|

وزير امور خارجه:

اگر قرار بود مردم مقاومت کنند پس وظيفه ما چيست؟

در ماه‌هاي گذشته چندين بهانه موجب شد تا کاربران شبکه‌هاي اجتماعي به محمدجواد ظريف بتازند؛ بهانه‌هايي گاه واقعي و گاه غير‌واقعي. اما ادبيات وزير خارجه که هميشه تلاش دارد حواسش هم به مخاطب داخلي و هم مخاطب خارجي باشد، در افکار عمومي واکنش‌هايي ايجاد کرده‌ است. ازآنجاکه ظريف را به‌عنوان متولي مذاکرات هسته‌اي و برجام مي‌شناسند و به‌زعم برخي اميدها به اين توافق بيهوده بوده بخشي از نارضايتي‌ها از وضعيت اقتصادي کشور دامن وزير خارجه را نیز مي‌گيرد.
اخيرا برخي بازيکنان فوتبال ظريف را به بهانه سخنانش مورد اشاره قرار دادند و ازاین‌دست نارضايتي‌ها در شبکه‌هاي اجتماعي بسيار مي‌توان ديد.
جواد ظريف اما روز گذشته سخناني تقريبا متفاوت گفته است. او گفته «اينکه ما مي‌گویيم ما به مقاومت مردم افتخار مي‌کنيم، به اين معنا نيست که بگوييم اين وظيفه مردم است. بلکه وظيفه ماست که هم مقاومت مردم را پاس بداريم و هم فشار بر مردم را کم کنيم؛ نه اينکه بگوييم مردم هميشه مقاومت کردند، ۴۰ سال است مقاومت مي‌کنند و بازهم مقاومت خواهند کرد. خير اين‌گونه نيست. پس ما اينجا چه‌کاره‌ايم. چرا مردم ما را انتخاب کرده‌اند. اگر قرار بود مردم مقاومت کنند و همه مشکلات حل شود، پس وظيفه ما چيست؟ همان‌طور که نمي‌توانيم پشت‌پرده توطئه‌هاي امپرياليسم و نظام سلطه پنهان شويم و ناکارآمدي خودمان را گردن آنها بيندازيم، همان‌طور هم نمي‌توانيم پشت سر مقاومت مردم، خود را پنهان کنيم. ما وظيفه داريم به‌عنوان کارگزاران اين مردم فشار را از روي مردم برداريم. ما داريم تلاش‌مان را مي‌کنيم؛ اينکه چقدر موفق شويم، قضاوتش با مردم است و مهم‌تر از آن‌هم خداوند بايد قضاوت کند».محمد‌جواد ظريف در همايشي با عنوان «چندجانبه‌گرايي در سياست خارجي ايران، ظرفيت‌ها و راهبردها» سخنراني مي‌کرد و در اين همايش به اقتضائات سياست خارجي در جهان فعلي اشاره کرد.
پيش‌تر سخنان محمدجواد ظريف در برنامه صبحگاهي حالا خورشيد موجب برخي واکنش‌هاي افکار عمومي در رسانه‌هاي مجازي شده بود.
مجري از او پرسيده بود که «چرا ما هم مثل ساير کشورهاي دنيا نمي‌توانيم هم روابط ديپلماتيک خودمان را داشته باشيم و هم روي مردممان فشار نباشد؟» و محمدجواد ظريف پاسخ داده بود ««ما» خودمون اين رو انتخاب کرديم»؛ اين پاسخ او اگرچه از منظر وزير خارجه کشوري در چهارمين دهه بعد از پيروزي انقلاب صحيح به نظر مي‌رسيد اما برخي متولدين دهه‌هاي بعد از انقلاب که اساسا اهل چنين سلوکي نيستند، اين جمله را نپسنديده و به او اعتراض کردند.23 بهمن نيز نشستي با عنوان «چهار دهه سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران» برگزار شد که وزراي خارجه چهار دهه پس از انقلاب در آن حضور داشتند. جمله‌اي از سخنان ظريف در آن نشست نيز دست‌به‌دست چرخيد و افکار عمومي را با خود درگير کرد؛ «ما افتخار مي‌کنيم که به خاطر فلسطين تحت‌فشار هستيم».
او اين بار نيز سخني متفاوت از آرمان‌هاي انقلاب مطرح نکرده بود؛ به‌ويژه آنکه پخش کامل سخنانش مي‌توانست اين شائبه را رفع کند.
