در گفتوگو با سعيد ليلاز ، تحليلگر اقتصادي عنوان شد:
سود مخالفان FATF در انزواي ايران
زهره آقاياني: «سكان مسئوليتها نميتواند هم در دستان حسن روحاني باشد و هم در دستان مجمع تشخيص مصلحت نظام»؛ اين جان كلام دكتر سعيد ليلاز تحليلگر مسائل اقتصادي و سياسي است كه بهشدت معتقد است لوايح پالرمو بنا بر مصلحت و منافع ملي كشور در مجمع تشخيص مصلحت نظام بايد تأييد شود. اين استاد دانشگاه به دغدغههاي دلواپسان نيز پرداخته اما همچنان چاره كار را در عدم تأييد اين لايحه نميداند و تأكيد ميكند كه ايران بايد به عضويت اين كنوانسيون بينالمللي درآيد. حالا اينكه چرا و بنا بر چه ضرورتهايي و كدام مصالح ملي، مجمع تشخيص مصلحت نظام بايد مهر تأييد بر اين لوايح چندگانه بزند، موضوع گفتوگويي است كه با سعيد ليلاز استاد دانشگاه و كارشناس حوزه اقتصادي در ميان گذاشتيم كه مشروح اين گفتوگو را در ذيل ميخوانيد.
با توجه به نزديکي اتمام مهلت ايران براي پيوستن به کنوانسيون پالرمو بهنظر شما ضرورت تصويب لايحه مذکور در مجمع تشخيص مصلحت نظام چيست؟
نه من بلکه همه ما و همه کساني که دستاندرکار اين موضوع هستند، بهخوبي ضرورت اين تصويب را ميدانند. درواقع عدم تصويب اين قانون به منزله پاگذاشتن در جادهاي است که ايالات متحده به عنوان حادترين دشمن ايران در تاريخ، شايد ميخواهد و دنبال ميکند! براي اينکه کنوانسيون پالرمو و همه قوانين مرتبط با آن، قوانيني هستند که در حال حاضر عمليات بانکي جهان را شکل ميدهند و تاكنون دولت ايالات متحده به همراهي اسرائيل و عربستان همه تلاششان اين بوده است که ايران را يک عضو ياغي جامعه بينالمللي نشان دهند و بگويند که ايرانيها دنبال تمرد از شرايط و روابط بينالمللي هستند و نميخواهند به تعهدات بينالملليشان پايبند باشند. درواقع آنها ما را تا الان به پولشويي و فرار از قوانين متهم ميکردند. عدم تصويب قوانين پالرمو هيچ معنايي جز تأييد همه آن اتهاماتي که آمريکاييها به صورت ناجوانمردانه به ايران ميزنند، ندارد. ضمن اينکه فايدهاي هم براي ايران ندارد. اگر ما اين را به عنوان يک هزينه ميپذيرفتيم و در قبالش منافعي براي کشور بهدست ميآمد، ميتوانستيم بگوييم که مثل هر پديده و کنوانسيون بينالمللي ديگري، عضويت در اين کنوانسيونها
معايب و مزايايي دارد. اگر معايبش بيشتر از مزايايش بود، نبايد بپذيريم و برعکس. به هر حال اكنون همه ما به خوبي ميبينيم كه حتي مخالفان هم ميدانند مزايايش براي کشور چيست و همه ميدانند که ما اگر عضو اين کنوانسيونها نشويم، بههيچوجه به معناي مصونبودن از تبعات بينالمللي نيست.
چه ضرورتي دارد؟ لطفا موضوع را بيشتر باز كنيد...
