آيا عصر تازهاي ميان اسرائيل و اعراب در راه است؟
تصاوير منتشرشده اخير از مقامهاي اسرائيلي بيترديد خشم رهبران فلسطيني را برانگيخته است: بنيامين نتانياهو، نخستوزير اسرائيل، در حاشيه کنفرانس بينالمللي مربوط به خاورميانه در ورشو، پايتخت لهستان، به خوشوبش با مقامهاي ارشد کشورهاي عربي پرداخت که تصاوير آن در روزهاي اخير در رسانههاي مختلف منتشر شد.
اسرائيل درحالحاضر تنها با مصر و اردن در جهان عرب رابطه رسمي ديپلماتيک دارد. قطع رابطه اغلب اعراب با اسرائيل تاواني بود که تلآويو پس از اشغال سرزمينهاي فلسطيني پرداخت. بااينحال آنچه در ماههاي اخير و بهويژه در نشست ورشو شاهد بوديم حاکي از تحولات اساسي در رابطه اسرائيل و اعراب است. در اولين تصاوير مخابرهشده از نشست ورشو، بنيامين نتانياهو در کنار ديگر رهبران عرب در شام افتتاحيه حضور يافته بود و معاون رئيسجمهور ايالات متحده نيز در سخنان کوتاه خود در اين مراسم به اين همراهي اشاره کرد: «باور دارم که در حال آغاز عصر تازهاي در خاورميانه هستيم. نخستوزير نتانياهو در کنار رهبراني از بحرين، عربستانسعودي و امارات متحده عربي در مراسم شام رسمي حضور يافته است». آنچه باعث نگراني و خشم رهبران فلسطيني ميشود تنها به تصاوير شام افتتاحيه محدود نميشود. پس از اين مراسم، نتانياهو با يوسف بن علوي بن عبدالله، وزير خارجه عمان، خوشوبشي گرم داشت. ديدار نتانياهو با وزير خارجه عمان يک گام ديگر در مسير بهبود روابط اسرائيل و اين کشور واقع در جنوب خليجفارس به شمار ميآيد. نخستوزير اسرائيل در اکتبر 2017 به دعوت سلطان قابوس به
عمان سفر کرد تا اين کشور براي نخستينبار در بيش از دو دهه اخير ميزبان رسمي يک مقام ارشد اسرائيلي باشد. در يکي ديگر از صحنههاي منتشرشده از نشست ورشو، نتانياهو در يکي از مباحثات گروهي در کنار خالد اليماني، وزير خارجه يمن، نشسته بود و اين دو، مکالمه کوتاهي با هم داشتند. جيسون گرينبلات، فرستاده ويژه دونالد ترامپ در امور خاورميانه، با اشاره به گپ و خنده کوتاه نخستوزير اسرائيل و وزير خارجه يمن به خبرنگاران گفت: «زماني که نخستوزير نتانياهو قصد داشت در اين بحث گروهي مشارکت کند، وزير خارجه يمن ميکروفون خود را در اختيارش قرار داد و نتانياهو نيز در گپي کوتاه با اليماني، اين اقدام وزير خارجه يمن را گامي مؤثر در جهت بهبود رابطه اسرائيل و يمن توصيف کرد».
تلاشهاي نتانياهو براي بهبود مناسبات با کشورهاي عرب در حالي صورت ميگيرد که نخستوزير اسرائيل در آستانه ثبت يک رکورد است. در صورتي که نتانياهو موفق شود در انتخابات پيشرو در ماه آوريل به پيروزي برسد، طولانيترين دوره نخستوزيري اسرائيل را به نام خود ثبت خواهد کرد. او در کمپينهاي انتخاباتي خود وعده داده است که با وجود بنبست در مذاکرات صلح با فلسطين، قصد دارد برنامه خود براي بهبود رابطه با کشورهاي عربي را با جديت پيگيري کند.
نتانياهو براي همراهکردن اعراب با خود بر دو نکته تأکيد ميورزد: ايرانهراسي و تجارت. نخستوزير اسرائيل با تمرکز بر اين دو موضوع نهتنها ميخواهد اشتراکات اسرائيل و اعراب را پررنگ كند، بلکه قصد دارد اتحاد اعراب براي حمايت از فلسطين را نيز از بين ببرد. در صورتي که نتانياهو بتواند به اين هدف دست يابد، فلسطينيها بخش عمدهاي از حاميان بينالمللي خود را که با اتکا بر آنها ميتوانند بر اسرائيل فشار وارد کنند از دست خواهند داد. نخستوزير اسرائيل در گفتوگو با خبرنگاران در حاشيه نشست ورشو گفت: «در اتاقي که حدود 60 وزير خارجه از کشورهاي مختلف حضور داشتند، نخستوزير اسرائيل و وزراي خارجه تعدادي از کشورهاي عربي در کنار هم خواستار اتحاد و همراهي در مقابله با ايران شدند».