ظريف به سفر خود در هفته‌هاي گذشته به عراق و لبنان اشاره کرده و گفته بود «بعيد مي‌دانم وزير خارجه‌اي بتواند ادعا کند که به اين کشورها سفر مي‌کند و اين‌قدر مورد لطف اين مردم قرار مي‌گيرد که ما به مقاومت آنها افتخار مي‌کنيم. ما هيچ منتي سر مردم عراق، لبنان و سوريه نداريم، ما به مقاومت مردم عراق، سوريه و لبنان افتخار مي‌کنيم، ما به مقاومت فلسطين افتخار مي‌کنيم. ما افتخار مي‌کنيم که به خاطر فلسطين تحت‌فشار هستيم، به خاطر اينکه آنهايي که خودشان را با رژيم صهيونيستي متحد کردند، در منطقه جايي ندارند، آنهايي که امروز دارند تلاش مي‌کنند از طريق يک اتحاد پوشالي با نتانياهو به حکمراني برسند، اينها دارند بر باد خانه مي‌سازند؛ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيتُ العَنكَبُوت».
حساسيت افکار عمومي روي جملات وزير خارجه به محبوبيت رو به کاهش او بازمی‌گردد که در مسيري موازي با خياباني‌شدن سياست خارجي در سال‌هاي اخير در حال حرکت است. وزير خارجه البته اخيرا تلاش مي‌کند بيشتر با مردم همدلانه سخن بگويد؛ نظير آنچه در سخنراني روز گذشته گفته است. او اذعان کرده اگرچه مردم 40 سال مقاومت کرده‌اند اما اين وظيفه آنها نيست و اين‌گونه نيست که بازهم مقاومت کنند. او در همين سخنراني تأكيد کرده که نمي‌خواهيم از دنيا منفک باشيم اما در همين زمينه به شرايط فعلي جهان پرداخته است.
محمدجواد ظريف با بيان اينکه چندي پيش ليندسي گراهام، يکي از سناتورهاي آمريکايي حرفي را درباره سعودي‌ها زده بود، مبني بر اينکه اگر حمايت‌هاي آمريکا نبود، سعودي‌ها ظرف يک هفته مجبور بودند به زبان فارسي صحبت کنند، ادامه داد: اين سناتور روز گذشته نيز اين صحبت خود را تکرار کرده بود. آنها به‌صراحت مي‌گويند که عربستان سعودي به حمايت‌هاي آمريکا نيازمند است و اگر حمايت‌هاي آمريکا نباشد، آنها دچار مشکل مي‌شوند. موضوعي که شايد مقامات پيشين آمريکايي به اين صراحت بيان نمي‌کردند.
ظريف خاطرنشان کرد: ما ۴۰ سال بدون حمايت آمريکا زندگي کرديم. ۴۰ سال است که علي‌رغم فشارهاي آمريکا در حال زندگي‌کردن هستيم. اين سخن من به‌معناي درگيري و دعواداشتن يا جداشدن از دنيا نيست. بلکه به اين معناست که ما انتخاب کرده‌ايم و مي‌خواهيم که براي ادامه حيات خود وابسته به ديگران نباشيم. البته من يک بار اين حرف را زدم. برخي دراین‌باره مطالبي را مطرح کرده‌اند ولي منظور اين است که ما انتخاب کرده‌ايم که براي ادامه حيات خود به ديگران وابسته نباشيم و اين موضوع مهم است که اصل اين خواستن به معناي دعوا يا دادن بهانه به ديگران نيست که بتوانند از آن بهانه عليه ايران استفاده کنند و يک چهره امنيتي از ايران در عرصه بين‌المللي ارائه کند؛ مانند آنچه در موضوع هسته‌اي رخ داد. او با اشاره به پرونده هسته‌اي ايران و اينکه ايران در ذيل فصل ۷ منشور سازمان ملل متحد قرار گرفت، ادامه داد: لازمه استقلال به اين معنا نيست که به شوراي امنيت برويم يا درگيري پيدا کنيم. لازمه استقلال اين بوده که ما مي‌توانيم بدون حمايت آمريکا و غرب و حتي زير فشار آنها روي پاي خود بايستيم. قطعا حرکت در اين مسير سختي‌ها و دشواري‌هايي را نيز خواهد داشت ولي با اين استقلال و ايستادن روي پاي خود ديگر کسي نمي‌تواند بگويد که اگر ما نبوديم ظرف يک هفته ايراني‌ها مجبور بودند مثلا چيني يا روسي صحبت کنند. ما در حال تجربه‌کردن درون‌زايي هستيم که البته در کنار اين درون‌زايي بايد با دنيا نيز تعامل داشته باشيم و اين سخن به معناي جداشدن از دنيا نيست.
...اين سخن من به اين معنا نيست که امکانات نظامي و قدرت نظامي مهم نيست. چرا بسيار مهم هستند ولي در کنار آن بايد به ابزارها و امکانات ديگر نيز توجه کرد. قدرت ميداني در کنار ديپلماسي بايد هم‌افزايي داشته باشد. اين دو لازم و ملزوم هم هستند و ما هروقت اين دو را در کنار هم داشته‌ايم، توانسته‌ايم اهداف خود را به‌خوبي پيش ببريم.