مسئله اين است که يا ايران بايد راهحل کرهشمالي را انتخاب کند که الان تکليفش دارد روشن ميشود ضمن اينکه سالها مقاومت در برابر بديهيترين امواج اتهام در نظام بينالمللي، يکشبه به دامن واشنگتن ميرود؛ يا بايد همگام با جامعه بينالمللي سعي کند مقررات جهاني را رعايت کند و در عين حال منافع خود را با تمام قوا به پيش ببرد. به هيچ وجه هم اينطور نيست که عضويت در اين کنوانسيون به منزله ازدستدادن استقلال مالي ايران است يا باعث ميشود ما نتوانيم به نهضت آزاديبخش کمک کنيم. چون کشورهاي محل زندگي نهضتهاي آزاديبخش همه اين کنوانسيونها را پذيرفتهاند. درواقع يک مفاهمه روشن بر سر ضرورت اين مسئله وجود دارد. فکر ميکنم براي اينکه اين موضوع را درك كنيد بايد اين سؤال را مطرح کنيد؛ کساني که با تصويب اين کنوانسيون مخالفت و تلاش ميکنند بر رأي مجمع تشخيص اثرگذار باشند، چه سودي از عدم تصويب آن ميبرند؟ من سالهاي سال است که ديگر بحث شعور، دانش، اطلاع و آگاهي را حداقل در سطح نخبگان در مورد مسائل مختلف قبول ندارم. من هميشه نگاه ميکنم ببينم منافع هر کسي در هر موضوعي چيست و موضع آن شخص را آن منافع تأمين ميکند. مثلا در مورد
برجام به روشني گفتهام که منافع من، منافع طبقاتي و اجتماعي من در پيروزي برجام است. براي اينکه من در شرايط آرام و در شرايطي که ايران بتواند در جامعه بينالمللي به عنوان يک عضو روشن با حفظ منافع و مصالح خود سربلند اقدام کند و حضور داشته باشد، سود بيشتري ميبرم تا اينکه نان ايران در خروج از برجام باشد. مخالفان برجام مثل مخالفان FATF و مخالفان کنوانسيون پالرمو، منافع و مصالحشان در انزواي ايران است. اينطور نيست که بگوييم دلشان براي ارزشها ميسوزد! شما وقتي عضو اين کنوانسيونها نباشيد، به اين معناست که اصلا در جامعه بينالمللي حضور نداريد در حالي که من به عنوان يک انقلابي پنجاهوهفتي به شما ميگويم که داعيه انقلاب اسلامي اين بود که در جهان حضور مؤثر و فعال داشته باشيم. ما وقتي انقلاب ميکرديم مخالف حضور در صحنه بينالمللي نبوديم.
ميخواستيم اين حضور منفعل را به حضور فعال و حضور تدافعي را به حضور تهاجمي تبديل کنيم. کجاي اين تهاجمي است در حالي كه همه دنيا از جمله اصليترين کشورهايي که با آنها کار ميکنيم، مثل چين، هند، روسيه، سوريه و لبنان که حزبالله در آنجاست و اگر ميخواهيم کمک کنيم از آن طريق بايد باشد؟!!! اگر آنها عضو اين کنوانسيونها باشند و ما نباشيم، کوچکترين مراودهاي نميتوان با جهان انجام داد. اين به آن معناست که ما ميخواهيم يک هسته منزوي ايزوله را در کشور خودمان ايجاد کنيم و دور آن ديوار بکشيم. من تصور نميکنم اساس انقلاب اسلامي چنين چيزي بوده است. همين دو روز پيش هم بيانيه مقام معظم رهبري منتشر شد که اصلا چنين انزوايي را نه توصيه ميکنند و نه برميتابند، تا اين لحظه که 30 سال است تحت زعامت ايشان در کشور هستيم؛ به هيچ وجه تا الان اينطور نبوده و ايران هميشه کوشيده از مسائل بينالمللي حداکثر استفاده را بکند و روي آن اثر هم بگذارد. ما ميتوانيم تمام نقاطي را که خودمان دنبالش هستيم، به عنوان تحفظ به اين کنوانسيونها وارد کنيم چنانكه خيلي کشورهاي ديگر کردند و در عين حال خروج از آن هم کاملا مؤثر است. عدم حضور ما در اين
کنوانسيون هيچ فايدهاي تا الان نداشته و در آينده هم نخواهد داشت. عضويت ما هم هيچ خسارتي ايجاد نميکند. بنابراين آنچه مطرح است بحث منافع است.
