روایتی از همیاری زنان در معیشت خانوار
پشت ماشینهایی با چرخهای سبز
آزاده تاجعلي
زنانی که در شهرها به خواب میروند و در شهرها بیدار میشوند از شنیدن بسیاری صداها محرومند: صدای جوجهغازهای وحشی که میخواهند به برکههای نزدیک بروند، خروسهایی که کنار مرغهایشان یکریز آواز میخوانند و گاهی هم صدای قابل تشخیص یک ماشین که در سکوت ده نزدیک میشود و مردی را میرساند. دستان زنان روستا مانند گوشهایشان هر روز و شب دریافتهایی متفاوت از شهریها دارد؛ دستزدن به تخممرغهای پنهان میان کاهها، سبزیهای باغچه حیاط و غربیلهای کوکزده برای استفاده بیشتر از گندمها و برنجها؛ وسایلی هم هست که فقط زنان دهستانها برای جابهجایی مایحتاج زندگیشان استفاده میکنند و با چرخهای کوچک آنها مسافتهای زیادی را میان مزرعههای سبز میپیمایند.
«توکا» در دهستان«تکرم» زندگی میکند (حومه رشت) و کارگر مزرعههای مردم است. او میگوید: از کودکی در شالیزارها و چایباغهای اربابها کار میکردم و میتوانستم درآمد خوبی داشته باشم اما وقتی رسید که سهبار سزارین کرده بودم و آنقدر در همه سالها نشاکاری داشتم که کمردردهای عجیب و غریب به سراغم آمد و دیگر همان فصل بهار هم که میتوانم کار کنم نصفش را مجبورم درخانه بمانم. در روستای ما هم که اداره، مغازه یا آشپزخانهای نیست که بتوانم مثل شهریها در همه ماهها کار کنم و مجبور نباشم به کمرم ضرر برسانم. از آن طرف، شوهرم و پسر سومم راننده هـستند. شوهرم در رشت با وانت، کارهای باربری دارد و داوود هم روی کامیون ارباب قدیمیمان کار میکند اما کار هر دو خیلی سخت میچرخد و هنوز نتوانستهایم نامزد داوود را برای خرید عروسی به روستای کناریمان«جیرده» ببریم. چندبار هم از دهیاری خودم رفتم و تقاضای وام ازدواج کردم، اما باید تا بهار منتظر بمانیم که نوبتمان بشود. به دلیل همین مشکلات، من شروع کردهام به سبزیکاری و پول درآوردن از این کار.
او ادامه میدهد: صبحها با صدای خروسهایم بیدار میشوم و سبزی تازه جمع میکنم. فرغون را برمیدارم و همه چیزهایی که میتوانم بفروشم کنار سبزیها میگذارم و میروم نزدیک بقعه«شاه درویشان» بساط میکنم. جایی کنار جاده خاکی هم میایستم و منتظر میمانم که زوار سروکلهشان پیدا شود. آنجا همیشه شلوغ است و سبزیهایم هیچوقت نمیماند. هر روز ظهر هم با فرغون خالیام به نانوایی جیرده میروم و برای خودمان و همسایهها نان میخرم، چون نانوایی روستای ما چندماه است که آتش گرفته و مسوولهای دهیاری هنوز نانوایی جدید برایمان نساختند. من باید نانهای لواش هر خانوار را تا موقع ناهار برسانم. شاید این کار سخت باشد اما تا زمانی که خودم میتوانم این فرغون را راه ببرم خیالم راحت است.
زنانی که در شهرها به خواب میروند و در شهرها بیدار میشوند از شنیدن بسیاری صداها محرومند: صدای جوجهغازهای وحشی که میخواهند به برکههای نزدیک بروند، خروسهایی که کنار مرغهایشان یکریز آواز میخوانند و گاهی هم صدای قابل تشخیص یک ماشین که در سکوت ده نزدیک میشود و مردی را میرساند. دستان زنان روستا مانند گوشهایشان هر روز و شب دریافتهایی متفاوت از شهریها دارد؛ دستزدن به تخممرغهای پنهان میان کاهها، سبزیهای باغچه حیاط و غربیلهای کوکزده برای استفاده بیشتر از گندمها و برنجها؛ وسایلی هم هست که فقط زنان دهستانها برای جابهجایی مایحتاج زندگیشان استفاده میکنند و با چرخهای کوچک آنها مسافتهای زیادی را میان مزرعههای سبز میپیمایند.
«توکا» در دهستان«تکرم» زندگی میکند (حومه رشت) و کارگر مزرعههای مردم است. او میگوید: از کودکی در شالیزارها و چایباغهای اربابها کار میکردم و میتوانستم درآمد خوبی داشته باشم اما وقتی رسید که سهبار سزارین کرده بودم و آنقدر در همه سالها نشاکاری داشتم که کمردردهای عجیب و غریب به سراغم آمد و دیگر همان فصل بهار هم که میتوانم کار کنم نصفش را مجبورم درخانه بمانم. در روستای ما هم که اداره، مغازه یا آشپزخانهای نیست که بتوانم مثل شهریها در همه ماهها کار کنم و مجبور نباشم به کمرم ضرر برسانم. از آن طرف، شوهرم و پسر سومم راننده هـستند. شوهرم در رشت با وانت، کارهای باربری دارد و داوود هم روی کامیون ارباب قدیمیمان کار میکند اما کار هر دو خیلی سخت میچرخد و هنوز نتوانستهایم نامزد داوود را برای خرید عروسی به روستای کناریمان«جیرده» ببریم. چندبار هم از دهیاری خودم رفتم و تقاضای وام ازدواج کردم، اما باید تا بهار منتظر بمانیم که نوبتمان بشود. به دلیل همین مشکلات، من شروع کردهام به سبزیکاری و پول درآوردن از این کار.
او ادامه میدهد: صبحها با صدای خروسهایم بیدار میشوم و سبزی تازه جمع میکنم. فرغون را برمیدارم و همه چیزهایی که میتوانم بفروشم کنار سبزیها میگذارم و میروم نزدیک بقعه«شاه درویشان» بساط میکنم. جایی کنار جاده خاکی هم میایستم و منتظر میمانم که زوار سروکلهشان پیدا شود. آنجا همیشه شلوغ است و سبزیهایم هیچوقت نمیماند. هر روز ظهر هم با فرغون خالیام به نانوایی جیرده میروم و برای خودمان و همسایهها نان میخرم، چون نانوایی روستای ما چندماه است که آتش گرفته و مسوولهای دهیاری هنوز نانوایی جدید برایمان نساختند. من باید نانهای لواش هر خانوار را تا موقع ناهار برسانم. شاید این کار سخت باشد اما تا زمانی که خودم میتوانم این فرغون را راه ببرم خیالم راحت است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.