در ماه‌هاي گذشته چندين بهانه موجب شد تا کاربران شبکه‌هاي اجتماعي به محمدجواد ظريف بتازند؛ بهانه‌هايي گاه واقعي و گاه غير‌واقعي. اما ادبيات وزير خارجه که هميشه تلاش دارد حواسش هم به مخاطب داخلي و هم مخاطب خارجي باشد، در افکار عمومي واکنش‌هايي ايجاد کرده‌ است. ازآنجاکه ظريف را به‌عنوان متولي مذاکرات هسته‌اي و برجام مي‌شناسند و به‌زعم برخي اميدها به اين توافق بيهوده بوده بخشي از نارضايتي‌ها از وضعيت اقتصادي کشور دامن وزير خارجه را نیز مي‌گيرد.
اخيرا برخي بازيکنان فوتبال ظريف را به بهانه سخنانش مورد اشاره قرار دادند و ازاین‌دست نارضايتي‌ها در شبکه‌هاي اجتماعي بسيار مي‌توان ديد.
جواد ظريف اما روز گذشته سخناني تقريبا متفاوت گفته است. او گفته «اينکه ما مي‌گویيم ما به مقاومت مردم افتخار مي‌کنيم، به اين معنا نيست که بگوييم اين وظيفه مردم است. بلکه وظيفه ماست که هم مقاومت مردم را پاس بداريم و هم فشار بر مردم را کم کنيم؛ نه اينکه بگوييم مردم هميشه مقاومت کردند، ۴۰ سال است مقاومت مي‌کنند و بازهم مقاومت خواهند کرد. خير اين‌گونه نيست. پس ما اينجا چه‌کاره‌ايم. چرا مردم ما را انتخاب کرده‌اند. اگر قرار بود مردم مقاومت کنند و همه مشکلات حل شود، پس وظيفه ما چيست؟ همان‌طور که نمي‌توانيم پشت‌پرده توطئه‌هاي امپرياليسم و نظام سلطه پنهان شويم و ناکارآمدي خودمان را گردن آنها بيندازيم، همان‌طور هم نمي‌توانيم پشت سر مقاومت مردم، خود را پنهان کنيم. ما وظيفه داريم به‌عنوان کارگزاران اين مردم فشار را از روي مردم برداريم. ما داريم تلاش‌مان را مي‌کنيم؛ اينکه چقدر موفق شويم، قضاوتش با مردم است و مهم‌تر از آن‌هم خداوند بايد قضاوت کند».محمد‌جواد ظريف در همايشي با عنوان «چندجانبه‌گرايي در سياست خارجي ايران، ظرفيت‌ها و راهبردها» سخنراني مي‌کرد و در اين همايش به اقتضائات سياست خارجي در جهان فعلي اشاره کرد.
پيش‌تر سخنان محمدجواد ظريف در برنامه صبحگاهي حالا خورشيد موجب برخي واکنش‌هاي افکار عمومي در رسانه‌هاي مجازي شده بود.
مجري از او پرسيده بود که «چرا ما هم مثل ساير کشورهاي دنيا نمي‌توانيم هم روابط ديپلماتيک خودمان را داشته باشيم و هم روي مردممان فشار نباشد؟» و محمدجواد ظريف پاسخ داده بود ««ما» خودمون اين رو انتخاب کرديم»؛ اين پاسخ او اگرچه از منظر وزير خارجه کشوري در چهارمين دهه بعد از پيروزي انقلاب صحيح به نظر مي‌رسيد اما برخي متولدين دهه‌هاي بعد از انقلاب که اساسا اهل چنين سلوکي نيستند، اين جمله را نپسنديده و به او اعتراض کردند.23 بهمن نيز نشستي با عنوان «چهار دهه سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران» برگزار شد که وزراي خارجه چهار دهه پس از انقلاب در آن حضور داشتند. جمله‌اي از سخنان ظريف در آن نشست نيز دست‌به‌دست چرخيد و افکار عمومي را با خود درگير کرد؛ «ما افتخار مي‌کنيم که به خاطر فلسطين تحت‌فشار هستيم».
او اين بار نيز سخني متفاوت از آرمان‌هاي انقلاب مطرح نکرده بود؛ به‌ويژه آنکه پخش کامل سخنانش مي‌توانست اين شائبه را رفع کند.