همانطور که ميدانيد اين روزها موجي از حملههاي مختلف از برگزاري تجمع و مصاحبه و تا صدور بيانيه عليه تصويب آخرين لايحه مبارزه با پولشويي شروع شده و در اين رابطه فضاسازي شديدي در حال انجام است. توصيه شما به اعضاي محترم مجمع تشخيص مصلحت نظام براي عدم تأثيرپذيري از اين فضاسازيها چيست؟
مجمع تشخيص مصلحت ايران اگر نتواند درک کند که مصالح ايران در تصويب اين مصوبه است، اشكال از مجمع تشخيص مصلحت نيست بلكه اشكال از گروههاي سياسي مخالف کشور و دولت است. مسئله اينجاست که آنها برخورد غير از مصالح و منافعشان را که در عدم تصويب اين کنوانسيون است، اعمال ميكنند. مخالفان اين طرح درواقع دارند عليه دولت روحاني عقدهگشايي ميکنند وگرنه يک انتقاد دلسوزانه همان کاري است که ما خودمان داريم انجام ميدهيم. الان من خودم يک موضع انتقادي روشن به دولت در بعضي سياستهاي اقتصادياش دارم که دائما هم ميگويم، دلسوزانه هم هست. ما در همه وزارتخانهها حضور پيدا ميکنيم، با مقامات ارشد رايزني و سعي ميکنيم روي روابط و افکارشان براي پيشبرد مصالح کشور اثر بگذاريم. اين احتياج به پيامکهاي تهديدآميز ندارد. اين رفتار به معني عقدهگشاييها عليه دولت است. درواقع اين گروه دارند اين سياست سنتي را پيش ميبرند که در تمام سالهاي گذشته رايج بوده است. آنها براي پيشبرد مقاصد جناحي خودشان از ضربهزدن به هيچيک از منافع ملي ايران تا الان فروگذار نکردهاند و از اين به بعد هم نخواهند کرد. اينها همان کساني هستند که در دولت احمدينژاد صد
تا بدتر از اين را تحمل و تأييد ميکردند. شايد فراموش کردهايد كه آقاي احمدينژاد زير پرچم امارات متحده عربي نشست و گفت اگر حسني مبارک -نه دونالد ترامپ يا هنري کسينجر، نه ايالات متحده و نه حتي اسرائيل يکي از نوکران دستچندم- امشب به من اجازه دهد من سوار هواپيما ميشوم و به مصر ميآيم. اين را گفت يا نگفت؟ اين جگرسوزان و جگردران ارزشها کجا بودند درحاليکه اين اتفاق کوچکترين ربطي به ارزشها ندارد و کشوري که بخواهد واردات و صادرات داشته باشد، بايد بتواند با جامعه بينالمللي کار کند. يادتان باشد در آن بيانيه 24مادهاي اقتصاد مقاومتي رهبر معظم انقلاب اصل اوليهاي وجود دارد که اقتصاد ايران يک اقتصاد درونزا و برونگراست. بدبختانه در اين بحثهاي جناحي كسي به حرفهاي حساب مقام معظم رهبري توجه نميکند و در دعواها مغفول ميافتد. وگرنه بسيار بسيار رويکرد جدياي بود. درونزا و برونگرا بودن يعني بدون کنوانسيون پالرمو و CFT و FATF اصلا عملي نيست. اگر شما برونگرا نباشيد، نميتوانيد درونزا باشيد. درون بزاييد که چه کارش کنيد؟ ما بايد بتوانيم تراز بازرگانيمان با جهان را مثبت کنيم. کاري که در 10 ماه اول امسال انجام شده
است. براي اينکه به طور کلي سمتگيري دولت آقاي روحاني در پنج سال گذشته اين بوده است. يعني ما در تمام پنج سال گذشته به شدت از کسري تراز بازرگاني خارجيمان کم کردهايم، سال گذشته مثبت بوديم و امسال هم در 10 ماه گذشته مثبت بودهايم. ما بايد اين مسير را جلو ببريم.