تمايل تعدادي از مقامهاي کشورهاي عربي براي ديدار با نتانياهو در حالي صورت ميگيرد که تا سالهاي گذشته اين کشورها به دليل نگراني نسبت به بروز اعتراضهاي داخلي، هيچگونه اشتياقي براي علنيکردن مناسبات و مذاکرات خود با مقامهاي اسرائيلي نداشتند، اما در سالهاي اخير دولتهاي عربي روند متفاوتي را در پيش گرفتهاند که نشاندهنده تغيير رويکرد منفي اين کشورها نسبت به اسرائيل است؛ بهطورمثال، در مارس 2018 عربستانسعودي براي نخستينبار در طول 70 سال اخير حريم هوايي خود را روي هواپيماهاي مسافربري اسرائيلي گشود. اين اقدام در حالي از سوي عربستان انجام شد که اين کشور در پي بروز تنش با قطر حريم هوايي خود را روي اين کشور بسته است.
از سوي ديگر واشنگتن نيز به اعراب فشار وارد ميکند تا از طرح علنينشده جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، براي صلح ميان فلسطين و اسرائيل حمايت کنند. گفته ميشود در اين طرح، در ازاي اعطاي امتيازاتي به فلسطينيها، برخي اعراب به عاديسازي روابط خود با اسرائيل خواهند پرداخت. اما اين تحولات باعث خشنوديهايي در اسرائيل شده است؛ روزنامه اورشليمپست يک روز پس از پايان نشست ورشو، از اين نشست بهعنوان برگ برندهاي براي اسرائيل نام برد و نوشت: «پيام اين نشست روشن بود. با اتحاد ميان اعراب و اسرائيل، رهبران فلسطيني ديگر نميتوانند بر همراهي اعراب در برابر اسرائيل حساب کنند. اين تصور که اعراب تا زماني که مسئله فلسطين حل نشود با اسرائيل تجارت نخواهند کرد و مناسبات رسمي نخواهند داشت کاملا رنگ باخته است».
منبع: گاردين
تصاوير منتشرشده اخير از مقامهاي اسرائيلي بيترديد خشم رهبران فلسطيني را برانگيخته است: بنيامين نتانياهو، نخستوزير اسرائيل، در حاشيه کنفرانس بينالمللي مربوط به خاورميانه در ورشو، پايتخت لهستان، به خوشوبش با مقامهاي ارشد کشورهاي عربي پرداخت که تصاوير آن در روزهاي اخير در رسانههاي مختلف منتشر شد.
اسرائيل درحالحاضر تنها با مصر و اردن در جهان عرب رابطه رسمي ديپلماتيک دارد. قطع رابطه اغلب اعراب با اسرائيل تاواني بود که تلآويو پس از اشغال سرزمينهاي فلسطيني پرداخت. بااينحال آنچه در ماههاي اخير و بهويژه در نشست ورشو شاهد بوديم حاکي از تحولات اساسي در رابطه اسرائيل و اعراب است. در اولين تصاوير مخابرهشده از نشست ورشو، بنيامين نتانياهو در کنار ديگر رهبران عرب در شام افتتاحيه حضور يافته بود و معاون رئيسجمهور ايالات متحده نيز در سخنان کوتاه خود در اين مراسم به اين همراهي اشاره کرد: «باور دارم که در حال آغاز عصر تازهاي در خاورميانه هستيم. نخستوزير نتانياهو در کنار رهبراني از بحرين، عربستانسعودي و امارات متحده عربي در مراسم شام رسمي حضور يافته است». آنچه باعث نگراني و خشم رهبران فلسطيني ميشود تنها به تصاوير شام افتتاحيه محدود نميشود. پس از اين مراسم، نتانياهو با يوسف بن علوي بن عبدالله، وزير خارجه عمان، خوشوبشي گرم داشت. ديدار نتانياهو با وزير خارجه عمان يک گام ديگر در مسير بهبود روابط اسرائيل و اين کشور واقع در جنوب خليجفارس به شمار ميآيد. نخستوزير اسرائيل در اکتبر 2017 به دعوت سلطان قابوس به
عمان سفر کرد تا اين کشور براي نخستينبار در بيش از دو دهه اخير ميزبان رسمي يک مقام ارشد اسرائيلي باشد. در يکي ديگر از صحنههاي منتشرشده از نشست ورشو، نتانياهو در يکي از مباحثات گروهي در کنار خالد اليماني، وزير خارجه يمن، نشسته بود و اين دو، مکالمه کوتاهي با هم داشتند. جيسون گرينبلات، فرستاده ويژه دونالد ترامپ در امور خاورميانه، با اشاره به گپ و خنده کوتاه نخستوزير اسرائيل و وزير خارجه يمن به خبرنگاران گفت: «زماني که نخستوزير نتانياهو قصد داشت در اين بحث گروهي مشارکت کند، وزير خارجه يمن ميکروفون خود را در اختيارش قرار داد و نتانياهو نيز در گپي کوتاه با اليماني، اين اقدام وزير خارجه يمن را گامي مؤثر در جهت بهبود رابطه اسرائيل و يمن توصيف کرد».