ظريف به سفر خود در هفته‌هاي گذشته به عراق و لبنان اشاره کرده و گفته بود «بعيد مي‌دانم وزير خارجه‌اي بتواند ادعا کند که به اين کشورها سفر مي‌کند و اين‌قدر مورد لطف اين مردم قرار مي‌گيرد که ما به مقاومت آنها افتخار مي‌کنيم. ما هيچ منتي سر مردم عراق، لبنان و سوريه نداريم، ما به مقاومت مردم عراق، سوريه و لبنان افتخار مي‌کنيم، ما به مقاومت فلسطين افتخار مي‌کنيم. ما افتخار مي‌کنيم که به خاطر فلسطين تحت‌فشار هستيم، به خاطر اينکه آنهايي که خودشان را با رژيم صهيونيستي متحد کردند، در منطقه جايي ندارند، آنهايي که امروز دارند تلاش مي‌کنند از طريق يک اتحاد پوشالي با نتانياهو به حکمراني برسند، اينها دارند بر باد خانه مي‌سازند؛ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيتُ العَنكَبُوت».
حساسيت افکار عمومي روي جملات وزير خارجه به محبوبيت رو به کاهش او بازمی‌گردد که در مسيري موازي با خياباني‌شدن سياست خارجي در سال‌هاي اخير در حال حرکت است. وزير خارجه البته اخيرا تلاش مي‌کند بيشتر با مردم همدلانه سخن بگويد؛ نظير آنچه در سخنراني روز گذشته گفته است. او اذعان کرده اگرچه مردم 40 سال مقاومت کرده‌اند اما اين وظيفه آنها نيست و اين‌گونه نيست که بازهم مقاومت کنند. او در همين سخنراني تأكيد کرده که نمي‌خواهيم از دنيا منفک باشيم اما در همين زمينه به شرايط فعلي جهان پرداخته است.
محمدجواد ظريف با بيان اينکه چندي پيش ليندسي گراهام، يکي از سناتورهاي آمريکايي حرفي را درباره سعودي‌ها زده بود، مبني بر اينکه اگر حمايت‌هاي آمريکا نبود، سعودي‌ها ظرف يک هفته مجبور بودند به زبان فارسي صحبت کنند، ادامه داد: اين سناتور روز گذشته نيز اين صحبت خود را تکرار کرده بود. آنها به‌صراحت مي‌گويند که عربستان سعودي به حمايت‌هاي آمريکا نيازمند است و اگر حمايت‌هاي آمريکا نباشد، آنها دچار مشکل مي‌شوند. موضوعي که شايد مقامات پيشين آمريکايي به اين صراحت بيان نمي‌کردند.
ظريف خاطرنشان کرد: ما ۴۰ سال بدون حمايت آمريکا زندگي کرديم. ۴۰ سال است که علي‌رغم فشارهاي آمريکا در حال زندگي‌کردن هستيم. اين سخن من به‌معناي درگيري و دعواداشتن يا جداشدن از دنيا نيست. بلکه به اين معناست که ما انتخاب کرده‌ايم و مي‌خواهيم که براي ادامه حيات خود وابسته به ديگران نباشيم. البته من يک بار اين حرف را زدم. برخي دراین‌باره مطالبي را مطرح کرده‌اند ولي منظور اين است که ما انتخاب کرده‌ايم که براي ادامه حيات خود به ديگران وابسته نباشيم و اين موضوع مهم است که اصل اين خواستن به معناي دعوا يا دادن بهانه به ديگران نيست که بتوانند از آن بهانه عليه ايران استفاده کنند و يک چهره امنيتي از ايران در عرصه بين‌المللي ارائه کند؛ مانند آنچه در موضوع هسته‌اي رخ داد. او با اشاره به پرونده هسته‌اي ايران و اينکه ايران در ذيل فصل ۷ منشور سازمان ملل متحد قرار گرفت، ادامه داد: لازمه استقلال به اين معنا نيست که به شوراي امنيت برويم يا درگيري پيدا کنيم. لازمه استقلال اين بوده که ما مي‌توانيم بدون حمايت آمريکا و غرب و حتي زير فشار آنها روي پاي خود بايستيم. قطعا حرکت در اين مسير سختي‌ها و دشواري‌هايي را نيز خواهد داشت ولي با اين استقلال و ايستادن روي پاي خود ديگر کسي نمي‌تواند بگويد که اگر ما نبوديم ظرف يک هفته ايراني‌ها مجبور بودند مثلا چيني يا روسي صحبت کنند. ما در حال تجربه‌کردن درون‌زايي هستيم که البته در کنار اين درون‌زايي بايد با دنيا نيز تعامل داشته باشيم و اين سخن به معناي جداشدن از دنيا نيست.
...اين سخن من به اين معنا نيست که امکانات نظامي و قدرت نظامي مهم نيست. چرا بسيار مهم هستند ولي در کنار آن بايد به ابزارها و امکانات ديگر نيز توجه کرد. قدرت ميداني در کنار ديپلماسي بايد هم‌افزايي داشته باشد. اين دو لازم و ملزوم هم هستند و ما هروقت اين دو را در کنار هم داشته‌ايم، توانسته‌ايم اهداف خود را به‌خوبي پيش ببريم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.