زهره آقاياني: «سكان مسئوليتها نميتواند هم در دستان حسن روحاني باشد و هم در دستان مجمع تشخيص مصلحت نظام»؛ اين جان كلام دكتر سعيد ليلاز تحليلگر مسائل اقتصادي و سياسي است كه بهشدت معتقد است لوايح پالرمو بنا بر مصلحت و منافع ملي كشور در مجمع تشخيص مصلحت نظام بايد تأييد شود. اين استاد دانشگاه به دغدغههاي دلواپسان نيز پرداخته اما همچنان چاره كار را در عدم تأييد اين لايحه نميداند و تأكيد ميكند كه ايران بايد به عضويت اين كنوانسيون بينالمللي درآيد. حالا اينكه چرا و بنا بر چه ضرورتهايي و كدام مصالح ملي، مجمع تشخيص مصلحت نظام بايد مهر تأييد بر اين لوايح چندگانه بزند، موضوع گفتوگويي است كه با سعيد ليلاز استاد دانشگاه و كارشناس حوزه اقتصادي در ميان گذاشتيم كه مشروح اين گفتوگو را در ذيل ميخوانيد.
با توجه به نزديکي اتمام مهلت ايران براي پيوستن به کنوانسيون پالرمو بهنظر شما ضرورت تصويب لايحه مذکور در مجمع تشخيص مصلحت نظام چيست؟
نه من بلکه همه ما و همه کساني که دستاندرکار اين موضوع هستند، بهخوبي ضرورت اين تصويب را ميدانند. درواقع عدم تصويب اين قانون به منزله پاگذاشتن در جادهاي است که ايالات متحده به عنوان حادترين دشمن ايران در تاريخ، شايد ميخواهد و دنبال ميکند! براي اينکه کنوانسيون پالرمو و همه قوانين مرتبط با آن، قوانيني هستند که در حال حاضر عمليات بانکي جهان را شکل ميدهند و تاكنون دولت ايالات متحده به همراهي اسرائيل و عربستان همه تلاششان اين بوده است که ايران را يک عضو ياغي جامعه بينالمللي نشان دهند و بگويند که ايرانيها دنبال تمرد از شرايط و روابط بينالمللي هستند و نميخواهند به تعهدات بينالملليشان پايبند باشند. درواقع آنها ما را تا الان به پولشويي و فرار از قوانين متهم ميکردند. عدم تصويب قوانين پالرمو هيچ معنايي جز تأييد همه آن اتهاماتي که آمريکاييها به صورت ناجوانمردانه به ايران ميزنند، ندارد. ضمن اينکه فايدهاي هم براي ايران ندارد. اگر ما اين را به عنوان يک هزينه ميپذيرفتيم و در قبالش منافعي براي کشور بهدست ميآمد، ميتوانستيم بگوييم که مثل هر پديده و کنوانسيون بينالمللي ديگري، عضويت در اين کنوانسيونها
معايب و مزايايي دارد. اگر معايبش بيشتر از مزايايش بود، نبايد بپذيريم و برعکس. به هر حال اكنون همه ما به خوبي ميبينيم كه حتي مخالفان هم ميدانند مزايايش براي کشور چيست و همه ميدانند که ما اگر عضو اين کنوانسيونها نشويم، بههيچوجه به معناي مصونبودن از تبعات بينالمللي نيست.
چه ضرورتي دارد؟ لطفا موضوع را بيشتر باز كنيد...
