بشنوم. با شرمندگي داندان‌هايم را به هم مي‌فشردم و صبوري مي‌كردم تا شايد به هدفم برسم. اما سرانجام كاسه صبرم لبريز شد و خيس عرق از خواب بيدار شدم. صداي همهمه پلاژ و موتورها و ماشين‌ها را مي‌شنيدم». اين بخشي از رمان «خانه خاموش» اورهان پاموك است كه به تازگي با ترجمه مژده الفت در نشر ماهي به چاپ رسيده است. «خانه خاموش» رماني است كه پيش‌ از اين چند ترجمه مختلف از آن به زبان فارسي وجود داشت و اين موضوعي است كه مژده الفت نيز در يادداشت ابتدايي كتاب به آن اشاره كرده و دلايل خود از انتشار ترجمه‌اش را شرح داده است. او در يادداشت كوتاهش نوشته زماني كه مشغول ترجمه «خانه خاموش» بوده چند ترجمه از آن با فواصلي كوتاه به چاپ مي‌رسند و گرچه در ابتدا از صرافت ادامه كار مي‌افتد اما بعد از آنكه ترجمه‌هاي موجود را مي‌خواند تصميم مي‌گيرد كه ترجمه‌اش را كامل و منتشر كند چراكه «بهترين راه نقد ترجمه يك كتاب ترجمه دوباره آن است.» «خانه خاموش» روايتي از سه نسل در سال‌هاي سياه دهه هشتاد تركيه است؛ سال‌هايي پر از التهاب و ياس و نااميدي. ماجراي رمان با سفر دو برادر و يك خواهر براي گذراندن تعطيلات تابستاني و ديدن مادربزرگشان شكل مي‌گيرد و مثل اغلب آثار پاموك چند راوي دارد. در بخشي ديگر از رمان مي‌خوانيم: «ساعت از نيمه‌شب گذشته بود، اما هنوز تق‌وپوقشان را مي‌شنيدم. كنجكاو بودم بدانم آن پايين چه مي‌كنند. چرا نمي‌خوابيدند و مرا با سكوت شب تنها نمي‌گذاشتند؟ از روي تخت بلند شدم، رفتم كنار پنجره و پايين را نگاه كردم. نور اتاق رجب افتاده بود توي باغ. چه كار داري مي‌كني، كوتوله؟ ترسيدم! خيلي موذي است. وقتي نگاهم مي‌كند، مي‌فهمم تك‌تك حركاتم را با دقت زير نظر گرفته است و دارد توي آن كله بزرگش نقشه مي‌كشد. گويا خيال داشتند شب‌ها را هم زهرمارم كنند و تفكراتم را آلوده...».
«آتش‌بازي» عنوان مجموعه داستاني از ريچارد فورد است كه توسط اميرمهدي حقيقت به فارسي ترجمه شده و نشر ماهي آن را به چاپ رسانده است. اين كتاب شامل نه داستان است كه از نخستين مجموعه داستان كوتاه ريچارد فورد با نام «راك اسپرينگز» انتخاب شده‌اند. ريچارد فورد بعد از انتشار اين مجموعه داستان به يكي از مشهورترين داستان‌كوتاه‌نويسان آمريكايي نسل خود بدل شد. فورد از نويسندگان معاصر آمريكايي است كه در سال 1944 متولد شد و در ابتدا با نوشتن رمان وارد عرصه ادبيات شد. «از يك تكه از قلبم» و «خوش‌شانسي نهايي» از اولين كتاب‌هاي منتشرشده فورد بودند. مترجم «آتش‌بازي»، درباره داستان‌هايي كه در اين كتاب انتخاب و ترجمه كرده نوشته كه اغلب آنها حكايت مادران و پدران بدحال يا بدآورده و اثري كه حال و روز آنها بر زندگي فرزندانشان مي‌گذارد است. راوي‌هاي داستان‌ها حدود بيست‌وپنج تا چهل سال دارند و آنها ماجراهايي را در گذشته خود به ياد مي‌آوردند به اين اميد كه معني و اثر آن را در زندگي امروز خود دريابند. خاطره‌هاي آنها عمدتا به اواخر دوره نوجواني‌شان و چيزهايي كه از دست داده‌اند بازمي‌گردد. در اين داستان‌ها، آدم‌ها غالبا تنها و دور از خانه هستند و مشخصا در چهار داستان راوي به زندگي ازهم‌پاشيده خانواده خود مي‌انديشد. مترجم همچنين به اين نكته اشاره كرده كه رابطه فرزندان با پدر و مادرشان از دغدغه‌هاي هميشگي ريچارد فورد در آثار داستاني‌اش بوده است. با اين همه خود فورد گفته است كه هيچ‌وقت احساس تنهايي نكرده و پدر و مادرش زندگي خوبي داشته‌اند و خودش هم با همسرش زندگي موفقي دارند. در بخشي از داستان «مردن از سرما» كه در اين مجموعه ترجمه شده مي‌خوانيم: «خيلي وقت بود به شهر برنگشته بودم، شايد يك‌ ماه. سرانجام كارم در سيلور بو به آخر رسيده بود. هوا كه سرد شد، ديگر آن‌جا نماندم و برگشتم بيترروت پيش مادرم. مي‌خواستم كمي پس‌انداز كنم، براي وقتي اوضاع بدتر مي‌شود. مادرم آن موقع دوستي داشت به اسم هارلي ريوس، يك جوينده نفت كهنه‌كار. من و هارلي نتوانستيم با هم كنار بياييم، هرچند به نظرم او در اين قضيه تقصيري نداشت. هارلي در وايومينگ، در نزديكي شهر جيلت كه دوران شكوفايي نفتي‌اش تمام شده بود، از كار اخراج شده بود. او دقيقا همان كاري را مي‌كرد كه من مي‌كردم، با اين فرق كه نوبت او زودتر از من رسيده بود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.