تلاشهاي نتانياهو براي بهبود مناسبات با کشورهاي عرب در حالي صورت ميگيرد که نخستوزير اسرائيل در آستانه ثبت يک رکورد است. در صورتي که نتانياهو موفق شود در انتخابات پيشرو در ماه آوريل به پيروزي برسد، طولانيترين دوره نخستوزيري اسرائيل را به نام خود ثبت خواهد کرد. او در کمپينهاي انتخاباتي خود وعده داده است که با وجود بنبست در مذاکرات صلح با فلسطين، قصد دارد برنامه خود براي بهبود رابطه با کشورهاي عربي را با جديت پيگيري کند.
نتانياهو براي همراهکردن اعراب با خود بر دو نکته تأکيد ميورزد: ايرانهراسي و تجارت. نخستوزير اسرائيل با تمرکز بر اين دو موضوع نهتنها ميخواهد اشتراکات اسرائيل و اعراب را پررنگ كند، بلکه قصد دارد اتحاد اعراب براي حمايت از فلسطين را نيز از بين ببرد. در صورتي که نتانياهو بتواند به اين هدف دست يابد، فلسطينيها بخش عمدهاي از حاميان بينالمللي خود را که با اتکا بر آنها ميتوانند بر اسرائيل فشار وارد کنند از دست خواهند داد. نخستوزير اسرائيل در گفتوگو با خبرنگاران در حاشيه نشست ورشو گفت: «در اتاقي که حدود 60 وزير خارجه از کشورهاي مختلف حضور داشتند، نخستوزير اسرائيل و وزراي خارجه تعدادي از کشورهاي عربي در کنار هم خواستار اتحاد و همراهي در مقابله با ايران شدند».
تمايل تعدادي از مقامهاي کشورهاي عربي براي ديدار با نتانياهو در حالي صورت ميگيرد که تا سالهاي گذشته اين کشورها به دليل نگراني نسبت به بروز اعتراضهاي داخلي، هيچگونه اشتياقي براي علنيکردن مناسبات و مذاکرات خود با مقامهاي اسرائيلي نداشتند، اما در سالهاي اخير دولتهاي عربي روند متفاوتي را در پيش گرفتهاند که نشاندهنده تغيير رويکرد منفي اين کشورها نسبت به اسرائيل است؛ بهطورمثال، در مارس 2018 عربستانسعودي براي نخستينبار در طول 70 سال اخير حريم هوايي خود را روي هواپيماهاي مسافربري اسرائيلي گشود. اين اقدام در حالي از سوي عربستان انجام شد که اين کشور در پي بروز تنش با قطر حريم هوايي خود را روي اين کشور بسته است.
از سوي ديگر واشنگتن نيز به اعراب فشار وارد ميکند تا از طرح علنينشده جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، براي صلح ميان فلسطين و اسرائيل حمايت کنند. گفته ميشود در اين طرح، در ازاي اعطاي امتيازاتي به فلسطينيها، برخي اعراب به عاديسازي روابط خود با اسرائيل خواهند پرداخت. اما اين تحولات باعث خشنوديهايي در اسرائيل شده است؛ روزنامه اورشليمپست يک روز پس از پايان نشست ورشو، از اين نشست بهعنوان برگ برندهاي براي اسرائيل نام برد و نوشت: «پيام اين نشست روشن بود. با اتحاد ميان اعراب و اسرائيل، رهبران فلسطيني ديگر نميتوانند بر همراهي اعراب در برابر اسرائيل حساب کنند. اين تصور که اعراب تا زماني که مسئله فلسطين حل نشود با اسرائيل تجارت نخواهند کرد و مناسبات رسمي نخواهند داشت کاملا رنگ باخته است».
منبع: گاردين
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.