مسئله اين است که يا ايران بايد راهحل کرهشمالي را انتخاب کند که الان تکليفش دارد روشن ميشود ضمن اينکه سالها مقاومت در برابر بديهيترين امواج اتهام در نظام بينالمللي، يکشبه به دامن واشنگتن ميرود؛ يا بايد همگام با جامعه بينالمللي سعي کند مقررات جهاني را رعايت کند و در عين حال منافع خود را با تمام قوا به پيش ببرد. به هيچ وجه هم اينطور نيست که عضويت در اين کنوانسيون به منزله ازدستدادن استقلال مالي ايران است يا باعث ميشود ما نتوانيم به نهضت آزاديبخش کمک کنيم. چون کشورهاي محل زندگي نهضتهاي آزاديبخش همه اين کنوانسيونها را پذيرفتهاند. درواقع يک مفاهمه روشن بر سر ضرورت اين مسئله وجود دارد. فکر ميکنم براي اينکه اين موضوع را درك كنيد بايد اين سؤال را مطرح کنيد؛ کساني که با تصويب اين کنوانسيون مخالفت و تلاش ميکنند بر رأي مجمع تشخيص اثرگذار باشند، چه سودي از عدم تصويب آن ميبرند؟ من سالهاي سال است که ديگر بحث شعور، دانش، اطلاع و آگاهي را حداقل در سطح نخبگان در مورد مسائل مختلف قبول ندارم. من هميشه نگاه ميکنم ببينم منافع هر کسي در هر موضوعي چيست و موضع آن شخص را آن منافع تأمين ميکند. مثلا در مورد
برجام به روشني گفتهام که منافع من، منافع طبقاتي و اجتماعي من در پيروزي برجام است. براي اينکه من در شرايط آرام و در شرايطي که ايران بتواند در جامعه بينالمللي به عنوان يک عضو روشن با حفظ منافع و مصالح خود سربلند اقدام کند و حضور داشته باشد، سود بيشتري ميبرم تا اينکه نان ايران در خروج از برجام باشد. مخالفان برجام مثل مخالفان FATF و مخالفان کنوانسيون پالرمو، منافع و مصالحشان در انزواي ايران است. اينطور نيست که بگوييم دلشان براي ارزشها ميسوزد! شما وقتي عضو اين کنوانسيونها نباشيد، به اين معناست که اصلا در جامعه بينالمللي حضور نداريد در حالي که من به عنوان يک انقلابي پنجاهوهفتي به شما ميگويم که داعيه انقلاب اسلامي اين بود که در جهان حضور مؤثر و فعال داشته باشيم. ما وقتي انقلاب ميکرديم مخالف حضور در صحنه بينالمللي نبوديم.
ميخواستيم اين حضور منفعل را به حضور فعال و حضور تدافعي را به حضور تهاجمي تبديل کنيم. کجاي اين تهاجمي است در حالي كه همه دنيا از جمله اصليترين کشورهايي که با آنها کار ميکنيم، مثل چين، هند، روسيه، سوريه و لبنان که حزبالله در آنجاست و اگر ميخواهيم کمک کنيم از آن طريق بايد باشد؟!!! اگر آنها عضو اين کنوانسيونها باشند و ما نباشيم، کوچکترين مراودهاي نميتوان با جهان انجام داد. اين به آن معناست که ما ميخواهيم يک هسته منزوي ايزوله را در کشور خودمان ايجاد کنيم و دور آن ديوار بکشيم. من تصور نميکنم اساس انقلاب اسلامي چنين چيزي بوده است. همين دو روز پيش هم بيانيه مقام معظم رهبري منتشر شد که اصلا چنين انزوايي را نه توصيه ميکنند و نه برميتابند، تا اين لحظه که 30 سال است تحت زعامت ايشان در کشور هستيم؛ به هيچ وجه تا الان اينطور نبوده و ايران هميشه کوشيده از مسائل بينالمللي حداکثر استفاده را بکند و روي آن اثر هم بگذارد. ما ميتوانيم تمام نقاطي را که خودمان دنبالش هستيم، به عنوان تحفظ به اين کنوانسيونها وارد کنيم چنانكه خيلي کشورهاي ديگر کردند و در عين حال خروج از آن هم کاملا مؤثر است. عدم حضور ما در اين
کنوانسيون هيچ فايدهاي تا الان نداشته و در آينده هم نخواهد داشت. عضويت ما هم هيچ خسارتي ايجاد نميکند. بنابراين آنچه مطرح است بحث منافع است.
همانطور که ميدانيد اين روزها موجي از حملههاي مختلف از برگزاري تجمع و مصاحبه و تا صدور بيانيه عليه تصويب آخرين لايحه مبارزه با پولشويي شروع شده و در اين رابطه فضاسازي شديدي در حال انجام است. توصيه شما به اعضاي محترم مجمع تشخيص مصلحت نظام براي عدم تأثيرپذيري از اين فضاسازيها چيست؟
مجمع تشخيص مصلحت ايران اگر نتواند درک کند که مصالح ايران در تصويب اين مصوبه است، اشكال از مجمع تشخيص مصلحت نيست بلكه اشكال از گروههاي سياسي مخالف کشور و دولت است. مسئله اينجاست که آنها برخورد غير از مصالح و منافعشان را که در عدم تصويب اين کنوانسيون است، اعمال ميكنند. مخالفان اين طرح درواقع دارند عليه دولت روحاني عقدهگشايي ميکنند وگرنه يک انتقاد دلسوزانه همان کاري است که ما خودمان داريم انجام ميدهيم. الان من خودم يک موضع انتقادي روشن به دولت در بعضي سياستهاي اقتصادياش دارم که دائما هم ميگويم، دلسوزانه هم هست. ما در همه وزارتخانهها حضور پيدا ميکنيم، با مقامات ارشد رايزني و سعي ميکنيم روي روابط و افکارشان براي پيشبرد مصالح کشور اثر بگذاريم. اين احتياج به پيامکهاي تهديدآميز ندارد. اين رفتار به معني عقدهگشاييها عليه دولت است. درواقع اين گروه دارند اين سياست سنتي را پيش ميبرند که در تمام سالهاي گذشته رايج بوده است. آنها براي پيشبرد مقاصد جناحي خودشان از ضربهزدن به هيچيک از منافع ملي ايران تا الان فروگذار نکردهاند و از اين به بعد هم نخواهند کرد. اينها همان کساني هستند که در دولت احمدينژاد صد
تا بدتر از اين را تحمل و تأييد ميکردند. شايد فراموش کردهايد كه آقاي احمدينژاد زير پرچم امارات متحده عربي نشست و گفت اگر حسني مبارک -نه دونالد ترامپ يا هنري کسينجر، نه ايالات متحده و نه حتي اسرائيل يکي از نوکران دستچندم- امشب به من اجازه دهد من سوار هواپيما ميشوم و به مصر ميآيم. اين را گفت يا نگفت؟ اين جگرسوزان و جگردران ارزشها کجا بودند درحاليکه اين اتفاق کوچکترين ربطي به ارزشها ندارد و کشوري که بخواهد واردات و صادرات داشته باشد، بايد بتواند با جامعه بينالمللي کار کند. يادتان باشد در آن بيانيه 24مادهاي اقتصاد مقاومتي رهبر معظم انقلاب اصل اوليهاي وجود دارد که اقتصاد ايران يک اقتصاد درونزا و برونگراست. بدبختانه در اين بحثهاي جناحي كسي به حرفهاي حساب مقام معظم رهبري توجه نميکند و در دعواها مغفول ميافتد. وگرنه بسيار بسيار رويکرد جدياي بود. درونزا و برونگرا بودن يعني بدون کنوانسيون پالرمو و CFT و FATF اصلا عملي نيست. اگر شما برونگرا نباشيد، نميتوانيد درونزا باشيد. درون بزاييد که چه کارش کنيد؟ ما بايد بتوانيم تراز بازرگانيمان با جهان را مثبت کنيم. کاري که در 10 ماه اول امسال انجام شده
است. براي اينکه به طور کلي سمتگيري دولت آقاي روحاني در پنج سال گذشته اين بوده است. يعني ما در تمام پنج سال گذشته به شدت از کسري تراز بازرگاني خارجيمان کم کردهايم، سال گذشته مثبت بوديم و امسال هم در 10 ماه گذشته مثبت بودهايم. ما بايد اين مسير را جلو ببريم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.